به گزارش سیتنا، در بازار ایران نیز جاروبرقی‌های رباتیک در سال‌های اخیر طرفداران خاص خود را پیدا کرده‌اند، اما آگاهی از ریسک‌های امنیتی آن‌ها کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. سال‌هاست گزارش‌هایی درباره ثبت و اشتراک‌گذاری تصاویر توسط جاروبرقی‌های رباتیک مجهز به وای‌فای بدون رضایت کاربران منتشر می‌شود. یکی از نگران‌کننده‌ترین نمونه‌ها، تصاویری از یک زن در سرویس بهداشتی بود که در اینترنت منتشر شد. حریم خصوصی تنها دلیل نگرانی نیست، اما یکی از دلایل اصلی برای بازنگری در خرید این دستگاه‌هاست.

تاریخچه نگرانی‌های حریم خصوصی

در حادثه‌ای که تصاویر یک زن در سرویس بهداشتی توسط جاروبرقی رباتیک ثبت شد، سازنده آی‌روبات ادعا کرد کاربر بخشی از یک آزمون توسعه بوده و با جمع‌آوری و اشتراک داده برای آموزش هوش مصنوعی موافقت کرده است. اما آی‌روبات از ارائه شرایط دقیق این توافق خودداری کرد و به‌نظر نمی‌رسد نتیجه نهایی همان چیزی بوده که آن زن انتظار داشته است. این تصاویر سپس توسط یکی از کارمندان آی‌روبات یا پیمانکار شرکت هوش مصنوعی در یک گروه خصوصی فیس‌بوک منتشر شد.

• نگران‌کننده‌تر اینکه یک مهندس نرم‌افزار با استفاده از دسته‌بازی پلی‌استیشن ۵ و کمک یک دستیار کدنویسی هوش مصنوعی توانست به صدا، نقشه‌ها و حتی پخش زنده دوربین حدود ۷۰۰۰ جاروبرقی رباتیک DJI Romo دسترسی پیدا کند.
• این مهندس پس از کشف آسیب‌پذیری امنیتی گسترده، یافته‌های خود را با The Verge به اشتراک گذاشت.
• این موارد نشان می‌دهد هنگام راه‌اندازی دستگاه‌های خانه هوشمند، فقط به شرکت سازنده اطلاعات نمی‌دهید، بلکه ممکن است اطلاعات شما در معرض دسترسی هکرها قرار گیرد.

جاروبرقی‌های رباتیک چگونه داده جمع‌آوری می‌کنند؟

• جاروبرقی‌های رباتیک از سنسور برای ناوبری استفاده می‌کنند.
• مدل‌های جدیدتر اغلب از GPS و در مدل‌های رده‌بالا از دوربین برای نقشه‌برداری از خانه، شناسایی موانع و جمع‌آوری داده استفاده می‌کنند.
• اتصال به وای‌فای یعنی تمام این داده‌ها می‌تواند در ابر ذخیره شود و مانند دیگر دستگاه‌های خانه هوشمند در معرض نفوذ هکرها قرار گیرد.
• اطلاعات حساسی مانند نقشه خانه و روتین روزانه شما در معرض خطر قرار می‌گیرد.
• در مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۰، پژوهشگران دانشگاه ملی سنگاپور و دانشگاه مریلند نشان دادند می‌توان سنسور جاروبرقی رباتیک را طوری دستکاری کرد که با ارتعاشات صدا را ثبت کند و عملاً به یک میکروفون برای استراق سمع تبدیل شود.

آیا جاروبرقی رباتیک امنی وجود دارد؟

اگر همچنان به خرید جاروبرقی رباتیک علاقه‌مند هستید، گزینه‌های امن‌تری وجود دارد، هرچند محدودتر شده‌اند. بر اساس گزارش Consumer Reports، آی‌روبات قوی‌ترین تدابیر امنیتی را دارد که شامل به‌روزرسانی منظم، برنامه گزارش باگ و سیاست‌هایی برای دسترسی کارمندان به داده کاربران است. اما این شرکت در اواخر ۲۰۲۵ ورشکست شد و توسط Shenzhen Picea Robotics خریداری شد.

• گری کوهن، مدیرعامل آی‌روبات، تلاش کرده به مصرف‌کنندگان اطمینان دهد داده‌هایشان کاملاً رمزنگاری شده و در سرورهای آمریکا نگهداری می‌شود.
• اما برنامه Bug Bounty این شرکت از سال ۲۰۲۵ به‌روزرسانی نشده است که نشانه امیدوارکننده‌ای نیست.
• برند کمترشناخته‌شده Matic امنیت داده را در مرکز برند خود قرار داده و حریم خصوصی را «حقی بنیادین و غیرقابل مذاکره» می‌نامد.
• جاروبرقی‌های Matic ارزان نیستند و از ۱۴۹۵ دلار شروع می‌شوند، اما نقدهای مثبتی از Wirecutter و Wired دریافت کرده‌اند.
• کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا نیز امسال ممنوعیتی برای جاروبرقی‌های رباتیک و دستگاه‌های رباتیک ساخته‌شده در خارج وضع کرده است.

جاروبرقی‌های رباتیک متصل به وای‌فای خطرات جدی برای حریم خصوصی ایجاد می‌کنند؛ از ثبت تصاویر بدون رضایت تا دسترسی هکرها به نقشه خانه و حتی استراق سمع از طریق ارتعاشات. هرچند برندهایی مانند آی‌روبات و Matic تدابیر امنیتی بهتری دارند، اما ورشکستگی آی‌روبات و محدودیت گزینه‌های امن، انتخاب را دشوار کرده است. برای کاربران ایرانی که با محدودیت خدمات پس از فروش و نبود نظارت قانونی مواجه‌اند، خرید جاروبرقی رباتیک بدون بررسی دقیق سیاست‌های حریم خصوصی و امنیت داده توصیه نمی‌شود.

جدول اطلاعات کلیدی

انتهای پیام