کسب و کارهایی که هر روز ناامیدتر می‌شوند، مصاحبه با مهدی اشرفی

گزارش آگهی/ تصور کنید صبح بیدار می‌شوید، سایتتان را باز می‌کنید و ناگهان می‌بینید ترافیک صفر شده، سفارش‌ها متوقف، مشتریان عصبانی پیام می‌دهند و درآمد روزانه‌تان مثل برف آب می‌شود. این صحنه برای هزاران کسب‌وکار دیجیتال ایرانی در قطعی‌های اخیر اینترنت، نه یک کابوس، بلکه واقعیت تلخ روزمره بود. قطعی‌هایی که طبق آمار رسمی، روزانه صدها میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و هزاران میلیارد به کل اقتصاد کشور خسارت وارد کرد؛ جایی که تاب‌آوری بسیاری از کسب‌وکارها تنها حدود ۲۰ روز تخمین زده می‌شود.

در چنین شرایطی، با مهدی اشرفی، مدیر سئوی آژانس دیجیتال مارکتینگ دونوکو به مصاحبه نشستیم. اشرفی با پنج سال تجربه موفق در پروژه‌های سئو، از نزدیک شاهد این بحران‌ها بوده و حالا به جای ناامیدی، راهکارهای عملی و روتین‌های روزانه‌ای پیشنهاد می‌کند که می‌تواند کسب‌وکارها را از ورطه سقوط نجات دهد. این مصاحبه، هم روایت آسیب‌هاست و هم نقشه راه برای بقا و حتی رشد در شرایط غیرقابل پیش‌بینی.

وضعیت کسب‌وکارهای ایرانی امروزه چگونه است؟

کسب‌وکارهای دیجیتال ایران در لبه پرتگاه قرار دارند. وابستگی شدید به اینترنت بین‌الملل باعث شده هر قطعی طولانی، مثل ضربه‌ای مهلک عمل کند. شرکت‌های کوچک و متوسط بیشترین آسیب را دیده‌اند؛ فروش‌ها گاهی تا ۸۰ درصد افت کرده، بسیاری تعدیل نیرو کرده‌اند و برخی مجبور به تعطیلی موقت شده‌اند.

مثالی میزنم: یک فروشگاه آنلاین لوازم آرایشی که روزانه هزاران بازدید از گوگل داشت، در زمان قطعی کاملاً آفلاین شد. نه فروش، نه ورودی جدید، و حتی مشتریان قدیمی نتوانستند وارد سایت شوند. اشرفی می‌گوید: “این وضعیت فقط مالی نیست؛ اعتماد کاربران خدشه‌دار می‌شود و رتبه سایت در نتایج جستجو تهدید می‌گردد. اقتصاد دیجیتال که اشتغال مستقیم و غیرمستقیم میلیون‌ها نفر را تأمین می‌کند، الان در وضعیت بحرانی است و ناامیدی میان صاحبان کسب‌وکار روزبه‌روز بیشتر می‌شود” .

میزان زیان واردشده به کسب‌وکارهای اینترنتی چقدر بوده؟

آمارها وحشتناک‌اند. طبق اظهارات وزیر ارتباطات، قطعی‌های اخیر روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال (اپراتورها و پلتفرم‌ها) و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان کشور خسارت وارد کرده است. در برخی برآوردها، زیان روزانه هسته اقتصاد دیجیتال حتی تا ۲ هزار میلیارد تومان هم رسیده. اگر قطعی ۱۷ روز طول بکشد، فقط در بخش هسته به بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان می‌رسد.

بسیاری از سایت‌ها هاست خارجی دارند و کاربران ایرانی حتی با VPN هم نتوانستند به راحتی دسترسی پیدا کنند. مثلاً یک پلتفرم بزرگ فروشگاهی در روزهای اول تقریباً تمام ترافیک خود را از دست داد و درآمد تبلیغاتی سایت‌های خبری با سرور خارجی به صفر رسید. زیان‌ها فراتر از پول است: مشتریان دائمی رفته‌اند، فرصت‌های فروش از دست رفته و بازسازی رتبه و اعتماد زمان و هزینه زیادی می‌خواهد. بیش از یک میلیون نفر اشتغال مستقیم تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

چه کارهایی باید از این به بعد روزانه انجام شود؟

به گفته مهدی اشرفی، برای جلوگیری از تکرار فاجعه، کارشناسان سئو باید روتین‌های جدیدی بسازند که بحران را مدیریت کند.

