به گزارش خبرنگار سیتنا، در میان سامانه‌های خدمات دولت الکترونیک، برخی سکوها با وجود ارتباط مستقیم با امور روزمره مردم، هنوز برای بسیاری از شهروندان شناخته‌شده نیستند؛ «کاتب» یکی از همین سامانه‌هاست؛ سکویی برای ارائه یکپارچه خدمات دیجیتال ثبتی که تلاش می‌کند بخشی از فرآیندهای مرتبط با اسناد، املاک، شرکت‌ها و سایر امور ثبتی را از مسیرهای غیرحضوری در اختیار مردم قرار دهد.

کاتب به‌عنوان سکوی خدمات دیجیتال ثبتی، امکان دسترسی کاربران به خدمات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را از طریق وب، اپلیکیشن و کد دستوری فراهم کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، نسخه وب این سکو از طریق web.kateb.ir در دسترس است و برای کاربران تلفن همراه نیز نسخه اپلیکیشن و دسترسی از طریق کد دستوری #۲۲۸۲* در نظر گرفته شده است.

کاتب چه خدماتی ارائه می‌دهد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کاتب، تجمیع خدمات مختلف ثبتی در یک بستر است. کاربران می‌توانند از طریق این سکو به برخی خدمات مرتبط با اسناد رسمی، املاک، شرکت‌ها و اشخاص حقوقی دسترسی داشته باشند.

از جمله خدمات معرفی‌شده برای کاتب می‌توان به تصدیق اصالت سند، دریافت برخی استعلام‌های ثبتی، مشاهده و پیگیری درخواست‌های ثبتی، خدمات مرتبط با املاک و امور ثبتی شرکت‌ها اشاره کرد.

همچنین در حوزه اسناد و املاک، امکان دریافت برخی خدمات از جمله گواهی مالکیت ملک، تصدیق اصالت سند و مشاهده املاک مرتبط با فرد از طریق این سکو فراهم شده است.

یک کاربرد مهم؛ خدمات مرتبط با معاملات ملکی

یکی از بخش‌های قابل توجه کاتب، ارتباط آن با فرآیندهای ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول است. این موضوع به‌ویژه با اجرای قانون «الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» اهمیت بیشتری پیدا کرده و کاتب به یکی از بسترهای دیجیتال مرتبط با فرآیندهای ثبتی معاملات ملکی تبدیل شده است.

در این بخش، مشاوران املاک و سایر ذی‌نفعان می‌توانند فرآیندهای مربوط به ثبت اطلاعات و پیش‌نویس قراردادها را از مسیرهای الکترونیکی دنبال کنند؛ موضوعی که هدف آن افزایش شفافیت معاملات و کاهش اتکا به فرآیندهای کاملاً کاغذی است.

فقط مخصوص مالکان و خریداران ملک نیست

تصور اینکه کاتب صرفاً یک سامانه ملکی است، تصویر کاملی از قابلیت‌های آن ارائه نمی‌دهد. این سکو خدماتی در حوزه‌های دیگری نیز دارد و برای مثال، خدمات مرتبط با ثبت شرکت‌ها، مالکیت معنوی، اشخاص حقوقی و برخی امور مرتبط با اسناد رسمی نیز در آن پیش‌بینی شده است.

به این ترتیب، یک شهروند ممکن است در طول زندگی خود در موقعیت‌های مختلف، از خرید و فروش ملک گرفته تا پیگیری یک سند یا امور مرتبط با شرکت، با خدمات کاتب مواجه شود.

دسترسی از طریق گوشی، وب و حتی کد دستوری

یکی دیگر از نکات قابل توجه درباره کاتب، محدود نشدن خدمات آن به یک وب‌سایت است. طبق اطلاعات منتشرشده از سوی منابع مرتبط با دفاتر اسناد رسمی، کاربران می‌توانند از نسخه وب، اپلیکیشن تلفن همراه، نسخه PWA برای دستگاه‌های iOS و کد دستوری USSD استفاده کنند.

این موضوع از منظر دولت الکترونیک اهمیت دارد؛ چراکه کاربر برای دسترسی به برخی خدمات الزاماً به رایانه یا حتی نصب اپلیکیشن نیاز ندارد و می‌تواند از مسیرهای مختلف به خدمات دسترسی پیدا کند.

کاتب چقدر مورد استفاده قرار گرفته است؟

بر اساس اطلاعات یک فروشگاه اندرویدی، اپلیکیشن کاتب تا شهریورماه ۱۴۰۵ حدود ۶۴۰ هزار نصب داشته و آخرین نسخه ثبت‌شده آن در این فروشگاه در سوم شهریور ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. البته امتیاز ثبت‌شده کاربران در همان فروشگاه پایین گزارش شده و برخی کاربران نیز از خطاهای فنی و مشکلات ورود یا استفاده از خدمات گلایه کرده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از نقاط قابل بررسی درباره تجربه کاربری این سامانه باشد.

چرا شناخت کاتب برای مردم اهمیت دارد؟

بخشی از خدمات ثبتی ماهیت حقوقی و مالی دارند و کوچک‌ترین اشتباه در آنها می‌تواند پیامدهای جدی برای شهروندان داشته باشد. به همین دلیل، دسترسی آسان‌تر به استعلام‌ها و خدمات ثبتی می‌تواند به شهروندان کمک کند تا پیش از انجام برخی معاملات یا اقدامات حقوقی، اطلاعات لازم را از مسیرهای رسمی بررسی کنند.

از سوی دیگر، توسعه چنین سکوهایی در صورت عملکرد صحیح می‌تواند بخشی از مراجعات حضوری، رفت‌وآمدهای غیرضروری و فرآیندهای کاغذی را کاهش دهد؛ هرچند دیجیتالی شدن خدمات به‌تنهایی کافی نیست و پایداری سامانه، امنیت اطلاعات، شفافیت فرآیندها و کیفیت پاسخگویی نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

چطور وارد کاتب شویم؟

کاربران برای آشنایی با خدمات این سکو می‌توانند به وب‌سایت رسمی کاتب به نشانی kateb.ir مراجعه کنند. نسخه وب نیز از طریق web.kateb.ir در دسترس است و دسترسی USSD با کد #۲۲۸۲* معرفی شده است.

بنابراین، کاتب را می‌توان یکی از نمونه‌های قابل توجه حرکت خدمات ثبتی به سمت دولت الکترونیک دانست؛ سامانه‌ای که شاید هنوز برای بسیاری از مردم شناخته‌شده نباشد، اما با توجه به ارتباط خدمات آن با ملک، سند، شرکت و امور ثبتی، شناخت قابلیت‌های آن می‌تواند برای شهروندان کاربردی باشد.

انتهای پیام

گزارش از سارا استوار