استفاده شرکت‌های آسیای مرکزی و قفقاز از هوش مصنوعی دو برابر میانگین جهان

۵۳ درصد شرکت‌های بررسی‌شده در این منطقه گفته‌اند که پیش از این به پیاده‌سازی هوش مصنوعی در مقیاس صنعتی با بازده قابل اندازه‌گیری در چندین کاربرد مختلف رسیده‌اند، در حالی که این رقم در سطح جهانی ۲۴ درصد است. برای تهیه این گزارش، کی‌پی‌ام‌جی بیش از ۲۵۰۰ مدیر فناوری در ۲۷ کشور را مورد پرسش قرار داده که شامل ۴۰ پاسخ‌دهنده از قفقاز و ۳۲ نفر از آسیای مرکزی بوده است.

کنستانتین آوشف، شریک و رئیس بخش فناوری در کی‌پی‌ام‌جی قفقاز و آسیای مرکزی، اما به یک نکته مهم اشاره می‌کند و معتقد است که برخی پاسخ‌دهندگان ممکن است مفهوم «تولید» را به شکل گسترده‌تری تفسیر کرده باشند.

آوشف به یورونیوز گفت: «گمان می‌کنیم در منطقه ما پاسخ‌دهندگان موارد پراکنده‌ای مثل ربات‌های متنی و صوتی را هم در پاسخ‌های خود جزو تولید به حساب آورده‌اند.» با این حال این ملاحظه پیشرفت منطقه را زیر سوال نمی‌برد. در این منطقه نمونه‌هایی از پروژه‌های واقعا بزرگ‌مقیاس وجود دارد.

در شرکت ملی ارتباطات قزاقستان، کازاختلکام، هوش مصنوعی از میانه سال ۲۰۲۵ در حوزه‌های مختلفی از جمله خدمات مشتری و مراکز تماس، خرید و تدارکات، منابع انسانی و امور اداری، مالی، اسناد مقرراتی، ایمنی شغلی و جذب نیرو به کار گرفته شده است.

یرژان اسانوف، مسوول هوش مصنوعی در کازاختلکام، به یورونیوز گفت: «الگوی پیاده‌سازی ترکیبی است. تیم مرکزی مسوول پلتفرم‌ها، امنیت، کیفیت و محصولات پیچیده است و برای کارهای کوچک‌تر از پلتفرم ساخت عامل استفاده می‌کنیم.»

این پلتفرم به کارمندی که مهارت برنامه‌نویسی ندارد اجازه می‌دهد دستورالعمل بدهد، منابع کاری را اضافه کند و عاملی متناسب با نیازهای خود بسازد.

شرکت Business & Technology Services (BTS)، بازوی آی‌تی گروه منابع اوراسیا (ERG)، از بینایی رایانه‌ای برای کنترل کارکرد تجهیزات در سایت‌های معدنی و از تحلیل داده برای پردازش گزارش‌های زمین‌شناسی استفاده می‌کند. گروه ERG شرکتی است که واحدهای تولید کروم، آهن و آلومینیوم قزاقستان را بهره‌برداری می‌کند.

چرا منطقه به سرعت حرکت کرده است

گزارش کی‌پی‌ام‌جی نشان می‌دهد شرکت‌های این منطقه اغلب رویکرد «آزمایش‌گری فعال» را برمی‌گزینند؛ ۴۴ درصد در برابر ۲۱ درصد در سطح جهانی؛ و این تا حدی توضیح می‌دهد که چرا آسیای مرکزی و قفقاز در برخی حوزه‌های پذیرش هوش مصنوعی نسبت به بازارهای بالغ‌تر سریع‌تر حرکت کرده‌اند.

روستم اووال‌یف، رئیس بخش دیجیتالی‌سازی در BTS، به یورونیوز گفت شرکتش به طور پیوسته طرح‌های آزمایشی هوش مصنوعی اجرا می‌کند. حدود ۱۰ درصد از پایلوت‌های هوش مصنوعی مولد به مرحله تولید می‌رسند، در حالی که این رقم برای «هوش مصنوعی کلاسیک» مانند یادگیری ماشین و بینایی رایانه‌ای حدود ۸۰ درصد است.

کازاختلکام می‌گوید تقریبا هر ماه پایلوت‌هایی برای راهکارهای جدید هوش مصنوعی راه‌اندازی می‌کند اما هنوز برای نتیجه‌گیری درباره نرخ گذار آنها به بهره‌برداری صنعتی زود است.

به گفته اسانوف، در این مرحله آنها بررسی می‌کنند که این راهکارها تا چه حد روی داده‌های واقعی قابل اتکا هستند، کارکنان چطور از آنها استفاده می‌کنند و پیش از مقیاس‌گذاری چه چیزهایی باید تغییر کند.

اسانوف افزود: «ما سناریوها را با مالک مشخص هر فرایند که انگیزه ترویج راهکار در داخل شرکت را دارد و روش روشنی برای ارزیابی اثرگذاری تجاری آن دارد پایلوت می‌کنیم.»

شرکت BTS همچنین یک پلتفرم سلف‌سرویس به نام FAIR توسعه داده که به کارکنان اجازه می‌دهد با استفاده از هوش مصنوعی مولد عامل‌های دیجیتال ایجاد کنند.

