بیش از سه هفته از اختلالات بانکی گذشت؛ شبکه بانکی در مرحله بازسازی زیرساخت‌ها

به گزارش سیتنا، در این مدت، بانک‌ها به تدریج بخشی از خدمات پایه را به مدار بازگردانده‌اند و طبق اطلاعیه‌های رسمی، خدمات حضوری در بسیاری از شعب برقرار شده است. همچنین بخش قابل توجهی از تراکنش‌های روزمره، از جمله برداشت وجه، خرید با کارت و انتقال وجه، نسبت به روزهای ابتدایی وضعیت باثبات‌تری پیدا کرده است. با این حال، برخی خدمات الکترونیکی، از جمله سامانه پایا، اینترنت‌بانک و همراه‌بانک در تعدادی از بانک‌ها، همچنان با محدودیت یا ناپایداری همراه هستند.

سیتنا روز گذشته (یکشنبه) به نقل از یک منبع آگاه در حوزه بانکی گزارش داد که سامانه‌های داخلی شعب بانک‌ها دوباره راه‌اندازی شده و خدمات حضوری در بسیاری از شعب در حال ارائه است. 

به گفته این منبع مطلع، محدودیت انتقال وجه از طریق برخی خدمات بانک ملی، از جمله اپلیکیشن «بام» و برخی اپلیکیشن‌های متصل، برداشته شده و محدودیت سقف انتقال وجه از بانک ملی به سایر بانک‌ها نیز حذف شده است تا مشتریان بتوانند بدون محدودیت‌های پیشین وجوه مورد نیاز خود را جابه‌جا کنند.

این منبع در عین حال تأکید کرده است که سامانه پایا و بخش قابل توجهی از خدمات الکترونیکی هنوز به طور کامل فعال نشده‌اند و در حال حاضر بخش عمده خدمات از طریق شعب ارائه می‌شود.

آیا ماجرا فراتر از یک اختلال فنی است؟

طولانی شدن روند بازگشت خدمات، این پرسش را مطرح کرده که آیا شبکه بانکی صرفاً در حال بازیابی پس از یک حمله سایبری است یا تغییرات گسترده‌تری در زیرساخت‌ها در حال انجام است.

بر اساس اظهارات این منبع آگاه، تعدادی از بانک‌ها هم‌زمان با بازگرداندن خدمات، در حال استقرار سامانه «Core Banking» جدید هستند. سامانه هسته بانکی، قلب عملیات هر بانک محسوب می‌شود و تمامی فرآیندهای اصلی از جمله مدیریت حساب‌ها، سپرده‌ها، تسهیلات، انتقال وجه، کارت‌ها و چک را مدیریت می‌کند. در شرایط عادی نیز مهاجرت به چنین سامانه‌ای پروژه‌ای زمان‌بر و پرریسک است و معمولاً طی ماه‌ها برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود.

اگر این ادعا صحیح باشد، بخشی از طولانی شدن اختلال‌ها می‌تواند ناشی از اجرای هم‌زمان عملیات بازیابی و مهاجرت زیرساختی باشد؛ موضوعی که البته تاکنون از سوی بانک‌های مربوطه یا بانک مرکزی به صورت رسمی تأیید نشده است.

ادعای بروز مشکل در انتقال داده‌ها

بخش دیگری از گزارش سیتنا به نقل از این منبع، به بروز مشکل در بخشی از داده‌ها هنگام انتقال اطلاعات اشاره دارد. 

به گفته این منبع آگاه، در فرآیند جابه‌جایی اطلاعات، بخشی از داده‌ها با مشکل مواجه شده و همین مسئله روند بازگشت کامل خدمات را پیچیده‌تر کرده است.

با این حال، این ادعا تاکنون از سوی هیچ مرجع رسمی تأیید نشده است و سیتنا در حال پیگیری برای دریافت توضیحات رسمی درباره این موضوع است.

از منظر فنی نیز حتی در صورت بروز اشکال در فرآیند انتقال داده، این موضوع الزاماً به معنای از بین رفتن اطلاعات مشتریان نیست؛ زیرا بانک‌ها معمولاً از سامانه‌های پشتیبان، نسخه‌های پشتیبان و سازوکارهای تطبیق اطلاعات استفاده می‌کنند تا پیش از فعال‌سازی کامل خدمات، از صحت مانده حساب‌ها و تراکنش‌ها اطمینان حاصل شود.

احتمال تغییر در معماری زیرساخت بانکی

یکی دیگر از نکات مطرح‌شده در این گزارش، احتمال کاهش نقش شرکت خدمات انفورماتیک در بخشی از سامانه‌های بانکی است. اگر چنین تغییری در حال اجرا باشد، می‌تواند نشانه‌ای از بازطراحی معماری زیرساخت فناوری اطلاعات شبکه بانکی باشد؛ موضوعی که در صورت تحقق، یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری صنعت بانکداری کشور در سال‌های اخیر خواهد بود.

چرا برخی بانک‌ها سریع‌تر به مدار بازگشتند؟

بررسی وضعیت بانک‌ها نشان می‌دهد سرعت بازیابی خدمات در همه بانک‌ها یکسان نبوده است. تفاوت در سامانه‌های هسته بانکی، میزان وابستگی به زیرساخت‌های مشترک، وضعیت مراکز داده، تعداد مشتریان و میزان تأثیرپذیری از اختلال، از جمله عواملی هستند که می‌توانند زمان بازگشت هر بانک به وضعیت پایدار را متفاوت کنند.

چشم‌انداز پیش رو

بر اساس برآورد منبع مورد استناد سیتنا، احتمال دارد تا پایان هفته دست‌کم یکی از بانک‌های بزرگ، از جمله بانک ملی یا بانک صادرات، به وضعیت پایدار برسد. این ارزیابی، پیش‌بینی یک منبع آگاه است و نباید به عنوان زمان‌بندی رسمی تلقی شود.

در مجموع، آنچه تاکنون به صورت رسمی قابل استناد است، بازگشت تدریجی خدمات پایه، فعال بودن بخش عمده خدمات حضوری و ادامه روند بازیابی سامانه‌های الکترونیکی است. در مقابل، موضوعاتی مانند مهاجرت گسترده به سامانه‌های جدید Core Banking، بروز مشکل در بخشی از داده‌ها یا تغییر نقش شرکت خدمات انفورماتیک، هنوز در حد گزارش‌های منتشرشده از منابع آگاه باقی مانده و نیازمند تأیید رسمی هستند.

با وجود این، تداوم اختلال‌ها پس از گذشت بیش از سه هفته نشان می‌دهد شبکه بانکی صرفاً درگیر رفع یک اختلال مقطعی نیست و احتمالاً بخشی از زیرساخت‌های فناوری اطلاعات آن نیز در حال بازسازی یا بازآرایی است؛ فرآیندی که می‌تواند بازگشت کامل همه خدمات را زمان‌برتر از برآوردهای اولیه کند.

انتهای پیام