پیام رییس کانون هماهنگی فاوا به مناسبت روز جهانی ارتباطات

دکتر داوود ادیب، رییس کانون هماهنگی فاوا در پیام ارسالی به سیتنا به مناسبت ۲۷ اردیبهشت‌ماه، روز جهانی مخابرات و ارتباطات، با تأکید بر نقش ارتباطات و فن آوری های نوین در عصر مصادف با انقلاب صنعتی ششم، به عقب‌ماندن در صورت بی‌توجهی به تحولات دیجیتال، بقا و پیشرفت نه در انزوا، بلکه پیشرفتی که در حضور فعال، هوشمند و مسئولانه در جهان به‌هم‌پیوسته دیجیتال رقم خواهد خورد، تأکید کرد.

دراین پیام آمده است:

شعار «نوآوری دیجیتال برای توسعه پایدار» که از سوی ITU مطرح شده، امروز بیش از هر زمان دیگری با واقعیت‌های تحولات صنعتی هم‌راستا است. این شعار بر یک اصل کلیدی تأکید دارد: در جهان جدید، توسعه پایدار بدون اتکا به فناوری‌های دیجیتال و زیرساخت‌های ارتباطی امکان‌پذیر نیست.

در ادامه مسیر انقلاب صنعتی پنجم که بر انسان‌محوری، پایداری و به‌ویژه «تاب‌آوری» تأکید داشت، اکنون نشانه‌های ورود به مرحله‌ای عمیق‌تر یعنی انقلاب صنعتی ششم قابل مشاهده است. در این مرحله، فناوری دیگر صرفاً در خدمت انسان یا در تعامل با او نیست، بلکه به سمت همگرایی کامل انسان، هوش مصنوعی، داده و زیست‌فناوری حرکت می‌کند. تصمیم‌سازی‌ها بیش از پیش داده‌محور شده و ساختارهای اقتصادی در قالب شبکه‌های به‌شدت به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرند. در چنین فضایی، مزیت رقابتی کشورها نه در منابع طبیعی، بلکه در توان تولید، پردازش و گردش داده و حضور در شبکه جهانی نوآوری تعریف می‌شود.

در این چارچوب، شعار روز مخابرات معنایی عمیق‌تر پیدا می‌کند: نوآوری دیجیتال نه‌تنها ابزار توسعه، بلکه زبان مشترک حضور در انقلاب صنعتی ششم است. هر کشوری که از این زبان فاصله بگیرد، عملاً از جریان اصلی تولید ثروت و قدرت در جهان آینده کنار گذاشته خواهد شد.

در این میان ، بررسی روندهای موجود نشان می‌دهد که جایگاه ایران در حوزه نوآوری و اقتصاد دیجیتال، در سال‌های اخیر با چالش‌هایی مواجه بوده و در برخی شاخص‌ها روندی کاهشی یا کندتر از متوسط جهانی داشته است. این وضعیت را می‌توان ناشی از مجموعه‌ای از عوامل دانست؛ از محدودیت در دسترسی به شبکه‌های جهانی فناوری و داده، تا ضعف در سرمایه‌گذاری هدفمند و نیز عدم ثبات در سیاست‌گذاری‌های حوزه دیجیتال.

در شرایطی که انقلاب صنعتی ششم بر «اتصال گسترده» و «جریان آزاد داده» استوار است، فاصله گرفتن از اینترنت باز و تعاملات جهانی، به معنای کاهش سرعت نوآوری و تضعیف تاب‌آوری ملی خواهد بود، زیرا نوآوری در دنیای امروز، پدیده‌ای شبکه‌ای است و بدون حضور فعال در این شبکه، امکان رقابت وجود ندارد.

از این منظر، افزایش سهم اقتصاد دیجیتال در کشور، نیازمند یک بازنگری جدی در رویکردهای کلان است. توسعه زیرساخت‌های ارتباطی پرسرعت و پایدار، تسهیل دسترسی کسب‌وکارها به اینترنت و پلتفرم‌های جهانی و ایجاد محیطی قابل پیش‌بینی برای فعالیت استارتاپ‌ها، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت این حوزه کمک کند. همچنین، سرمایه‌گذاری در آموزش مهارت‌های دیجیتال و حمایت از پژوهش‌های کاربردی در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، نقش مهمی در ارتقای ظرفیت نوآوری خواهد داشت.

در کنار این موارد، حکمرانی هوشمند در فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ به این معنا که در عین توجه به امنیت و حریم خصوصی، باید از رویکردهای محدودکننده و انزواگرایانه پرهیز شود و بستر برای تعامل سازنده با جهان فراهم گردد. تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد که رشد اقتصاد دیجیتال، بیش از هر چیز به اعتماد، شفافیت و پیوستگی با اکوسیستم جهانی وابسته است.

این یک واقعیت است که شعار روز جهانی مخابرات، در بطن خود یک هشدار و یک فرصت را هم‌زمان در بر دارد و امروز روزی است که می بایست به هر دو رویکرد آن توجه جدی داشته باشیم.

انتهای پیام