به گزارش سیتنا، با افزایش سرمایهگذاری اروپا در زیرساختهای بومی هوش مصنوعی، نگرانیها درباره توان شبکه برق این قاره برای پاسخگویی به رشد سریع مراکز داده افزایش یافته است. در همین حال، برخی استارتاپهای اروپایی در تلاش هستند با بهینهسازی مصرف انرژی، کاهش نیاز به سرمایش و استفاده دوباره از گرمای تولیدشده، بخشی از این چالش را مدیریت کنند.
بر اساس گزارش اندیشکده انرژی «امبر»، مصرف برق مراکز داده در اروپا از ۹۶ تراواتساعت در سال ۲۰۲۴ میتواند به ۲۳۶ تراواتساعت تا سال ۲۰۳۵ افزایش یابد؛ رشدی که فشار بیشتری بر شبکههای برق این قاره وارد خواهد کرد.
اروپا برای توسعه ظرفیت هوش مصنوعی خود به مراکز داده بیشتری نیاز دارد، اما افزایش تقاضای برق از سوی این مراکز، در شرایطی رخ میدهد که شبکه برق بسیاری از مناطق با محدودیت ظرفیت مواجه است و همین موضوع روند ساخت تأسیسات جدید را دشوارتر کرده است.
با این حال، شماری از استارتاپها در اروپا راهکارهایی را برای کاهش فشار انرژی ناشی از توسعه هوش مصنوعی دنبال میکنند؛ از مدیریت هوشمند سرمایش مراکز داده گرفته تا استفاده از باتریها برای تنظیم مصرف برق و بهرهگیری از گرمای هدررفته سرورها.
استارتاپ بریتانیایی «اککوسنس» با استفاده از حسگرهای بیسیم، شرایط محیطی مراکز داده را از نظر دما، جریان هوا، توان مصرفی و ظرفیت سرمایش پایش میکند. این شرکت با تبدیل دادههای جمعآوریشده به یک مدل سهبعدی، به اپراتورها کمک میکند نقاطی را که بیش از حد یا کمتر از نیاز سرمایش دریافت میکنند، شناسایی کنند.
این سامانه در سال ۲۰۲۴ در ۲۰ مرکز داده متعلق به شرکت مخابراتی «ویرجین مدیا او۲» در بریتانیا به کار گرفته شد و طبق اعلام این شرکت، مصرف انرژی بخش سرمایش را به طور میانگین ۱۵ درصد کاهش داد.
در همین حوزه، استارتاپ آلمانی «اتالیتیکس» با استفاده از شبیهسازی نرمافزاری، عملکرد تجهیزات سرمایشی مانند چیلرها، پمپها و مبدلهای حرارتی را بررسی میکند تا مصرف برق کاهش یابد و دمای تجهیزات در محدوده ایمن باقی بماند.
شرکت فناوری ژاپنی NTT نیز نرمافزار این استارتاپ را در یکی از مراکز داده خود در شهر بن آزمایش کرد و اعلام کرد مصرف برق چیلرها در دوره آزمایشی ۱۹.۱ درصد کاهش یافته است.
استارتاپ اسپانیایی «سابمر» نیز رویکرد متفاوتی را دنبال میکند و با استفاده از فناوری سرمایش مایع، سرورها را در مایعی نارسانا قرار میدهد تا گرما مستقیمتر دفع شود و نیاز به فنها و تجهیزات تهویه پرمصرف کاهش یابد.
برخی استارتاپها به جای افزایش ظرفیت تولید، بر مدیریت زمان مصرف برق تمرکز کردهاند. شرکت ایرلندی «گریدبیاند» نرمافزاری توسعه داده است که شارژ و تخلیه باتریهای مراکز داده را بر اساس شرایط شبکه کنترل میکند.
بر اساس این روش، باتریها در زمانهایی که برق بیشتری در دسترس است شارژ میشوند و هنگام افزایش تقاضا، بخشی از انرژی مورد نیاز مراکز داده را تأمین میکنند تا فشار کمتری به شبکه وارد شود.
این فناوری در دو مرکز داده در دوبلین که متعلق به شرکت «Keppel DC REIT» است، به کار گرفته شده و ۸ مگاوات ظرفیت انعطافپذیر برای شبکه برق فراهم کرده است.
گروهی دیگر از استارتاپها تلاش میکنند گرمای تولیدشده توسط تجهیزات محاسباتی را به جای هدررفت، برای مصارف دیگر استفاده کنند.
استارتاپ بریتانیایی «دیپ گرین» مراکز پردازشی کوچک خود را در نزدیکی مکانهایی مانند استخرها و شبکههای گرمایش شهری مستقر میکند تا گرمای تولیدشده توسط سرورها برای گرم کردن این فضاها مورد استفاده قرار گیرد.
این شرکت در یک پروژه آزمایشی در جنوب غربی انگلستان اعلام کرده است استفاده از گرمای سرورها در یک استخر شنا میتواند مصرف گاز این مجموعه را ۶۲ درصد کاهش دهد.
با وجود این راهکارها، بهینهسازی مصرف انرژی نمیتواند جایگزین توسعه زیرساختهای جدید برق شود. با ادامه رشد هوش مصنوعی، اروپا همچنان به افزایش ظرفیت تولید برق و تقویت شبکههای انتقال نیاز خواهد داشت.
بر اساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی، برنامهریزی، دریافت مجوز و تکمیل زیرساختهای جدید شبکه برق ممکن است بین پنج تا ۱۵ سال زمان ببرد. در این فاصله، فناوریهای ارائهشده از سوی استارتاپها میتوانند بخشی از فشار واردشده بر شبکه برق اروپا را کاهش دهند.
انتهای پیام