تعرفه غیرواقعی ارتباطات؛ تهدیدی برای زنجیره تولید و فناوری کشور

فریبرز نژاددادگر در گفت‌وگو با سیتنا، با اشاره به اینکه در بحث تعرفه خدمات ارتباطی و اینترنت، معمولاً قیمت پرداختی مشترک و آثار افزایش تعرفه بر مصرف‌کننده مورد توجه قرار می‌گیرد، اظهار داشت: این نگاه ضروری است، اما اگر تصمیم‌گیری تنها به همین زاویه محدود شود، بخش مهمی از واقعیت صنعت ارتباطات و آثار آن بر آینده تولید، فناوری، اشتغال تخصصی و توان داخلی کشور نادیده گرفته می‌شود.

وی افزود: اپراتور ارتباطی تنها فروشنده اینترنت یا مکالمه نیست و پشت هر خدمت ارتباطی، زنجیره بزرگی از تولیدکنندگان تجهیزات مخابراتی، شرکت‌های دانش‌بنیان، پیمانکاران طراحی و اجرای شبکه، شرکت‌های نرم‌افزاری، تأمین‌کنندگان مراکز داده، سازندگان تجهیزات انتقال و دسترسی و شرکت‌های خدمات فنی و هزاران نیروی متخصص قرار دارند.

نژاددادگر ادامه داد: زمانی که درآمد اپراتورها برای سال‌های متمادی متناسب با افزایش هزینه‌های توسعه و نگهداری شبکه اصلاح نشود، نخستین واکنش اقتصادی الزاماً توقف فعالیت اپراتور نیست، بلکه کاهش سرمایه‌گذاری است؛ پروژه‌های توسعه‌ای به تعویق می‌افتند، نوسازی تجهیزات کند می‌شود، سفارش به تولیدکنندگان داخلی کاهش پیدا می‌کند، قراردادهای پیمانکاری کوچک‌تر می‌شود و تحقیق و توسعه در شرکت‌های فناوری تحت فشار قرار می‌گیرد.

تعرفه، مسئله کل زنجیره صنعت فاواست

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های تولیدی دانش‌بنیان حوزه فاوا تأکید کرد: مسئله تعرفه ارتباطات را باید به‌عنوان مسئله‌ای مربوط به کل زنجیره صنعت فاوا دید، نه صرفاً یک رابطه مالی میان اپراتور و مشترک.

وی گفت: شرکت تولیدکننده داخلی زمانی می‌تواند برای توسعه محصول، ایجاد آزمایشگاه، جذب متخصص و طراحی نسل بعدی تجهیزات سرمایه‌گذاری کند که بازار قابل پیش‌بینی و مستمری پیش روی خود داشته باشد.

نژاددادگر افزود: اگر اپراتورها به دلیل محدودیت منابع مالی، پروژه‌های توسعه شبکه را متوقف یا محدود کنند، طبیعتاً نخستین حلقه‌هایی که آسیب می‌بینند، تولیدکنندگان و پیمانکاران هستند.

وی هشدار داد: شرکت دانش‌بنیانی که بازار داخلی خود را از دست بدهد، به‌تدریج امکان حفظ نیروی متخصص و ادامه تحقیق و توسعه را نیز از دست خواهد داد و نتیجه چنین مسیری می‌تواند کاهش عمق فناوری داخلی، افزایش وابستگی در تأمین تجهیزات و از دست رفتن سرمایه انسانی باشد.

افزایش هزینه‌ها و ثابت ماندن تعرفه، معادله‌ای پایدار نیست

نژاددادگر با اشاره به ساختار هزینه صنعت ارتباطات اظهار داشت: بخش قابل توجهی از هزینه‌های این صنعت، مستقیم یا غیرمستقیم، تحت تأثیر نرخ ارز، قیمت تجهیزات، انرژی، نیروی انسانی متخصص، ساختمان، نگهداری شبکه، قطعات یدکی و فناوری‌های جدید قرار دارد.

وی ادامه داد: نمی‌توان انتظار داشت همه این مؤلفه‌ها طی سال‌های متوالی افزایش پیدا کنند، اما قیمت نهایی خدمات بدون توجه به اقتصاد واقعی صنعت تقریباً ثابت باقی بماند و هم‌زمان از اپراتورها انتظار سرمایه‌گذاری گسترده، افزایش کیفیت و توسعه فناوری داشته باشیم.

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های تولیدی دانش‌بنیان حوزه فاوا تأکید کرد: این یک معادله اقتصادی پایدار نیست.

حمایت از مصرف‌کننده نباید از محل تضعیف زیرساخت باشد

وی با بیان اینکه اصلاح تعرفه به معنای افزایش بی‌ضابطه قیمت خدمات یا نادیده گرفتن قدرت خرید مردم نیست، گفت: سیاست‌گذار می‌تواند برای دهک‌های مختلف، بسته‌های پایه، خدمات عمومی و دسترسی حداقلی، سازوکارهای حمایتی طراحی کند؛ اما حمایت از مصرف‌کننده نباید از مسیر تضعیف زیرساخت ارتباطی کشور انجام شود.

نژاددادگر افزود: حمایت اجتماعی باید هدفمند باشد، اما اقتصاد شبکه نیز باید پایدار بماند.

وی خاطرنشان کرد: صنعت ارتباطات برای ادامه فعالیت خود نیازمند سرمایه‌گذاری دائمی و نوسازی فناوری است و نمی‌تواند از منطق اقتصادی سایر صنایع، در شرایط افزایش هزینه‌های تولید، کاملاً مستثنی باشد.

تعرفه متوازن؛ شرط حفظ زنجیره تولید داخلی

رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های تولیدی دانش‌بنیان حوزه فاوا گفت: مسئله امروز فقط سودآوری چند اپراتور نیست؛ مسئله این است که آیا کشور در سال‌های آینده همچنان یک زنجیره قدرتمند از تولیدکنندگان، شرکت‌های دانش‌بنیان، پیمانکاران و متخصصان حوزه ارتباطات خواهد داشت یا خیر.

وی افزود: اگر می‌خواهیم تجهیزات مخابراتی در داخل کشور طراحی و تولید شوند، شرکت‌های دانش‌بنیان رشد کنند، نیروی متخصص در کشور باقی بماند و شبکه‌های ارتباطی نیز از فناوری روز عقب نمانند، باید اقتصاد این صنعت را نیز جدی بگیریم.

نژاددادگر تصریح کرد: تعرفه‌گذاری منطقی و متوازن، در کنار نظارت مؤثر بر کیفیت خدمات و الزام اپراتورها به سرمایه‌گذاری، می‌تواند میان سه ضلع حقوق مصرف‌کننده، توسعه شبکه و پایداری زنجیره تولید داخلی تعادل ایجاد کند.

وی در پایان گفت: تداوم تعرفه‌های غیرمتوازن شاید در کوتاه‌مدت به‌عنوان حمایت از مصرف‌کننده دیده شود، اما در بلندمدت هزینه آن می‌تواند به شکل کاهش کیفیت شبکه، عقب‌افتادن توسعه، تضعیف تولیدکنندگان داخلی و خروج سرمایه انسانی متخصص به کل کشور تحمیل شود.

نژاددادگر تأکید کرد: ارتباطات ارزان اگر به قیمت توقف سرمایه‌گذاری و تضعیف صنعت تمام شود، در نهایت ارتباطات ارزان نخواهد ماند؛ بلکه زیرساختی ضعیف‌تر و صنعتی کوچک‌تر برای کشور باقی خواهد گذاشت.

انتهای پیام