به گزارش سیتنا، صدها سال پیش، پزشکی و علم هر دو جنبه‌هایی جادویی از جامعه تلقی می‌شدند که باید با احتیاط و نگرانی با آن‌ها برخورد می‌شد. انواع بیماری‌ها و ناخوشی‌ها با روش‌هایی درمان می‌شدند که در دنیای امروز بی‌پروا یا حتی وحشیانه محسوب می‌شوند.

یکی از این درمان‌ها، انتقال خون بود. این عمل نخستین بار در قرن هفدهم آغاز شد، اما با فاجعه همراه بود.

امروزه می‌دانیم که خون انسان به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شود — A، B، AB و O — و هر گروه ممکن است Rh مثبت یا منفی باشد. وقتی خونی با گروه ناسازگار وارد بدن شود، سیستم ایمنی آن را به عنوان مهاجم شناسایی می‌کند و پادتن‌هایی تولید می‌کند که به گلبول‌های قرمز بیگانه حمله می‌کنند.

این فرایند که «واکنش همولیتیک انتقال خون» نامیده می‌شود، باعث تخریب گسترده گلبول‌های قرمز می‌شود. هموگلوبین آزادشده از این گلبول‌های تخریب‌شده می‌تواند به کلیه‌ها آسیب جدی وارد کند و در موارد شدید به نارسایی کلیه، افت فشار خون، شوک و حتی مرگ منجر شود.

علائم این واکنش معمولاً در همان دقایق اولیه پس از شروع تزریق ظاهر می‌شود و شامل تب، لرز، درد قفسه سینه، تنگی نفس، تهوع و ادرار تیره است. در برخی موارد، واکنش ممکن است با تأخیر و چند روز بعد بروز کند.

خوشبختانه، در پزشکی مدرن، پیش از هر تزریق خون، آزمایش‌های دقیق سازگاری انجام می‌شود. گروه خونی بیمار و خون اهدایی تعیین می‌شود و نمونه‌ای از خون بیمار با خون اهدایی مخلوط می‌شود تا از عدم واکنش اطمینان حاصل گردد. این فرایند که «آزمایش کراس‌مچ» نام دارد، احتمال خطا را به حداقل می‌رساند.

با این حال، خطاهای انسانی همچنان ممکن است رخ دهد. در چنین مواردی، تیم پزشکی بلافاصله تزریق را متوقف می‌کند و درمان حمایتی را آغاز می‌کند. بسته به شدت واکنش، ممکن است نیاز به دیالیز، مایعات وریدی و داروهایی برای کنترل فشار خون و واکنش ایمنی باشد.

تاریخ انتقال خون پر از درس‌های تلخ است. در قرن هفدهم، پزشکان تلاش کردند خون حیوانات را به انسان منتقل کنند که اغلب به مرگ بیمار منجر می‌شد. حتی پس از کشف گروه‌های خونی در اوایل قرن بیستم توسط کارل لنداشتاینر، سال‌ها طول کشید تا این دانش به‌طور گسترده در عمل بالینی به کار گرفته شود.

امروزه انتقال خون یکی از امن‌ترین روش‌های پزشکی است و سالانه میلیون‌ها واحد خون در سراسر جهان منتقل می‌شود. اما این امنیت مدیون سختگیری در آزمایش‌ها و پروتکل‌های دقیقی است که ریشه در همان فاجعه‌های تاریخی دارد.

انتهای پیام