قطعی اینترنت بین الملل؛ پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی و سوءاستفادههای فرصتطلبانه
ادامه قطع اینترنت بین الملل در ایران به دلیل ملاحظات امنیتی، علاوه بر پیامدهای اقتصادی و اجتماعی، اثرات روانشناختی قابل توجهی بر زندگی شهروندان داشته است. دسترسی محدود یا ناپایدار به خدمات آنلاین جهانی، استرس و اضطراب عمومی بخشی از جامعه را افزایش داده و در این میان استیصال ناشی از اختلال اینترنت، فضایی برای سوءاستفاده اقتصادی فیلترشکن فروشان فراهم کرده است.
به گزارش سیتنا، در پی قطعی اینترنت بین الملل ناشی از جنگ، شهروندان و کسبوکارها با مشکلات فراوانی مواجه شدهاند. این قطعی ها، علاوه بر محدود کردن دسترسی عموم مردم به پلتفرم های جهانی، باعث ایجاد خسارتهای مالی و روانی قابل توجهی شده است.
پیامدهای اقتصادی؛ خسارت روزانه ۳۰ تا ۳۵ میلیون دلار
کسبوکارهای کوچک و متوسط که بخش عمده فعالیت خود را بر بستر اینترنت انجام میدهند، بیشترین آسیب را متحمل شدند. بررسیهای اولیه نشان میدهد که بسیاری از فروشگاههای آنلاین و ارائهدهندگان خدمات دیجیتال در این دوره بین ۳۰ تا ۷۰ درصد از درآمد ماهانه خود را از دست دادهاند. صنایعی مانند تجارت الکترونیک، خدمات آموزشی آنلاین، فریلنسرها و استارتاپهای مبتنی بر فناوری بیشترین خسارت را تجربه کردند.
بر اساس اعلام رئیس کمیسیون بلاکچین سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، قطعی اینترنت طی ۵۰ روز گذشته حدود یک میلیارد دلار به اقتصاد دیجیتال ایران خسارت وارد کرده است و روزانه حداقل ۳۰ تا ۳۵ میلیون دلار خسارت مستقیم، غیرمستقیم و عدمالنفع متحمل میشویم.
رجایی، رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی افتا هم در گفت و گو با سیتنا، گفته است: «ما نسبت به تبعات اقتصادی و آسیبهای جدی این محدودیتها بر کسبوکارها آگاه هستیم، اما از سوی دیگر، توجیهات امنیتی نهادهای ذیربط برای جلوگیری از خروج و جمعآوری اطلاعات توسط بیگانگان را درک میکنیم. در واقع، این ضرر اقتصادی هزینهای است که برای حفظ و بهبود امنیت پایدار در سطح کلان کشور پرداخته میشود. هرچند بنظر میآید این ضرر از نفع حاصله بیشتر باشد.»
پیامدهای اجتماعی و سوءاستفادههای روانشناختی
قطع اینترنت جهانی باعث کاهش تعاملات اجتماعی هم شده است. افرادی که به دنبال اطلاعات مهم پزشکی یا آموزشی هستند، با تأخیر در دریافت خدمات روبهرو شده و ممکن است فشار روانی بیشتری را تجربه کنند. علاوه بر این، خانوادهها و گروههای اجتماعی برای حفظ ارتباط با عزیزان و دوستان مجبور به تغییر عادات ارتباطی خود شدهاند، که خود میتواند استرس و نارضایتی ایجاد کند.
استیصال ناشی از اختلال اینترنت، فضای مناسبی برای سوءاستفاده روانی و اقتصادی توسط برخی ارائهدهندگان خدمات دیجیتال و فروشندگان کانفیگ فراهم کرده است. فشار روانی و نگرانی کاربران باعث میشود تصمیمات شتابزده و پرهزینه بگیرند، که نمونهای از تأثیر مستقیم اختلالات دیجیتال بر رفتار مصرفکننده است.
کارشناسان معتقدند برای کاهش آثار چنین اختلالاتی لازم است:
- ارائه شفاف و مداوم گزارش از وضعیت شبکه توسط مراجع ذیربط؛
- توسعه زیرساختهای پایدار و مقاوم در برابر اختلال؛
- نظارت بر قیمتگذاری و فعالیت ارائهدهندگان خدمات برای جلوگیری از سوءاستفاده؛
- حمایت ویژه از کسبوکارهای آنلاین و استارتاپها در دورههای اختلال.
روزبه بابازاده، مدیرعامل انجمن ملی اینترنت اشیا و علوم داده با انتقاد از ارائه اینترنت طبقاتی، در گفت و گو با سیتنا تاکید کرده که مسوولان درک نکردهاند که قطعی اینترنت و تبعیض در دسترسی به اینترنت جهانی، شکاف اجتماعی را به مرحله انفجار میرساند.
