مقام ارشد سازمان نصر کشور: در شرایط جنگی، تفاوتی میان هک و اختلال وجود ندارد؛ زیرساخت‌های دیجیتال بخشی از میدان نبرد هستند

احمد نیرومند، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور در گفت‌وگو با خبرنگار سیتنا، درباره اینکه اختلالات اخیر در سامانه‌های بانکی کشور ناشی از هک بوده یا مشکلات فنی، اظهار کرد: در شرایط کنونی، تفکیک میان «هک» و «اختلال» اهمیت کمتری نسبت به آثار و پیامدهای آن دارد. ما در وضعیتی قرار داریم که زیرساخت‌های فناوری اطلاعات جزو اهداف بالقوه دشمن محسوب می‌شوند و تصمیم‌گیری‌ها نیز باید متناسب با همین شرایط انجام شود.

وی با تقسیم مخاطبان این موضوع به دو گروه متخصصان فناوری اطلاعات و عموم مردم، افزود: برای متخصصان، مسئله اصلی افزایش آمادگی، ارتقای تاب‌آوری سامانه‌ها و جلوگیری از بروز اختلالات است؛ اما برای مردم، این اتفاقات می‌تواند بخشی از جنگی باشد که هدف آن آسیب زدن به زیرساخت‌ها و ایجاد فشار بیشتر بر جامعه است.

 رئیس کمیسیون تحول دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور تأکید کرد: پس از تجربه‌های قبلی، مسئولان و مدیران حوزه‌های مرتبط باید آمادگی بیشتری برای مواجهه با چنین رخدادهایی داشته باشند. شرایط کشور، شرایط آزمون و خطا یا مدیریت سلیقه‌ای نیست و نمی‌توان صرفاً بر نظر یک فرد یا یک مجموعه خاص تکیه کرد.

وی ادامه داد: حجم تهدیدها به اندازه‌ای گسترده است که هیچ نهاد یا سازمانی به‌تنهایی قادر به مدیریت کامل آن نیست. لازم است از ظرفیت بخش خصوصی، متخصصان امنیت سایبری، کارشناسان مستقل و تمامی نیروهای دارای صلاحیت برای مقابله با تهدیدات و افزایش امنیت زیرساخت‌ها استفاده شود.

او با اشاره به ابعاد جنگ شناختی نیز گفت: حتی اگر یک رخداد صرفاً یک اختلال فنی باشد، در فضای جنگ شناختی می‌تواند به ابزاری علیه کشور تبدیل شود. اگر منشأ آن حمله سایبری باشد، یک اقدام مستقیم از سوی دشمن تلقی می‌شود و اگر ناشی از ضعف یا کاستی داخلی باشد، باز هم در عمل به اهداف دشمن کمک کرده است.

وی افزود: در صورتی که اطلاعات کاربران بدون مجوز جابه‌جا یا افشا شده باشد، موضوع ابعاد حقوقی و کیفری نیز پیدا می‌کند؛ اما حتی در صورت نبود چنین اتفاقی، اختلال در خدمات عمومی می‌تواند موجب کاهش اعتماد عمومی و افزایش فشار روانی بر مردم شود.

این کارشناس حوزه فاوا، هشدار داد: یکی از خطاهای محاسباتی مهم این است که فناوری اطلاعات و زیرساخت‌های دیجیتال، خارج از حوزه جنگ تلقی شوند. امروز خدمات فناوری اطلاعات، سامانه‌های بانکی و سایر زیرساخت‌های دیجیتال نقش مستقیمی در آرامش و رفاه مردم دارند و هرگونه اختلال در آنها می‌تواند آثار گسترده‌ای بر زندگی روزمره شهروندان داشته باشد.

نیرومند همچنین بر ضرورت پاسخگویی نهادهای مسئول در قبال خسارت‌های واردشده به مردم تأکید کرد و گفت: صرف‌نظر از اینکه منشأ اختلال چه بوده است، مردم متحمل خسارت شده‌اند و دستگاه‌های مسئول باید نسبت به جبران این خسارت‌ها پاسخگو باشند.

او با اشاره به یک تجربه شخصی اظهار کرد: در پی اختلال در سامانه‌های بانکی، امکان برداشت وجه برای اجرای یک قرارداد فراهم نشد و خسارت قابل توجهی به وجود آمد. همان‌طور که مردم در صورت تأخیر در پرداخت قبوض یا اقساط با جریمه مواجه می‌شوند، لازم است درباره خسارت‌های ناشی از اختلالات چندروزه در سامانه‌های بانکی و خدماتی نیز سازوکار مشخصی برای جبران زیان شهروندان وجود داشته باشد.

نیرومند در پایان خاطرنشان کرد: اگر در بروز این مشکلات ترک فعل یا قصوری از سوی مسئولان صورت گرفته باشد، باید به‌صورت جدی مورد بررسی قرار گیرد؛ به‌ویژه در شرایط جنگی که حفظ پایداری خدمات و حمایت از مردم از اهمیت دوچندان برخوردار است. مسئولان باید در تصمیم‌گیری‌ها خود را جای مردم بگذارند و در نهایت منافع و حقوق شهروندان را در اولویت قرار دهند.

انتهای پیام

گفت و گو از سارا استوار