کشف برخورد یک سیارک به ماه به قدمت ۳.۵ میلیارد سال

به گزارش سیتنا، این کشف نه تنها به روشن شدن تاریخچه شکل‌گیری ماه کمک می‌کند، بلکه سرنخ‌های بیشتری در مورد محیطی که حیات اولیه روی زمین در آن وجود داشته است، ارائه می‌دهد.

یک مطالعه جدید که در مجله علمی زمین‌شناسی منتشر شده و توسط تیمی از متخصصان دانشگاه کلرادو بولدر (ایالات متحده آمریکا) انجام شده است، نشان می‌دهد که سن برخورد ماه با ردپاهای برخورد ثبت شده روی زمین و سیارک وستا - چهارمین جرم آسمانی بزرگ در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری - مطابقت دارد.

به گفته محققان، چند میلیارد سال اول تاریخ زمین، دوره‌ای بسیار حیاتی بود که در آن حیات، جو و اقیانوس‌ها شروع به شکل‌گیری کردند. با این حال، شواهد زمین‌شناسی از این دوره کمیاب است زیرا سطح زمین دائماً توسط فرآیندهایی مانند فرسایش، فرورانش تکتونیکی و دفن زمین‌شناسی در حال تغییر است.

کارولین کرو، دانشمند سیاره‌شناس در دانشگاه کلرادو بولدر و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت که قدیمی‌ترین فسیل‌های حیات روی زمین به حدود ۳.۵ میلیارد سال پیش برمی‌گردند. بنابراین، تعیین فراوانی و مقیاس برخورد سیارک‌ها در همان دوره برای درک چگونگی ظهور و توسعه حیات در این سیاره بسیار مهم است.

از آنجا که زمین دیگر آثار زیادی از مراحل اولیه خود را حفظ نکرده است، زمین شناسان اغلب نمونه‌هایی را که از ماه سرچشمه می‌گیرند، مطالعه می‌کنند. برخلاف زمین، ماه عملاً هیچ فرآیند زمین‌شناسی چشمگیری که سطح آن را تغییر داده باشد، ندارد، اما سابقه برخورد مشابهی با سیاره آبی دارد.

در این مطالعه، تیم متخصصان، شهاب سنگ قمری با شماره NWA 12593 را که در شمال غربی آفریقا کشف شده بود، تجزیه و تحلیل کردند. این نمونه حاوی شواهدی از سه رویداد برخورد مختلف در تاریخ خود است.

یک دهانه برخوردی بزرگ روی ماه توسط مدارگرد شناسایی ماه ناسا ثبت شد. (تصویر: ناسا)

اولین و بزرگترین رویداد تقریباً ۳.۵ میلیارد سال پیش رخ داد. تاریخ‌گذاری رادیومتری نشان می‌دهد که این برخورد به اندازه‌ای قدرتمند بوده که بخش بزرگی از سطح ماه را ذوب کرده و لایه‌ای از مواد مذاب شبیه به جریان‌های گدازه ایجاد کرده است.

به طور خاص، دانشمندان آثاری از زیرکونیای مکعبی - نوعی ماده که فقط در دماهای بسیار بالا تشکیل می‌شود - کشف کردند. در واقع، زیرکونیای مکعبی اغلب به صورت مصنوعی برای استفاده در جواهرات تولید می‌شود. با این حال، در محیط طبیعی خود، بعید است که این ماده معدنی در دماهای پایین سطح ماه یا زمین زنده بماند. با این وجود، تیم تحقیقاتی توانست بقایای آن را در نمونه شهاب سنگ شناسایی کند.

ردپای رویداد دوم درست در ساختار سیارک NWA 12593 ثبت شده است. این نوعی برش برخوردی است که زمانی تشکیل می‌شود که یک برخورد کوچکتر، مواد مذاب ایجاد شده از یک برخورد بزرگتر را تجزیه می‌کند.

خانم کرو توضیح داد که این نوع سنگ ساختاری شبیه به یک بلوک بتنی دارد که از قطعات مختلف سنگ متصل به هم تشکیل شده است. با این حال، به جای سیمان مانند بتن، قطعات سنگ روی ماه توسط انرژی و دمای عظیم تولید شده از برخوردهای آسمانی به هم متصل می‌شوند.

سومین رویداد برخورد، دلیل فرود این سیارک روی زمین است. به گفته دانشمندان، یک برخورد جدیدتر، قطعاتی از کنگلومرا را از سطح ماه پرتاب کرده و آن را قبل از سقوط بر فراز شمال غربی آفریقا، به مداری به سمت زمین فرستاده است.

قابل توجه‌ترین جنبه‌ی این مطالعه این است که زمان‌بندی برخورد بزرگ به ماه با سن محل‌های برخورد که قبلاً روی زمین و سیارک وستا شناسایی شده‌اند، همزمان است.

به گفته کارشناسان، یافتن رویدادهای برخوردی با قدمت یکسان در سه جرم آسمانی مختلف بسیار نادر است. این کشف به پیوند دادن قطعات مهم در تاریخ منظومه شمسی، در طول دوره گذار از مرحله برخوردهای مداوم که سیارات در حال شکل‌گیری بودند به مرحله‌ای که برخوردها کمتر اتفاق می‌افتند، عمدتاً ناشی از فروپاشی سیارک‌ها، کمک می‌کند.

کرو گفت تیم تحقیقاتی به طور ویژه از نتایج هیجان‌زده است زیرا بسیار نادر است که سوابق برخورد در سه جرم آسمانی مختلف تا این حد با هم مطابقت داشته باشند.

دانشمندان انتظار دارند این کشف جدید، تاریخ تکامل منظومه شمسی داخلی را روشن‌تر کند و در عین حال داده‌های بیشتری را برای ارزیابی تأثیر رویدادهای بزرگ سیارکی بر محیط زمین در مراحل اولیه حیات فراهم کند. به گفته کارشناسان، درک «ریتم» فجایع کیهانی گذشته می‌تواند کلید توضیح چگونگی تبدیل شدن سیاره ما به مکانی مناسب برای توسعه حیات باشد.

انتهای پیام