تعرفه‌های بسیار پایین اینترنت، زیست‌بوم ارتباطات و فناوری اطلاعات را تضعیف کرده است

فرامرز رستگار، دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران در گفت و گو با خبرنگار سیتنا، با اشاره به آنچه انفعال در سال‌های گذشته در زمینه اصلاح تعرفه‌های ارتباطی عنوان کرد، گفت: سندیکای صنعت مخابرات ایران طی ۱۰ سال گذشته در اطلاعیه‌ها و مصاحبه‌های متعدد، بر ضرورت افزایش و متعادل‌سازی تعرفه خدمات ارتباطی و اینترنتی تأکید کرده است.

وی با ابراز نگرانی از وضعیت تعرفه‌گذاری در کشور افزود: پایین بودن بیش از حد تعرفه خدمات ارتباطی و اینترنتی، در کنار سایر عوامل، بر جایگاه ایران در دو شاخص مهم توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (IDI) و توسعه دولت الکترونیک (EGDI) تأثیر گذاشته و چالش‌هایی را برای زیست‌بوم ارتباطات و فناوری اطلاعات ایجاد کرده است.

رستگار ادامه داد: برای بررسی ارتباط میان تعرفه‌های پایین اینترنت و ارتباطات با وضعیت شاخص‌های توسعه، باید آثار مستقیم و غیرمستقیم این سیاست را با توجه به مؤلفه‌های مختلف ارزیابی کرد.

تأثیر تعرفه‌ها بر شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات

دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران با اشاره به شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات اتحادیه بین‌المللی مخابرات (IDI) اظهار کرد: این شاخص بر دو محور اصلی اتصال همگانی و ارتباط معنادار متمرکز است و مؤلفه‌هایی مانند ضریب نفوذ، پهنای باند سرانه، کیفیت و سرعت اینترنت، زیرساخت‌های ثابت و سیار و استطاعت‌پذیری خدمات را در بر می‌گیرد.

وی افزود: ایران از نظر هزینه اینترنت نسبت به درآمد، همواره در زمره کشورهای دارای اینترنت ارزان قرار داشته است؛ اما این مزیت به‌تنهایی نتوانسته به بهبود جایگاه کشور در شاخص کلی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات منجر شود.

رستگار توضیح داد: ارزان بودن خدمات، در صورتی که به کاهش کیفیت، افت سرعت و کندی توسعه زیرساخت‌های پیشرفته پهن‌باند منجر شود، نمی‌تواند ضعف سایر مؤلفه‌های این شاخص را جبران کند.

کاهش توان سرمایه‌گذاری اپراتورها

وی یکی از پیامدهای اصلی پایین بودن تعرفه‌ها را کاهش توان سرمایه‌گذاری اپراتورها دانست و گفت: تجهیزات شبکه مخابراتی، از جمله تجهیزات رادیویی، فیبر نوری، هسته شبکه، سوئیچ و مسیریاب، عمدتاً هزینه‌های ارزی دارند؛ در حالی که درآمد اپراتورها به ریال دریافت می‌شود و تحت تأثیر تعرفه‌های دستوری قرار دارد.

رستگار افزود: درآمد متوسط اپراتورها به ازای هر مشترک (ARPU) در ایران به کمتر از یک تا ۱.۵ دلار کاهش یافته است. این وضعیت، توان سرمایه‌گذاری اپراتورها را محدود کرده و امکان نوسازی شبکه، توسعه نسل پنجم ارتباطات همراه (5G) و گسترش فیبر نوری تا منازل و کسب‌وکارها (FTTH) را با کندی مواجه می‌کند.

وی همچنین با اشاره به وضعیت اینترنت ثابت اظهار کرد: ثابت ماندن طولانی‌مدت تعرفه تلفن ثابت و اینترنت ADSL، شرکت مخابرات ایران و شرکت‌های دارنده پروانه ارتباطات ثابت (FCP) را با مشکلات نقدینگی مواجه کرده است.

به گفته وی، سهم اینترنت ثابت از بازار پهن‌باند کشور به کمتر از ۱۵ تا ۲۰ درصد رسیده و بخش قابل توجهی از بار ترافیکی به شبکه‌های ارتباطی سیار منتقل شده است؛ در حالی که توسعه پهن‌باند ثابت یکی از مؤلفه‌های مهم ارزیابی زیرساخت‌های ارتباطی کشور محسوب می‌شود.

