از توسعه فناوری تا خلق ارزش اقتصادی؛ صنعت فضایی ایران در خدمت اقتصاد دیجیتال

به گزارش سیتنا، در شرایطی که صنعت فضایی در سطح جهانی به یکی از پیشران‌های اصلی اقتصادهای نوین تبدیل شده است، سیاست‌گذاری فضایی در ایران نیز وارد مرحله‌ای تازه شده که تمرکز آن بر بهره‌برداری اقتصادی از فناوری‌ها و داده‌های فضایی است. در همین راستا، پژوهشگاه فضایی ایران با حمایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، رویکرد «اقتصاد فضا» را به‌عنوان محور اصلی برنامه‌های خود دنبال می‌کند.

ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در تازه‌ترین اظهارات خود و در حاشیه مراسم‌های مرتبط با دستاوردهای فضایی کشور، با اشاره به پرتاب موفق ماهواره‌های بومی تأکید کرده است که توسعه صنعت فضایی «حاصل هم‌افزایی ملی» میان دولت، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی است.

به گفته وزیر ارتباطات، فناوری‌های فضایی امروز نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، مدیریت هوشمند منابع و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در کشور ایفا می‌کنند و می‌توانند به یکی از ارکان اقتصاد دیجیتال ایران تبدیل شوند. 

هاشمی همچنین بر لزوم استفاده کاربردی از ظرفیت‌های فضایی در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، محیط‌زیست و مدیریت بحران تأکید داشته است.

در همین راستا، وحید یزدانیان، معاون وزیر ارتباطات و سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، با تشریح رویکردهای جدید این پژوهشگاه اعلام کرده است که تمرکز اصلی فعالیت‌ها از «پروژه‌محوری صرف» به «ارائه خدمات فضایی داده‌محور» تغییر یافته است. 

به گفته وی، پژوهشگاه فضایی ایران با اتکا به توانمندی‌های داخلی، زنجیره خدمات فضایی را از مرحله طراحی و ساخت سامانه‌ها تا دریافت، پردازش و ارائه داده‌های کاربردی تکمیل کرده است.

یزدانیان تأکید کرده است که هدف نهایی پژوهشگاه، تبدیل داده‌های ماهواره‌ای به خدمات قابل استفاده برای دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و مدیریت کلان کشور است؛ خدماتی که بتوانند در حوزه‌هایی مانند کشاورزی هوشمند، پایش منابع آب، مدیریت سیل و مخاطرات طبیعی و پایش محیط‌زیست مورد استفاده قرار گیرند.

سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران همچنین نقش بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان را در تحقق اقتصاد فضا کلیدی دانسته و معتقد است دولت و نهادهای حاکمیتی باید بیش از آنکه نقش تصدی‌گر داشته باشند، به‌عنوان تسهیل‌گر و پیشران بازار خدمات فضایی عمل کنند. 

به گفته او، بدون شکل‌گیری بازار و تقاضای واقعی برای خدمات فضایی، اقتصاد فضا به‌صورت پایدار محقق نخواهد شد.

بر اساس این رویکرد، پژوهشگاه فضایی ایران در حال حرکت به سمت توسعه خدمات کاربردی و مسئله‌محور است؛ خدماتی که علاوه بر کاهش وابستگی به داده‌ها و سرویس‌های خارجی، می‌توانند زمینه‌ساز ایجاد بازارهای جدید، اشتغال دانش‌بنیان و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی شوند.

هم‌راستایی دیدگاه‌های وزیر ارتباطات و مدیریت پژوهشگاه فضایی ایران نشان می‌دهد که فضا در حال خروج از یک حوزه تخصصی محدود و ورود به متن سیاست‌گذاری اقتصادی کشور است؛ مسیری که در صورت تداوم حمایت‌های سیاستی و مشارکت بخش خصوصی، می‌تواند جایگاه ایران را در اقتصاد نوظهور فضا در سطح منطقه تقویت کند.

انتهای پیام