اووال‌یف گفت: «پس از یک دوره آموزش کوتاه هر کارمند می‌تواند در محیط آزمایشی یک دستیار دیجیتال بسازد و پس از آزمون، موفق‌ترین موارد به مرحله تولید منتقل می‌شوند.»

هر دو شرکت در حال آزمایش پلتفرم‌های وایب‌کدینگ هستند؛ جایی که کارمند می‌تواند راهکار مورد نیاز را با کلمات توصیف کند و بدون راه‌اندازی سرور، دامنه یا محیط فنی، آن را به سرعت سرهم کند. این رویکرد بالقوه می‌تواند مشکل کمبود نیروی انسانی را تا حدی حل کند.

رویکرد گزینشی به پایلوت‌ها

در مقایسه با شرکت‌های سراسر جهان، رویکرد این منطقه به هوش مصنوعی به نظر می‌رسد گزینشی‌تر باشد.

کنستانتین آوشف می‌گوید رویکرد منطقه به هوش مصنوعی چند سال پیش آشفته‌تر بود؛ زمانی که شرکت‌ها برای اعلام تعداد موارد استفاده از هوش مصنوعی که راه‌اندازی کرده‌اند با هم رقابت می‌کردند اما این «حرکت براونی» اکنون رو به کاهش است.

آوشف گفت: «امروز هنوز مقداری آشفتگی وجود دارد اما در عین حال فهم عمیق‌تری شکل گرفته که کجا به هوش مصنوعی نیاز داریم و کجا نه.»این تغییر با یافته دیگر کی‌پی‌ام‌جی همخوان است؛ ۴۳ درصد شرکت‌های منطقه طرفدار «سازگاری سریع اما گزینشی» هستند، در برابر ۳۶ درصد در سطح جهانی.

به گفته اسانوف، در یک سال گذشته رویکرد کازاختلکام جسورانه‌تر شده است. او گفت: «آزمایش‌ها را زودتر آغاز می‌کنیم و آنها را سریع‌تر روی وظایف دنیای واقعی می‌آزماییم.»

اسانوف افزود که اکنون پیش از هر چیز خود فرایند را از پیش تحلیل می‌کنند و الزامات سخت‌گیرانه‌تری برای کیفیت در نظر می‌گیرند.

اووال‌یف اما تاکید می‌کند که «هیجان و فشار» برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی همچنان وجود دارد و درک این که هوش مصنوعی راه‌حل همه‌چیز نیست برای مقیاس‌گذاری ابتکارهای واقعا ضروری اهمیت دارد.

او گفت: «مسئله دیگر تلاش برای گسترش هوش مصنوعی بدون ارزیابی هزینه‌هاست. بسیاری از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی همین تجربه را داشته‌اند و اکنون شروع کرده‌اند ابتکارهای خود را واقع‌بینانه‌تر بسنجند.»

آوشف بخشی از پذیرش سریع هوش مصنوعی در منطقه را به سطح نسبتا بالای نفوذ دیجیتال نسبت می‌دهد. بسیاری از شرکت‌ها پیشاپیش زیرساخت و تجربه لازم برای اتصال سامانه‌ها به داده‌ها و منابع خارجی را دارند و همین کار وارد کردن هوش مصنوعی به خدمات موجود را آسان‌تر می‌کند.

پارادوکس راهبرد

هرچند منطقه به میزان قابل توجهی برای آزمایش‌گری آماده‌تر است، این به آن معنا نیست که هر آزمایش به دگرگونی در کل سازمان تبدیل می‌شود.

تنها ۳۴ درصد شرکت‌های آسیای مرکزی و قفقاز می‌گویند راهبردی روشن برای هوش مصنوعی در سطح کل شرکت دارند که با اهداف کسب‌وکار و فناوری همسو است، در حالی که این رقم در سطح جهانی ۷۶ درصد است. ساختار حاکمیت چندبخشی برای هوش مصنوعی فقط در ۲۵ درصد شرکت‌های منطقه وجود دارد، در برابر ۶۹ درصد در جهان.

آوشف این را یکی از متناقض‌ترین یافته‌های این پژوهش می‌داند: شرکت‌ها در منطقه هوش مصنوعی را با نرخی بسیار بالاتر از میانگین جهانی به کار می‌گیرند، در حالی که تعداد بسیار کمتری مشخص کرده‌اند قصد دارند چگونه آن را توسعه دهند و بر آن حاکمیت اعمال کنند.

او افزود: «همین موضوع درباره سازوکارهای حاکمیت هوش مصنوعی نیز صدق می‌کند. فقط یک‌چهارم شرکت‌ها در منطقه می‌گویند چنین سازوکارهایی را برقرار کرده‌اند و حتی تعداد کمتری می‌گویند می‌توانند بازگشت سرمایه در هوش مصنوعی را به طور شفاف اندازه‌گیری کنند.»

با این حال نویسنده گزارش خاطرنشان می‌کند که از زمان انجام این نظرسنجی، شرکت‌ها به نقطه‌ای رسیده‌اند که باید به این موضوع به شکل نظام‌مند نزدیک شوند و سیاست‌ها، قواعد و رویه‌ها تدوین کنند.

او اضافه می‌کند همین تغییر در سطح دولت نیز قابل مشاهده است و قزاقستان در حال معرفی قواعد رسمی‌تری درباره هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال است.

انتهای پیام