تکیه بر توان داخلی و شرکت‌های خصوصی؛ راه میانبر پیشرفت فضایی ایران

به گزارش خبرنگار سیتنا، آیین گرامیداشت روز فناوری فضایی امروز سه‌شنبه ۱۴ بهمن با حضور سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی، دکتر وحید یزدانیان، رئیس پژوهشگاه فضایی و تنی چند از مدیران حوزه فضایی و ارتباطات در محل سالن شهید قندی وزارت ارتباطات آغاز شد.

در این مراسم، سه پروژه راهبردی فضایی در حوزه زیرساخت، ارتباطات و تصویربرداری ماهواره‌ای افتتاح و رونمایی خواهد شد.

دکتر مهدی نصیری، کارشناس حوزه فضایی، در این مراسم با بیان اینکه «امروز در حوزه فضایی، خط مقدم پیشرفت آن‌گونه که باید احساس نمی‌شود»، گفت: با وجود تحولات مثبت سال‌های اخیر، باید تمرکز کشور بر آن بخش‌هایی باشد که دشمن توان مقابله مؤثر با آن را ندارد.

وی با مرور تاریخچه شکل‌گیری فعالیت‌های فضایی ایران، این مسیر را «روایتی پر از خاطرات تلخ و شیرین» توصیف کرد و افزود: نخستین دوره فعالیت‌های فضایی کشور از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴، دوره یادگیری بود؛ زمانی که گروهی از اساتید دانشگاه و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در مرکزی به نام «متعال» گرد هم آمدند تا رؤیای ساخت ماهواره را دنبال کنند؛ رؤیایی که در آن زمان با تردید و حتی تمسخر مواجه می‌شد.

نصیری با اشاره به بی‌اعتمادی حتی برخی مدیران وقت به این پروژه‌ها اظهار کرد: در آن سال‌ها، بسیاری باور نداشتند که ایران بتواند وارد عرصه فناوری فضایی شود، اما با تلاش‌های زیرساختی مرحوم دکتر وفا غفاریان، پایه‌های اصلی این حرکت شکل گرفت.

یک کارشناس حوزه فضایی با بیان تجربه‌های همکاری با کشورهای خارجی از جمله هند و روسیه گفت: رفتار تحقیرآمیز و محدودکننده طرف‌های خارجی به ما ثابت کرد که آن‌ها نه فناوری واقعی منتقل می‌کنند و نه شریک قابل اعتمادی برای پرتاب ماهواره هستند. همین تجربه‌ها ما را به این نتیجه رساند که باید روی پای خود بایستیم.

وی ادامه داد: پس از این جمع‌بندی، ماهواره بومی «امید» تعریف شد؛ پروژه‌ای که در ابتدا با تمسخر مواجه بود، اما با پرتاب موفق آن، ایران برای نخستین بار به باشگاه فضایی جهان پیوست و صاحب حق رأی شد. این موفقیت نقطه عطفی بود که نگاه جهانی به توانمندی‌های فضایی ایران را تغییر داد.

نصیری با اشاره به دستاوردهای امروز صنعت فضایی کشور گفت: اکنون تقریباً تمام زیرسامانه‌های ماهواره‌ای، از جمله دوربین‌های پیشرفته، به‌صورت بومی و توسط شرکت‌ها و دانشگاه‌های داخلی تولید می‌شود؛ موضوعی که حتی در سال‌های ابتدایی، تصور آن هم دشوار بود.

وی در بخش پایانی سخنان خود، مهم‌ترین چالش فعلی حوزه فضا را دولتی‌بودن آن دانست و تأکید کرد: بیش از ۸۵ درصد فعالیت‌های فضایی کشور دولتی است. اگر می‌خواهیم در سطح جهانی حرفی برای گفتن داشته باشیم، راهی جز حرکت به سمت شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان نداریم؛ مسیری که امروز کشورهای پیشرفته و حتی سازمان‌هایی مانند ناسا نیز در پیش گرفته‌اند.

نصیری هشدار داد: اگر در این مقطع از نقش‌آفرینی بخش خصوصی غفلت کنیم، در آینده شاهد تکرار الگوهای تلخی خواهیم بود که در آن حاکمیت فضا و داده‌های فضایی در اختیار شرکت‌های بزرگ خارجی قرار گرفته است.

انتهای پیام

خبرنگار: سارا استوار