دلیل آزارجنسی زنان در محل کار چیست؟
چه عواملی باعث آزار جنسی در محیط کار می شوند؟ چگونه می توان این پدیده را بهتر شناخت؟ و مهم تر از همه، چه اقداماتی برای پیشگیری از آن مؤثر است؟
به گزارش سیتنا، پاسخ دقیق به این پرسشها نیازمند یک توضیح علمی معتبر است. اما در میان پژوهشگران علوم اجتماعی، دو دیدگاه کاملا متفاوت درباره منشأ آزار جنسی در محیط کار وجود دارد. نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد که یکی از این دو نظریه، قدرت توضیحدهندگی بسیار بیشتری دارد.
دو نظریه رقیب؛ غریزه جنسی یا ساختار قدرت؟
بر اساس دیدگاه نخست که ریشه در روانشناسی تکاملی دارد، آزار جنسی اساسا پدیدهای مرتبط با تمایلات جنسی است. این نظریه میگوید مردان و زنان در طول هزاران سال تکامل، سازوکارهای روانی متفاوتی برای افزایش شانس تولیدمثل خود ایجاد کردهاند.
بر این اساس، مردان به طور طبیعی تمایل بیشتری به روابط کوتاهمدت دارند و ممکن است علاقه جنسی زنان را بیش از واقعیت تصور کنند. در مقابل، زنان به دلیل حساسیت بیشتر نسبت به تهدیدهای احتمالی علیه استقلال جنسی خود، رفتارهای مردان را بیشتر به عنوان آزار تلقی میکنند.
اما نظریه دوم که بر مفهوم «سلسلهمراتب جنسیتی» استوار است، آزار جنسی را نه ناشی از میل جنسی، بلکه ابزاری برای حفظ برتری مردان در محیط کار میداند. در این نگاه، آزار جنسی یکی از جلوههای تبعیض جنسیتی است که برای تثبیت قدرت و جایگاه بالاتر مردان به کار میرود.
چگونه میتوان درستی این نظریهها را سنجید؟
پژوهشگران برای مقایسه این دو نظریه از سه معیار اصلی فلسفه علم استفاده کردند. نخست، یک نظریه باید بتواند طیف گستردهای از پدیدهها را توضیح دهد. دوم، باید پیشبینیهای جدیدی تولید کند که قابل آزمون باشند. سوم، باید راهکارهایی برای مداخله و کاهش مشکل ارائه دهد.
رایجترین شکل آزار جنسی چیست؟
در تصور عمومی، آزار جنسی معمولا به شکل درخواست رابطه جنسی از سوی یک مدیر قدرتمند به کارمند زن تصور میشود. اما پژوهشها نشان میدهد رایجترین نوع آزار، چیزی به نام «آزار جنسیتی» است.
این نوع رفتار شامل جوکهای جنسیتزده، اظهارنظرهای تحقیرآمیز، نمایش تصاویر جنسی و حتی درخواست انجام کارهایی مانند یادداشتبرداری است که نقشهای سنتی زنانه را تقویت میکنند.
روانشناسی تکاملی نمیتواند به خوبی توضیح دهد که چرا چنین رفتارهایی رخ میدهند، زیرا بسیاری از آنها هیچ ارتباط مستقیمی با تلاش برای برقراری رابطه جنسی ندارند. در مقابل، نظریه سلسلهمراتب جنسیتی همه این رفتارها را به عنوان ابزارهایی برای حفظ قدرت مردان توضیح میدهد.
مشکل اصلی نظریه تکاملی
اگرچه نظریه روانشناسی تکاملی برخی فرضیههای قابل بررسی ارائه کرده، اما مهمترین ادعای آن قابل آزمایش نیست. این نظریه فرض میکند مردانی که در گذشته علاقه زنان را بیش از حد برآورد میکردند، از نظر تولیدمثل موفقتر بودند.
اما چون امکان مشاهده مستقیم رفتار انسانهای دوران باستان وجود ندارد، این فرضیه هرگز به طور قطعی قابل اثبات یا رد نیست.
چه راهکارهایی واقعا مؤثرند؟
مهمترین مزیت نظریه سلسلهمراتب جنسیتی این است که راهکارهای عملیتری برای کاهش آزار جنسی پیشنهاد میکند.
کاهش فاصله قدرت در سازمانها، مشارکت بیشتر زنان در تصمیمگیری، و از بین بردن ارتباط میان اقتدار و مردانگی میتواند احتمال بروز چنین رفتارهایی را کاهش دهد.
در مقابل، روانشناسی تکاملی عمدتا بر آموزش مردان درباره تعریف آزار جنسی تأکید میکند. با این حال، شواهد نشان میدهد این نوع آموزشها به تنهایی تأثیر محدودی دارند.
آزار جنسی محصول فرهنگ است، نه سرنوشت زیستی
نتیجه این پژوهش امیدبخش است. اگر آزار جنسی ناشی از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی باشد، میتوان با اصلاح این ساختارها محیطهای کاری ایمنتر و عادلانهتری ایجاد کرد.
این دیدگاه نشان میدهد مردان ذاتا آزارگر نیستند و رفتارهای مشکلساز محصول شرایط اجتماعیاند. بنابراین با تغییر فرهنگ سازمانی، توزیع قدرت و هنجارهای جنسیتی، میتوان آیندهای سالمتر و امنتر برای همه کارکنان رقم زد.
انتهای پیام
دیدگاهها
1- بعضی ها هستند که از شنیدن، خوندن و شوخی لذت می برن. هیچ آینده ای برای رفتارشون ندارن. مثلا تو گزارش نوشته مردانی که اینکارو می کنن اما پا پیش نمی ذارن.
2- عده ی دیگه ای هستند که این رو به طور پالس ارسال می کنن و منتظر جواب و نشونه ای از طرف مقابل هستند.
3- عموم مردایی که تجربه های موفق داشتند خودشون معرض آزار هستند. البته چیزی که توی ایران کمتر بهش می گن آزار جنسی چون معتقدند مرد از طرف زن آزار نمی بینه
اما نمونه های پرونده های قضایی ایرانی و خارجی رو شاهد بودیم که یه مرد خارجی در محیط کاری از طرف خانم مدیر مورد آزار قرار می گرفته و تهدید می شده که باید انجامش بده
یه خانم ایرانی هم با وجود تاهل به یک تبعه خارجی چشم بادامی که در یک میوه فروشی کار می کرده گیر داده بوده و بلاخره زلیخا بازی درمیاره و جوان میوه فروش رو به خونه دعوت می کنه
همچنین زن ها بیشتر ترس از عاقبت کار دارن والا بخشی از گزارش گفته بود که مرد ها فکر می کنن تمایل بیشتری دارن، این فکر نیست اگر زنها محدودیت های اجتماعی نداشته باشن احتمالا پرونده های بیشتری رو خواهیم دید.
راستی اینترنت رو وصل کنید رودتر تا تحلیل گر مسائل جنسی نشدیم.
افزودن دیدگاه جدید