به گزارش سیتنا، دولت قزاقستان در حال تدوین طرحی است که به استخراج‌کنندگان رمزارز اجازه می‌دهد از گاز همراه مازاد میادین نفتی برای تولید برق مورد نیاز خود استفاده کنند؛ طرحی که هدف آن کاهش مشعل‌سوزی، افزایش تولید نفت و جذب دوباره ماینرها به این کشور عنوان شده است.

استخراج رمزارز به دلیل نیاز گسترده به برق، فشار قابل‌توجهی بر زیرساخت انرژی وارد می‌کند. قزاقستان نیز در سال ۲۰۲۱ شاهد رشد قابل‌توجه فعالیت‌های استخراج رمزارز بود؛ رشدی که ضعف‌های زیرساخت فرسوده برق این کشور را آشکار کرد و در برخی مناطق به کمبود برق و خاموشی‌ها دامن زد.

دولت قزاقستان در واکنش به این شرایط ابتدا دسترسی ماینرها به برق را محدود کرد و سپس سامانه‌ای برای خرید برق مازاد ایجاد کرد. با این حال، در عمل برق مازاد قابل عرضه محدود بود و سیاست‌های مالیاتی، مجوزها و سایر محدودیت‌ها نیز باعث شد بخشی از ماینرها از کشور خارج شوند یا به فعالیت در بازار غیررسمی روی بیاورند.

سال گذشته رویکرد دولت تغییر کرد و مقام‌های قزاقستان با ارائه مشوق‌ها و اجرای برنامه‌های جدید، تلاش کردند فعالیت قانونی استخراج رمزارز را دوباره توسعه دهند.

تبدیل گاز همراه نفت به برق

یکی از طرح‌های جدید دولت، استفاده از گاز همراه مازاد میادین نفتی برای تولید برق مورد نیاز مراکز استخراج رمزارز است. گاز همراه هنگام استخراج نفت آزاد می‌شود و در برخی میادین که دسترسی به زیرساخت انتقال یا ذخیره‌سازی آن از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه نیست، سوزانده می‌شود.

این گاز حاوی متان است که اثر گرمایشی بالایی دارد و سوزاندن آن نیز به انتشار دی‌اکسید کربن منجر می‌شود. طرح جدید با تبدیل این گاز به برق، امکان استفاده از یک منبع انرژی که پیش‌تر سوزانده می‌شد را فراهم می‌کند.

باتیر بایورژان، مدیر فنی شرکت «دبلیو‌ای‌اس» که شریک فناوری این طرح است، گفت دسترسی به برق ارزان برای صنعت استخراج رمزارز اهمیت زیادی دارد و نیروگاه اختصاصی می‌تواند هزینه برق ماینرها را برای سال‌ها ثابت نگه دارد.

به گفته او، ماینرها با تولید برق در محل می‌توانند وابستگی خود را به تعرفه‌های شبکه و محدودیت ظرفیت برق کاهش دهند. پایداری برق نیز برای مراکز استخراج اهمیت بالایی دارد، زیرا تجهیزات این مراکز به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کنند و توقف آنها مستقیماً به کاهش درآمد منجر می‌شود.

در مقابل، شرکت‌های نفتی نیز می‌توانند با فروش گاز همراه، از منبعی که پیش از این عمدتاً سوزانده می‌شد درآمد کسب کنند و بخشی از هزینه‌های مربوط به جریمه‌های زیست‌محیطی را کاهش دهند.

بایورژان همچنین گفت استفاده از این گاز می‌تواند محدودیت‌های مربوط به تولید نفت را کاهش دهد؛ محدودیت‌هایی که در برخی موارد به نحوه دفع گاز همراه مرتبط است. در این مدل، هزینه ایجاد زیرساخت مورد نیاز نیز بر عهده ماینرها خواهد بود.

ظرفیت تولید برق از گاز همراه

میزان گاز همراه تولیدشده در هر میدان نفتی به نسبت گاز به نفت و میزان تولید نفت بستگی دارد و از میدانی به میدان دیگر متفاوت است.

برای نمونه، میدانی که روزانه ۱۰۰ هزار مترمکعب گاز همراه تولید می‌کند، با استفاده از واحدهای گازسوز می‌تواند حدود ۱۳ تا ۱۵ مگاوات ظرفیت تولید برق ایجاد کند. یک مرکز استخراج صنعتی متوسط نیز معمولاً بین ۵ تا ۲۰ مگاوات برق مصرف می‌کند و مراکز بزرگ‌تر ممکن است به ۵۰ مگاوات یا بیشتر نیاز داشته باشند.

دانیار مباراکوف، رئیس انجمن بلاک‌چین و استخراج دیجیتال، اعلام کرد که بر اساس داده‌های موجود، در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰۰ تا ۳۴۰ میلیون مترمکعب گاز همراه نفت در قزاقستان سوزانده شده است. به گفته او، در صورت تبدیل این حجم گاز به برق، امکان تولید حدود ۱.۲ تا ۱.۳ تراوات‌ساعت برق وجود داشت.

او افزود که فعالان بزرگ صنعت استخراج به دنبال میادینی هستند که ظرفیت گاز آنها برای تولید دست‌کم ۵ مگاوات برق کافی باشد. این موضوع به هزینه بالای ایجاد زیرساخت و نگهداری تجهیزات مرتبط است.

ماینرها همچنین محل‌های احتمالی را بر اساس کیفیت اتصال اینترنت و دسترسی به آب برای سیستم‌های خنک‌کننده ارزیابی می‌کنند. آنها اعلام کرده‌اند که برای خرید و نصب تجهیزات تولید برق آمادگی سرمایه‌گذاری دارند، اما ساخت نیروگاه از صفر برای آنها از نظر اقتصادی جذاب نیست.

به گفته مباراکوف، ساخت نیروگاه جدید برای هر مگاوات ظرفیت حدود ۱.۷ تا ۲.۲ میلیون یورو هزینه دارد و بیش از سه سال زمان می‌برد.

تدوین چارچوب قانونی

وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده است که در حال حاضر حدود ۴۰ تا ۶۰ میدان نفتی در این کشور گاز همراه خود را می‌سوزانند.

گیزات بایتورسینوف، معاون وزیر هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال قزاقستان، گفت دو وزارتخانه در حال تدوین چارچوب حقوقی مورد نیاز برای اجرای این طرح هستند تا مقررات آن شفاف شود. به گفته او، پیش از این نیز ماینرهای قانونی و فعالان غیررسمی به استفاده از این مدل ابراز علاقه کرده بودند.

مقام‌های قزاقستان معتقدند این سازوکار می‌تواند از یک سو امکان افزایش تولید نفت و درآمدهای مرتبط با آن را فراهم کند و از سوی دیگر با کاهش مشعل‌سوزی، به بهبود وضعیت زیست‌محیطی کمک کند.

انتهای پیام