چین از هوش مصنوعی آمریکایی برای تقویت توان نظامی خود بهره میگیرد
اسناد بررسیشده نشان میدهد پژوهشگران نظامی چین با استفاده از تکنیکی موسوم به «تقطیر مدل»، خروجی مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی آمریکا را به مدلهای کوچکتر و بومی منتقل کردهاند؛ اقدامی که نگرانیها درباره رقابت فناوری میان واشنگتن و پکن را افزایش داده است.
به گزارش سیتنا، بررسی بیش از ۸۰ مقاله علمی و ثبت اختراع چینی توسط رویترز نشان میدهد پژوهشگران وابسته به نهادهای نظامی چین از خروجی مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی آمریکایی، از جمله مدلهای توسعهیافته توسط OpenAI و Anthropic، برای آموزش سامانههای هوش مصنوعی بومی و تقویت توان دفاعی این کشور استفاده کردهاند.
این اسناد برای نخستینبار تصویری روشن از نحوه بهرهگیری نهادهای نظامی و امنیتی چین از فناوریهای پیشرفته آمریکایی ارائه میدهد؛ آن هم در شرایطی که واشنگتن تلاش کرده دسترسی پکن به تراشههای پیشرفته و دیگر فناوریهای راهبردی را محدود کند.
بر اساس این گزارش، پژوهشگران چینی از روشی به نام «تقطیر مدل» (Model Distillation) استفاده کردهاند. در این روش، خروجی یک مدل هوش مصنوعی قدرتمند برای آموزش یک مدل کوچکتر و تخصصیتر به کار میرود؛ مدلی که میتواند بدون نیاز به زیرساختهای پردازشی بسیار سنگین، بهصورت محلی اجرا شود.
اسناد بررسیشده که بخشی از آنها توسط بنیاد جیمزتاون گردآوری شده، نشان میدهد این روش بهطور گسترده در میان پژوهشگران مرتبط با ارتش آزادیبخش خلق چین و دیگر مراکز نظامی مورد استفاده قرار گرفته است. این تحقیقات نشان میدهد نهادهای دفاعی چین مدلهای آمریکایی را هم منبعی برای یادگیری فناوریهای پیشرفته و هم ابزاری برای کاهش فاصله خود با آمریکا میدانند.
موضوع استفاده از «تقطیر مدل» به یکی از محورهای اصلی اختلافات واشنگتن و پکن در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شده است. مقامهای آمریکایی برخی نهادهای چینی را متهم کردهاند که از این روش برای استخراج قابلیتهای مدلهای آمریکایی، دور زدن محدودیتهای صادراتی و حتی نقض حقوق مالکیت فکری استفاده میکنند. چین این اتهامها را رد کرده و آمریکا را به دنبال کردن «انحصارطلبی در حوزه هوش مصنوعی» متهم کرده است.
بررسی رویترز نشان میدهد پژوهشگران نظامی چین از این فناوری در حوزههای مختلفی از جمله نظارت، جنگ سایبری، تحلیل دادههای نظامی، پردازش تصاویر، هدایت پهپادها و شناسایی اهداف استفاده کردهاند.
در یکی از مقالات منتشرشده در سال گذشته، پژوهشگران یک یگان اطلاعاتی و جنگ سایبری ارتش چین اعلام کردهاند که از GPT-3.5 برای خلاصهسازی کدهای نرمافزاری حساس نظامی استفاده کرده و سپس یک مدل بومی را بر اساس این خروجیها آموزش دادهاند تا بتواند بهطور کامل در شبکههای داخلی ارتش چین فعالیت کند.
در پژوهشی دیگر، دانشگاه ملی فناوری دفاعی چین از همین روش برای کوچکسازی یک مدل پردازش تصویر استفاده کرده تا پهپادها بتوانند حتی در صورت قطع ارتباطات، تصاویر زنده را تحلیل کرده و در ناوبری و هدفگیری بهصورت بلادرنگ به کار گیرند. همچنین آکادمی علوم نظامی چین از این فناوری برای اجرای سامانه شناسایی اهداف روی تجهیزات تاکتیکی در عملیات شبیهسازیشده دریایی با استفاده از پهپادها، شناورها و زیردریاییهای بدون سرنشین بهره برده است.
با این حال کارشناسان تأکید میکنند که «تقطیر مدل» محدودیتهای مهمی نیز دارد. این روش تنها بخشی از تواناییهای مدل اصلی را منتقل میکند و نمیتواند جایگزین توسعه یک مدل پیشرفته از ابتدا شود؛ بهویژه آنکه ساخت مدلهای مرزی همچنان به حجم عظیمی از توان پردازشی و تراشههای پیشرفته نیاز دارد. به گفته کارشناسان، هدف از این روش بیشتر انتقال قابلیتهای خاص به یک سامانه ارزانتر و قابل کنترل در داخل کشور است، نه دستیابی به استقلال کامل از فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی.
انتهای پیام
افزودن دیدگاه جدید