دوران پساجنگ و ضرورت تغییر پارادایم در حکمرانی اینترنت

به گزارش سیتنا، دکتر داوود ادیب، رئیس کانون هماهنگی فاوا در حاشیه نشست وزیر ارتباطات با تشکل‌های حوزه اقتصاد دیجیتال، ضمن قدردانی از زحمات وزیر ارتباطات، معاونین مرتبط و مدیران مرکز ملی فضای مجازی در راستای تلاش به رفع مسدودسازی، گفت: برخی خارج از بدنه وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی، اظهار می‌کنند که پس از جنگ، اینترنت نباید به وضعیت سابق بازگردد و محدودیت‌ها و فیلترینگ باید ادامه پیدا کند. این دیدگاه نه‌تنها با واقعیات امروز جهان همخوانی ندارد، بلکه نشان می‌دهد بخشی از تصمیم‌گیران و تحلیلگران هنوز توجه مناسبی به تحولات عمیق اقتصاد جهانی و نقش اینترنت در توسعه ملی ندارند. 

ادیب ادامه داد: در دنیای امروز، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی یا رسانه‌ای نیست؛ بلکه زیرساخت اصلی اقتصاد، آموزش، تجارت، خدمات عمومی، حکمرانی و حتی حوزه های دفاعی ‌و امنیت ملی محسوب می‌شود. کشوری که دسترسی آزاد، سریع و باکیفیت به اینترنت را محدود کند، در واقع بخشی از ظرفیت رشد اقتصادی و رقابت‌پذیری خود را از بین می‌برد.

وی خاطرنشان کرد: در مقابل این نگاه محدودکننده، ما معتقدیم دوران پساجنگ باید نقطه آغاز یک تحول جدی در سیاست‌گذاری حوزه اینترنت و اقتصاد دیجیتال باشد. 

به اذعان ادیب، امروز کسب‌وکارهای دیجیتال، استارتاپ‌ها، فروشگاه‌های آنلاین، تولیدکنندگان محتوا، برنامه‌نویسان، فریلنسرها و هزاران شغل وابسته به اینترنت، در نتیجه محدودیت‌های اخیر، با رکود، کاهش درآمد و نااطمینانی گسترده مواجه شده‌اند. طبیعی است که برای جبران این خسارت‌ها، صرف بازگشت به وضعیت قبل کافی نباشد؛ بلکه سرعت، کیفیت و پایداری اینترنت باید به شکل محسوسی ارتقا پیدا کند تا بخشی از عقب‌ماندگی ایجادشده جبران شود.

رئیس کانون هماهنگی فاوا در بخش دیگری از سخنانش گفت: پیش از جنگ نیز سهم اقتصاد دیجیتال ایران از تولید ناخالص داخلی، کمتر از ۵ یا ۶ درصد بود؛ در حالی که میانگین جهانی این شاخص حدود ۱۵ درصد برآورد می‌شود. این فاصله معنادار نشان می‌داد که ایران هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در اقتصاد آینده جهان پیدا کند. 

ادیب گفت: با این حال، در اسناد بالادستی و برنامه هفتم توسعه، هدف‌گذاری شده بود که سهم اقتصاد دیجیتال ایران تا پایان برنامه به حدود ۱۵ درصد برسد، اما اتفاقات اخیر، محدودسازی اینترنت و اختلال در فعالیت‌های مبتنی بر فناوری، نه‌تنها ما را از این هدف دور کرده، بلکه خطر بازگشت به اعداد پایین‌تر را نیز ایجاد کرده است.

وی ادامه داد:؟اگر این روند ادامه یابد، بعید نیست سهم اقتصاد دیجیتال کشور به ۲ یا ۳ درصد کاهش پیدا کند؛ رقمی که برای کشوری با این حجم از سرمایه انسانی، جوانان متخصص و ظرفیت‌های فناوری، یک عقب‌گرد جدی خواهد بود.

او در ادامه گفت: واقعیت این است که جهان با سرعتی بی‌سابقه در حال حرکت به سمت اقتصاد دیجیتال است. بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته امروز سهمی نزدیک به ۴۰ تا ۵۰ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را از اقتصاد دیجیتال تأمین می‌کنند. حتی کشورهای منطقه نیز سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در توسعه زیرساخت های حوزه اینترنت، هوش مصنوعی، خدمات ابری، اقتصاد پلتفرمی و تجارت الکترونیک انجام داده‌اند؛ زیرا به‌خوبی می‌دانند آینده قدرت اقتصادی و سیاسی کشورها، تا حد زیادی به میزان حضور مؤثر آنها در فضای دیجیتال وابسته است.

ادیب خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، ادامه نگاه امنیتی و محدودکننده به اینترنت، نه‌تنها کمکی به حل مسائل کشور نمی‌کند، بلکه موجب فرار سرمایه، مهاجرت نیروهای متخصص، کاهش سرمایه‌گذاری و تضعیف اعتماد عمومی خواهد شد. نسل جدید کسب‌وکارها بر بستر اینترنت شکل می‌گیرند و بدون اینترنت آزاد، پایدار و باکیفیت، امکان رقابت با جهان وجود ندارد.

وی گفت: بنابراین طبیعی است کشوری که هنوز برای رسیدن به میانگین جهانی ۱۵ درصد سهم اقتصاد دیجیتال تلاش می‌کند، باید دوران پساجنگ را با تغییر نگاه و یک پارادایم شیفت جدی در حوزه اینترنت و حکمرانی دیجیتال آغاز کند. 

ادیب تاکید کرد: امروز اینترنت پرسرعت و باکیفیت دیگر یک مطالبه لوکس یا صرفاً رفاهی نیست؛ بلکه ضرورتی برای رشد اقتصادی، افزایش بهره‌وری، اشتغال‌زایی، حفظ سرمایه انسانی و حضور مؤثر ایران در اقتصاد آینده جهان است. هر تصمیمی که این واقعیت را نادیده بگیرد، عملاً به معنای عقب‌ماندن بیشتر کشور از رقابت جهانی خواهد بود.

انتهای پیام