وی معتقد است: ایران با حمله هوایی تغییر نظام نمیدهد، اما آنچه نظام را تهدید میکند، شکاف اجتماعی است. دوستان درک نکردهاند که قطعی اینترنت و این تبعیضها، شکاف اجتماعی را به مرحله انفجار میرساند. دشمن اقتصاد ما را میزند، مسئولان هم با تصمیمات غلط، تیشه به ریشه اقتصاد و اعتماد مردم میزنند. ترمیم این شکاف، حیاتیتر از هر اقدام نظامی است.
استرس و اضطراب دیجیتال
قطع ناگهانی اینترنت، خصوصاً برای افرادی که فعالیت کاری و اجتماعی خود را بر بستر آنلاین اداره میکنند، باعث اضطراب شدید شده است. این حالت میتواند با علائمی مانند خستگی ذهنی، مشکلات خواب و کاهش تمرکز همراه باشد. مطالعات روانشناختی نشان میدهد که محدودیت دسترسی به اطلاعات و ارتباطات اجتماعی بهطور مستقیم بر سلامت روان تأثیر منفی دارد و حتی میتواند احساس انزوا و افسردگی موقت ایجاد کند.
به اذعان دورودیان، کارشناس ارشد روانشناسی، یکی از موضوعات مهم در این روزها، کسبوکار و وضعیت معیشتی مردم است. در دنیایی که همهچیز به سمت آنلاین شدن و تجارتهای جهانی پیش میرفت و افراد را چه از لحاظ کاری، چه علمی و چه تفریحی به یکدیگر متصل میکرد، در شرایط قطعی اینترنت بینالملل، بسیاری از کسبوکارها و ارتباطها دچار چالش شدهاند. آنچه در این روزها شاهدیم نگرانی افراد در زمینههای مختلف و گاهی از دست دادن موقعیتهایی است که سالهای طولانی برای آن تلاش و سرمایهگذاری کردهاند.
احساس استیصال و ناتوانی
به گزارش سیتنا، در شرایط قطعی اینترنت، مردم با ناتوانی در انجام امور روزمره، انجام خرید آنلاین، دسترسی به خدمات آموزشی و ارتباط با خانواده و دوستان مواجه میشوند. این محدودیتها احساس استیصال و بیقدرتی ایجاد کرده و سطح اعتماد به سیستمهای دیجیتال را کاهش میدهد.
کارشناسان روانشناسی و اجتماعی توصیه میکنند:
- ایجاد کانالهای رسمی و پایدار برای اطلاعرسانی وضعیت شبکه، تا اضطراب کاهش یابد.
- ارائه خدمات مشاوره روانشناختی آنلاین برای افرادی که تحت فشار اختلالهای اینترنتی قرار دارند.
- برنامهریزی و آموزش مهارتهای مقابله با استرس دیجیتال و مدیریت اضطراب در شرایط محدودیت ارتباطی.
مطالبه مردم برای اینترنت پایدار؛ وعدههای محقق نشده مسئولان
در همین حال مردم تاکید میکنند که دسترسی محدود به اینترنت، علاوه بر اختلال در زندگی روزمره، باعث خسارت اقتصادی به کسبوکارها، کاهش بهرهوری و اختلال در آموزش و خدمات آنلاین شده است. با وجود وعدههای متعدد مقامات دولتی مبنی بر بهبود وضعیت شبکه و اتصال سریع، بسیاری از کاربران هنوز با اختلالات مکرر و ناپایداری سروکار دارند.
تحلیلگران فناوری و رسانههای مستقل هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند اعتماد عمومی به مسئولان و زیرساختهای دیجیتال را کاهش دهد و جامعه را در برابر استیصال و فشار روانی بیشتر آسیبپذیر کند.
کارشناسان همچنین تاکید دارند که برای حل مشکل، تنها ارائه وعده کافی نیست و نیاز به برنامهریزی عملی، شفافیت در اطلاعرسانی، نظارت بر اجرای پروژههای اتصال پایدار و حمایت از کسبوکارهای آسیبدیده وجود دارد.
مسعودی، رئیس کمیسیون فاوا اتاق بازرگانی در گفت و گو با سیتنا بر ضرورت نگاه واقعبینانه به ابزارهای ارتباطی تأکید کرده و معتقد است: «اینترنت امروز صرفاً یک ابزار تفریحی نیست، بلکه تمام کسبوکارها و ارتباطات اجتماعی به آن وابسته است و حق مسلم مردم محسوب میشود. ما به عنوان نماینده بخش خصوصی تأکید میکنیم که هیچ صحبتی از قطع دائمی اینترنت در میان نیست و همهی نهادها باید تلاش کنند تا در اولین فرصت ممکن، مدیریتِ بازگشت به اینترنت بینالملل به نتیجه برسد.»
شهروندان و فعالان اجتماعی خواستار اقدامات فوری و پایدار هستند تا زندگی روزمره، کسبوکارها و حقوق دیجیتال آنها بهطور جدی آسیب نبیند.
پیامدهای اختلال اینترنت فراتر از مسائل اقتصادی است و اثرات عمیقی بر سلامت روان، تعاملات اجتماعی و کیفیت زندگی مردم دارد.
انتهای پیام
گزارش از زهرا طاهری
دیدگاهها
افزودن دیدگاه جدید