نیاز مبرم صنعت فاوا به شرکت‌های یکپارچه‌ساز؛ حلقه مفقوده بومی‌سازی فناوری‌های نوین

فرامرز رستگار، دبیر و عضو هیأت‌مدیره سندیکای صنعت مخابرات ایران طی یادداشتی در سیتنا نوشت:

به موازات توسعه تحقیق، توسعه و تولید داخل در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، کشور بیش از هر زمان دیگری به شکل‌گیری و تقویت شرکت‌های یکپارچه‌ساز سیستم (System Integrators) نیاز دارد؛ شرکت‌هایی که بتوانند فناوری‌های نوین را بومی‌سازی کرده و محصولات داخلی را به راهکارهایی قابل بهره‌برداری در مقیاس اپراتوری تبدیل کنند.

شرکت‌های یکپارچه‌ساز، در کنار فعالیت‌های تحقیق و توسعه (R&D) و تولید داخل، یکی از حیاتی‌ترین حلقه‌های زنجیره ارزش بومی‌سازی فناوری‌های نوین ارتباطی، از جمله 5G Core، Open RAN، شبکه‌های FTTH و زیرساخت‌های نوین شبکه ملی اطلاعات (NIN) به شمار می‌روند.

بدون وجود یکپارچه‌سازهای بومی، محصولات تولید داخل به‌صورت جزیره‌ای باقی می‌مانند و امکان رقابت یا پیاده‌سازی در مقیاس گسترده اپراتوری را نخواهند داشت.

امروزه صنعت مخابرات و فناوری اطلاعات از دوران تولید تجهیزات مستقل و تک‌منظوره عبور کرده و وارد عصر راهکارهای یکپارچه، نرم‌افزارمحور و چندتأمین‌کننده (Multi-Vendor) شده است.

در چنین زیست‌بومی، بومی‌سازی فناوری‌هایی مانند نسل پنجم تلفن همراه (5G Core و Open RAN)، شبکه‌های انتقال نوری پرظرفیت (OTN/WDM) و توسعه پهن‌باند ثابت مبتنی بر FTTH، دیگر با الگوهای سنتی تولید داخل قابل تحقق نیست.

هرچند تحقیق و توسعه و تولید داخلی، ستون‌های اصلی خودکفایی محسوب می‌شوند، اما اتصال این اجزای پراکنده و تبدیل آن‌ها به شبکه‌ای پایدار، زنده و در مقیاس اپراتوری (Carrier Grade)، مستلزم حضور شرکت‌های یکپارچه‌ساز است.

سندیکای صنعت مخابرات ایران بر این باور است که حمایت از ایجاد و توسعه شرکت‌های یکپارچه‌ساز بومی، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی برای بقا و رشد زیست‌بوم فاوا در کشور است.

چرا تولید داخل بدون یکپارچه‌ساز به مقیاس بزرگ نمی‌رسد؟

۱. گذار از معماری‌های بسته به معماری‌های باز (Open APIs)

در گذشته، اپراتورها تجهیزات خود را به‌صورت یکپارچه و «کلید در دست» (Turnkey) از یک تأمین‌کننده بین‌المللی خریداری می‌کردند. اما امروزه، با ظهور فناوری‌هایی مانند Open RAN، اجزای مختلف شبکه شامل RU، DU و CU می‌توانند توسط سازندگان متفاوت تأمین شوند. هماهنگ‌سازی و یکپارچه‌سازی این اجزا، وظیفه ذاتی شرکت‌های یکپارچه‌ساز است و ریسک اجرای پروژه را برای اپراتورها به حداقل می‌رساند.

۲. کاهش ریسک پذیرش فناوری‌های بومی

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اپراتورها، تضمین پایداری شبکه و دریافت خدمات پشتیبانی یکپارچه است. اپراتورها ترجیح می‌دهند با یک نهاد پاسخگو (Single Point of Contact) طرف باشند، نه با ده‌ها تولیدکننده کوچک. شرکت‌های یکپارچه‌ساز این مسئولیت را بر عهده گرفته و با تضمین سطح خدمات (SLA)، اعتماد اپراتورها را جلب می‌کنند.

۳. مدیریت پیچیدگی همزیستی فناوری‌ها

شبکه‌های ارتباطی کشور در حال گذار از فناوری‌های قدیمی به نسل‌های جدید هستند و هم‌زمان باید از ساختارهایی مانند Dual Stack (IPv4/IPv6) نیز پشتیبانی کنند. انجام آزمون‌های سازگاری، انتقال بدون وقفه ترافیک و بهینه‌سازی عملکرد شبکه، نیازمند تخصص یکپارچه‌سازی است؛ تخصصی که معمولاً در اختیار یک تولیدکننده سخت‌افزار یا نرم‌افزار به تنهایی نیست.

مزایای توسعه شرکت‌های یکپارچه‌ساز

ایجاد شرکت‌های یکپارچه‌ساز، بازار بزرگ‌تری برای تولیدکنندگان توانمند داخلی فراهم می‌کند. این شرکت‌ها با تجمیع محصولات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مختلف در قالب یک راهکار جامع بومی، امکان حضور در پروژه‌های بزرگ اپراتوری و ملی را تسهیل می‌کنند.

در چنین مدلی، تولیدکنندگان داخلی می‌توانند تمرکز خود را بر تحقیق، توسعه و ارتقای کیفیت محصولات قرار دهند و مسئولیت‌هایی مانند طراحی راهکار، نصب، راه‌اندازی، پشتیبانی و خدمات میدانی را به شرکت‌های یکپارچه‌ساز واگذار کنند.

از سوی دیگر، اگرچه صادرات تجهیزات مخابراتی با چالش‌های فراوانی همراه است، اما صادرات خدمات مهندسی و راهکارهای یکپارچه‌سازی، ظرفیت قابل توجهی برای حضور در بازار کشورهای منطقه دارد.

پیشنهادهای سندیکای صنعت مخابرات ایران

برای نهادینه شدن این رویکرد در صنعت فاوا، سندیکای صنعت مخابرات ایران پیشنهادهای زیر را مطرح می‌کند:

• حمایت از تشکیل کنسرسیوم‌های مشترک و ایجاد شرکت‌های یکپارچه‌ساز به‌جای رقابت‌های فرسایشی میان شرکت‌های داخلی؛
• مطالبه از معاونت علمی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تعریف نظام رتبه‌بندی و مشوق‌های ویژه برای شرکت‌های یکپارچه‌ساز بومی در پروژه‌های ملی؛
• ایجاد آزمایشگاه‌های مرجع همگرایی (Interoperability Labs) با همکاری سندیکا، به‌منظور آزمون، ارزیابی و یکپارچه‌سازی محصولات داخلی پیش از ورود به شبکه اپراتورها.

در نهایت، باید پذیرفت که بومی‌سازی واقعی به معنای ساخت تک‌تک اجزای یک سامانه نیست، بلکه در توانایی طراحی، مدیریت و ارائه راهکارهای یکپارچه و آماده بهره‌برداری تجلی می‌یابد.

سندیکای صنعت مخابرات ایران از تمامی فعالان صنعت فاوا دعوت می‌کند با تغییر رویکرد از «محصول‌محوری صرف» به سمت «همکاری با شرکت‌های یکپارچه‌ساز و تشکیل ائتلاف‌های راهبردی»، مسیر توسعه و استقرار فناوری‌های بومی در زیرساخت‌های ارتباطی کشور را هموار کنند.

انتهای پیام