دستیابی به نقطه عطف در توسعه تراشههای مغزی برای بازگرداندن حرکت و گفتار
دانشمندان میگویند که فناوری رابطهای مغز و رایانه پس از بیش از یک دهه آزمایش، به مرحلهای رسیده است که میتواند حرکت، گفتار و دیگر تواناییهای ازدسترفته افراد مبتلا به فلج را احیا کند؛ هرچند مسیر دریافت مجوزهای رسمی و رفع نگرانیهای اخلاقی همچنان پیشروست.
به گزارش سیتنا، پروفسور جان دونوهو، عصب پژوه دانشگاه براون در ایالت رودآیلند، از نخستین دانشمندانی بود که ایده کاشت «تراشه مغزی» را بهصورت عملی دنبال کرد. او طراح سامانهای به نام BrainGate است؛ سیستمی که با کاشت مجموعهای از الکترودها در مغز، سیگنالهای عصبی را ثبت و به فرمانهای دیجیتال تبدیل میکند.
دونوهو بهتازگی جایزه ملکه الیزابت، معتبرترین جایزه مهندسی جهان، را به پاس تلاشهایش در بازگرداندن توانایی ارتباط و کنترل به افراد مبتلا به فلج دریافت کرده است.
او در گفتوگو با Sky News تأکید کرده است که از نظر علمی مانع بنیادینی برای کنترل رایانه یا بازگرداندن توان گفتار از طریق این فناوری وجود ندارد و با دریافت تأییدیههای رسمی، این قابلیتها میتواند بهطور گسترده در دسترس قرار گیرد. به گفته او، اکنون مهمترین چالش، جلب نظر نهادهای نظارتی پزشکی است تا اطمینان یابند مزایای کاشت جراحی تراشه در مغز، بر خطرات احتمالی آن میچربد.
تمرکز آزمایشها بر بیماران با بیشترین نیاز
به همین دلیل، نخستین آزمایشهای انسانی عمدتاً بر افرادی متمرکز بوده که از گردن به پایین فلج هستند و گزینههای درمانی محدودی دارند. در این موارد، حتی بازگرداندن توانایی تایپ کردن یا برقراری ارتباط ساده میتواند کیفیت زندگی را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
رقابت شرکتهای فناوری؛ از پژوهش دانشگاهی تا تجاریسازی
در سالهای اخیر، چندین شرکت وارد رقابت برای تولید تجاری رابطهای مغز و رایانه شدهاند. یکی از شناختهشدهترین آنها Neuralink است؛ شرکتی متعلق به Elon Musk که در حال توسعه تراشههای مغزی قابل کاشت است.
فناوری مورد استفاده در این شرکت بر پایه پژوهشهای اولیه دونوهو و همکارانش شکل گرفته است: مجموعهای از الکترودهای بسیار ظریف که به یک تراشه رایانهای متصلاند و میتوانند سیگنالهای عصبی را از بخش مشخصی از بافت مغز دریافت و آنها را رمزگشایی کنند تا فرمانهایی برای حرکت اندام مصنوعی، تولید گفتار یا کنترل دستگاههای دیجیتال صادر شود.
چالشهای فنی و اخلاقی پیشرو
با وجود این پیشرفتها، چالشهای مهمی همچنان باقی است؛ از جمله ایمنی بلندمدت کاشت تراشه در مغز، دوام و پایداری سیگنالها، خطر عفونت یا آسیب بافتی و نیز نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی دادههای مغزی.
با این حال، پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین ابزارهای بازتوانی عصبی تبدیل شود؛ ابزاری که مرز میان ناتوانی و توانمندی را برای میلیونها نفر جابهجا خواهد کرد.
انتهای پیام
افزودن دیدگاه جدید