به گزارش سیتنا، می‌دانیم که مریخ زمانی آب فراوانی روی سطح خود داشته است و مطالعه جدیدی می‌گوید ممکن است فرمالدئید در بخشی از آن آب وجود داشته باشد.

دانشمندان در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کردند که فرمالدئید جوّی می‌تواند میلیاردها سال پیش با آب باران مخلوط شده باشد. و در آب، فرمالدئید می‌تواند به شروع واکنش‌های شیمیایی کمک کند که قندها، آمینواسیدها و دیگر مولکول‌های آلی پیچیده لازم برای آغاز حیات را تولید می‌کنند.

پژوهشگران — از دانشگاه توهوکو، مؤسسه علوم زمین و حیات و مؤسسه علوم توکیو در ژاپن — می‌خواستند بدانند این فرمالدئید واقعاً در کجای سطح مریخ حضور داشته است. مطالعه جدید یافته‌های جالبی ارائه می‌دهد.

این نتایج جدید و داوری‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در نشریه The Planetary Science Journal منتشر شد.

فرمالدئید در مریخ باستانی

می‌دانیم که مریخ زمانی آب فراوانی روی سطح خود داشته، از جمله باران، رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و احتمالاً یک اقیانوس. و برخی مطالعات نشان داده‌اند که جوّ اولیه مریخ احتمالاً فرمالدئید تولید می‌کرده است؛ گازی بی‌رنگ و تندبو.

چرا این مهم است؟ وقتی فرمالدئید در آب مخلوط می‌شود، اتفاق بسیار جالبی رخ می‌دهد. واکنش‌های شیمیایی قندها، آمینواسیدها و دیگر مولکول‌های آلی پیچیده را ایجاد می‌کنند. این‌ها همان مولکول‌های مورد نیاز برای کمک به آغاز حیات هستند.

فرمالدئید کجا بود؟

اگر مدت‌ها پیش فرمالدئیدی در مریخ وجود داشته، دقیقاً کجا بوده است؟ پژوهشگران یک نقشه جهانی ایجاد کردند که نشان می‌دهد این گاز به احتمال زیاد در کجای سطح قرار داشته است.

آن‌ها شرایط گرم‌تر آن زمان، حدود ۳.۸ تا ۳.۶ میلیارد سال پیش، را شبیه‌سازی کردند. با این مدل، پژوهشگران بررسی کردند که چگونه دما، بخار آب، فشار و نور فرابنفش (UV) بر شکل‌گیری فرمالدئید تأثیر می‌گذارد.

نتایج نشان داد که بخار آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. ابتدا، نور فرابنفش مولکول‌های آب را تجزیه کرد. این کار هیدروژن واکنش‌پذیر آزاد کرد که برای تشکیل فرمالدئید لازم بود.

سپس باران‌ها فرمالدئید را به سطح آوردند. بر این اساس، پژوهشگران نتیجه گرفتند که مناطق با آب بیشتر، فرمالدئید بیشتری داشتند. بنابراین اساساً چرخه آب تعیین می‌کرد کدام مناطق فرمالدئید بیشتری خواهند داشت.

شونگو کویاما، نویسنده اصلی این مطالعه از مؤسسه علوم توکیو و دانشگاه توهوکو، گفت: «با مقایسه نقشه خود با یافته‌های مریخ‌نوردها، می‌توانیم شروع به بررسی این کنیم که آیا مکان‌هایی که H2CO بیشتری دریافت کرده‌اند، برای شیمی اولیه مرتبط با حیات مساعدتر بوده‌اند یا خیر. اگر مشاهدات آینده این رابطه را تأیید کند، نقشه ما می‌تواند به شناسایی اهداف امیدوارکننده برای مأموریت‌های آینده مریخ کمک کند.»

مناطق کوهستانی بیشترین فرمالدئید را دریافت می‌کنند

همان‌طور که مشخص شد، مناطق کوهستانی بیشترین بارش را دریافت کرده و بیشترین فرمالدئید را داشتند. در واقع، مناطقی مانند تارسیس و الیزیوم ۱۰ برابر بیشتر از میانگین جهانی فرمالدئید داشتند. هر دو منطقه دارای آتشفشان‌های عظیم و بلند هستند.

لازم به ذکر است که این تخمین مربوط به مقدار فرمالدئیدی است که مریخ در آن زمان داشته، نه اکنون.

آیا فرمالدئید به آغاز حیات روی زمین کمک کرد؟

در سال ۲۰۱۱، مطالعه دیگری که در Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شد، نشان داد که فرمالدئید ممکن است به آغاز حیات روی زمین نیز کمک کرده باشد.

دانشمندان فکر می‌کنند میلیاردها سال پیش، جسمی به اندازه مریخ به زمین برخورد کرد و آوارهایی را پرتاب کرد که ماه را تشکیل داد. به گفته بیشتر کارشناسان، این برخورد باعث فرار تعداد عظیمی از مولکول‌های آلی از سیاره ما شد. اما مولکول‌های چسبنده فرمالدئید بخش قابل‌توجهی از کربن زمین را که در غیر این صورت ممکن بود از دست بدهیم، نگه داشتند. ممکن است وجود خود را مدیون آن فرمالدئید باستانی باشیم.

خط پایانی: فرمالدئید در باران‌های باستانی مریخ ممکن است واکنش‌های شیمیایی حیاتی لازم برای آغاز حیات در این سیاره سرخ را میلیاردها سال پیش فراهم کرده باشد.

انتهای پیام