1. اول از همه، تهیه بک‌آپ روزانه از سایت. این کار ساده، در زمان قطعی یا مشکلات سرور، سایت را نجات می‌دهد.

2. دوم، اولویت دادن به سرورهای داخلی یا پیاده‌سازی GEO CDN برای سایت‌های خارجی. این روش اجازه می‌دهد ربات‌های گوگل همچنان سایت را کراول کنند و کاربران ایرانی بدون مشکل وارد شوند.

3. سوم، داشتن پلن محتوایی آماده برای حداقل یک هفته یا حتی بیشتر. محتوای از پیش نوشته‌شده و زمان‌بندی‌شده، ترافیک ارگانیک را در زمان قطعی حفظ می‌کند.

4. چهارم، اگر به هاست داخلی دسترسی دارید، روزانه با ابزار Screaming Frog مشکلات فنی را چک کنید: لینک‌های شکسته، خطاهای سرور، سرعت پایین و موارد مشابه.

5. پنجم، مانیتورینگ روزانه وضعیت ایندکس در Google Search Console و سرعت سایت. مشکلات کوچک را زود حل کنید تا بزرگ نشوند.

این عادت‌ها نه تنها در بحران کمک می‌کنند، بلکه سئوی کلی سایت را قوی‌تر و پایدارتر می‌سازند.

بعد از وصل شدن اینترنت چه اقداماتی لازم است؟

در بخش انتهایی مصاحبه مهدی اشرفی به سوال مهم اقدامات لازم برای وبسایت بعد از وصل شدن اینترنت اینگونه پاسخ داد:

1. اول، بررسی فوری دسترسی ربات‌های گوگل به فایل robots.txt. اگر مشکلی هست، بلافاصله با ارائه‌دهنده سرور هماهنگ کنید.

2. دوم، شناسایی صفحاتی که De-Index شده‌اند. از Search Console استفاده کنید، صفحات را لیست کرده و درخواست ایندکس مجدد بدهید.

3. سوم، بازبینی و تقویت لینک‌سازی داخلی. لینک دادن از صفحات قدرتمند به صفحات آسیب‌دیده، بهترین راه برای کمک به ایندکس سریع است.

4. چهارم، همیشه بک‌آپ کامل و به‌روز داشته باشید. ابزارهایی مثل Duplicator Pro اجازه می‌دهند در بحران سایت را سریع به سرور دیگر منتقل کنید.

5. پنجم، برای سایت‌های فروشگاهی، اتصال فوری به ترب ضروری است. ثبت محصولات در ترب می‌تواند در زمان قطعی، فروش را حفظ کند و کورسوی امید باشد.

6. ششم، ارسال مجدد نقشه سایت (sitemap) و رفع خطاهای سرور در Search Console. این سیگنال مثبت به گوگل می‌فرستد و بازگشت به رتبه قبلی را سرعت می‌بخشد.

جمع‌بندی نهایی

قطعی‌های اینترنت بار دیگر ثابت کرد که وابستگی کامل به اینترنت بین‌الملل، ریسک بزرگی است. اما با روتین‌های روزانه مثل بک‌آپ منظم، سرور داخلی یا GEO CDN، پلن محتوای آماده، اتصال به پلتفرم‌های ایرانی مانند ترب، و مانیتورینگ مداوم، می‌توان ضربه‌ها را بسیار کم کرد.

این بحران‌ها درس‌های ارزشمندی دارند: تقویت زیرساخت محلی، تمرکز روی محتوای پایدار و ابزارهای جایگزین ایرانی. کسب‌وکارهایی که این موارد را جدی بگیرند، نه تنها زنده می‌مانند، بلکه قوی‌تر از قبل برمی‌گردند.

مهدی اشرفی باور دارد سئوی موفق در ایران امروز، فراتر از تکنیک‌های کلاسیک است. باید برای شرایط غیرمنتظره، قطعی‌های طولانی و محدودیت‌ها هم استراتژی دقیق داشت. با اجرای این راهکارها، می‌توان از چرخه ناامیدی خارج شد و به سمت رشد پایدار حرکت کرد.

انتهای پیام