تأثیر بر کیفیت شبکه و تجربه کاربران

دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران با اشاره به ارتباط میان تعرفه‌ها و کیفیت خدمات گفت: افزایش تقاضا برای مصرف ترافیک اینترنت، به‌ویژه محتوای ویدیویی، در شرایطی که ظرفیت شبکه و پهنای باند بین‌الملل متناسب با آن توسعه نیافته باشد، می‌تواند به اشباع شبکه، افزایش تأخیر و کاهش پایداری خدمات منجر شود.

رستگار تأکید کرد: توسعه شبکه باید متناسب با رشد تقاضا انجام شود و نبود منابع کافی برای سرمایه‌گذاری می‌تواند کیفیت تجربه کاربران را تحت تأثیر قرار دهد.

تأثیر تعرفه‌ها بر شاخص توسعه دولت الکترونیک

وی در ادامه با اشاره به شاخص توسعه دولت الکترونیک سازمان ملل متحد (EGDI) گفت: این شاخص از سه مؤلفه اصلی زیرساخت مخابراتی، سرمایه انسانی و خدمات برخط دولت تشکیل شده است که هر یک سهم یکسانی در محاسبه آن دارند.

رستگار افزود: زیرشاخص زیرساخت مخابراتی مستقیماً از مؤلفه‌هایی مانند تعداد کاربران اینترنت و مشترکان پهن‌باند ثابت و سیار تأثیر می‌پذیرد.

وی ادامه داد: محدود شدن توان سرمایه‌گذاری اپراتورها می‌تواند روند نوسازی سایت‌های ارتباطی و توسعه فیبر نوری برای منازل و کسب‌وکارها را کند کند. در حالی که ایران در زمینه نفوذ اینترنت سیار وضعیت نسبتاً بهتری دارد، توسعه پهن‌باند ثابت همچنان یکی از چالش‌های زیرساختی کشور است.

فشار اقتصادی بر مراکز داده و خدمات ابری

دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران با اشاره به آثار غیرمستقیم تعرفه‌گذاری بر خدمات دیجیتال گفت: پایین بودن تعرفه خدمات پایه و ترافیک داده، در صورتی که با هزینه واقعی ارائه خدمات تناسب نداشته باشد، می‌تواند زنجیره ارزش خدمات ابری، مراکز داده و میزبانی محتوا را نیز تحت فشار اقتصادی قرار دهد.

وی افزود: ارائه خدمات کارآمد دولت الکترونیک به زیرساخت ارتباطی امن، پایدار، پرسرعت و قابل اتکا نیاز دارد و افت کیفیت شبکه می‌تواند استفاده شهروندان و کسب‌وکارها از خدمات پیچیده برخط را با چالش مواجه کند.

اصلاح تعرفه‌ها؛ ضرورتی برای توسعه زیرساخت

رستگار با بیان اینکه پایین بودن تعرفه‌ها ممکن است در نگاه نخست مزیتی برای دسترسی کاربران به اینترنت به شمار رود، اظهار کرد: اگر این سیاست به کاهش درآمد اپراتورها و توقف سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مدرن، از جمله فیبر نوری و نسل پنجم ارتباطات همراه، منجر شود، در نهایت می‌تواند توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و جایگاه کشور در شاخص‌های بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد.

وی تأکید کرد: اصلاح ساختار تعرفه‌گذاری و حرکت به سمت تعرفه‌های اقتصادی متناسب با تورم و هزینه‌های سرمایه‌گذاری، در کنار تعریف سیاست‌های حمایتی هدفمند برای اقشار آسیب‌پذیر، از پیش‌نیازهای احیای سرمایه‌گذاری اپراتورها و بهبود پایدار شاخص‌های توسعه فناوری اطلاعات و دولت الکترونیک است.

دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران در پایان خاطرنشان کرد: علاوه بر اصلاح سیاست‌های تعرفه‌ای، رسیدگی به مسائل مربوط به سیاست‌گذاری ترافیک و تبادل داده میان دستگاه‌ها نیز برای بهبود شاخص‌های توسعه ارتباطات و دولت الکترونیک ضروری است.

انتهای پیام