به گزارش سیتنا، اختلال در سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای و ناهنجاری در اطلاعات موقعیت‌یابی شناورها همچنان از موضوعات مهم در ارزیابی امنیت دریایی خلیج فارس و تنگه هرمز به شمار می‌رود؛ منطقه‌ای راهبردی که بخش مهمی از حمل‌ونقل انرژی و تجارت دریایی جهان از آن عبور می‌کند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر، داده‌های مراکز پایش دریایی از تداخل در سامانه‌های ناوبری و ثبت موقعیت‌های غیرعادی برای شناورها در بخش‌هایی از خلیج فارس و آب‌های مجاور حکایت دارد.

جمینگ و اسپوفینگ چه تفاوتی دارند؟

جمینگ به ایجاد تداخل رادیویی برای مختل کردن دریافت سیگنال‌های ماهواره‌ای گفته می‌شود. در مقابل، اسپوفینگ با ارسال سیگنال‌های گمراه‌کننده می‌تواند باعث شود گیرنده ناوبری موقعیت نادرستی را نمایش دهد.

این دو پدیده ممکن است بر عملکرد سامانه موقعیت‌یابی جهانی (GPS) و سایر سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای تأثیر بگذارند و موجب نمایش مسیرهای غیرواقعی، ناهماهنگی در اطلاعات موقعیت شناورها و دشواری تشخیص موقعیت واقعی آنها شوند.

با این حال، هر ناهنجاری در داده‌های سامانه شناسایی خودکار کشتی‌ها (AIS) الزاماً ناشی از جنگ الکترونیک نیست و خطاهای فنی یا تغییر در نحوه ارسال اطلاعات نیز می‌توانند در بروز چنین مواردی نقش داشته باشند.

تنگه هرمز؛ اهمیت ناوبری ایمن

تنگه هرمز به دلیل اهمیت راهبردی در انتقال انرژی و تردد تجاری، به عملکرد دقیق سامانه‌های ناوبری وابستگی ویژه‌ای دارد. اختلال در موقعیت‌یابی ماهواره‌ای می‌تواند تشخیص موقعیت شناورها و مدیریت تردد دریایی را دشوارتر کند؛ به‌ویژه در شرایطی که تنش‌های امنیتی منطقه نیز افزایش یافته باشد.

هشدارهای دریایی منتشرشده از سوی سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا و مراجع دریایی آمریکا پیش‌تر درباره احتمال تداخل در سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان اطلاع‌رسانی کرده‌اند.

با وجود این گزارش‌ها، شواهد یادشده به‌تنهایی اثبات نمی‌کنند که تمام شناورها در سراسر تنگه هرمز با اختلال مواجه‌اند یا سامانه GPS در کل منطقه از کار افتاده است.

از سوی دیگر، ناهنجاری در اطلاعات AIS لزوماً به معنای تغییر واقعی مسیر شناورها نیست؛ زیرا اختلال سیگنال، خاموش بودن فرستنده‌ها یا خطاهای ثبت اطلاعات نیز می‌توانند بر داده‌های قابل مشاهده تأثیر بگذارند.

لزوم پایش مستمر

بررسی دقیق وضعیت ناوبری در خلیج فارس و تنگه هرمز مستلزم تطبیق داده‌های موقعیت‌یابی ماهواره‌ای با اطلاعات AIS، هشدارهای دریایی و سایر روش‌های مستقل تعیین موقعیت است.

در مجموع، گزارش‌های موجود از تداوم ناهنجاری در سامانه‌های موقعیت‌یابی دریایی حکایت دارند، اما تعیین شدت و گستره اختلال در لحظه و مشخص کردن منشأ آن، به داده‌های به‌روز و قابل راستی‌آزمایی نیاز دارد.

انتهای پیام