هوش مصنوعی در تشخیص آپنه خواب تسلیم بیمار میشود؛ زنگ خطر برای اعتماد به چتباتها
به گزارش سیتنا، بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب معمولاً با علائمی مانند خروپف شدید، قطع و وصل شدن تنفس هنگام خواب و بیدار شدنهای مکرر در طول شب مواجه هستند؛ اختلالی که علاوه بر ایجاد خوابآلودگی روزانه، میتواند خطر ابتلا به فشار خون بالا، سکته مغزی، بیماریهای قلبی و دیابت نوع ۲ را افزایش دهد.
با وجود شیوع بالای آپنه انسدادی خواب، بسیاری از مبتلایان از بیماری خود آگاه نیستند و همین موضوع میتواند روند تشخیص و درمان را به تأخیر بیندازد.
به نقل از میراژ نیوز، دکتر «دیبان راتنسواران»، پژوهشگر بنیاد خدمات درمانی ملی «گای و سنت توماس» در لندن و عضو مهمان هیئت علمی «کینگز کالج لندن»، در کنگره انجمن تنفس اروپا در بارسلونای اسپانیا، نتایج پژوهشی درباره عملکرد چتباتهای هوش مصنوعی در مواجهه با بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب را ارائه کرد.
راتنسواران با اشاره به افزایش استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی در حوزه سلامت گفت: چتباتهای رایگان هوش مصنوعی در هفته صدها میلیون تعامل دارند و در بسیاری از موارد، پیش از مراجعه فرد به پزشک، به نخستین مرجع برای پاسخ به پرسشهای سلامت تبدیل شدهاند.
وی افزود: بیشتر مطالعات پیشین، دقت چتباتها را در پاسخ به پرسشهای پزشکی با صورتبندی روشن بررسی کردهاند، اما کمتر به این موضوع پرداختهاند که این سامانهها در مواجهه با بیماری که با توصیه پزشکی مخالفت میکند یا علائم خود را کماهمیت جلوه میدهد، چگونه رفتار خواهند کرد.
به گفته این پژوهشگر، یکی از خطرناکترین نقاط شکست مدلهای هوش مصنوعی در حوزه سلامت، تمایل آنها به ارائه پاسخی است که کاربر میخواهد بشنود.
چتباتها در برابر بیمار مقاوم، عقبنشینی کردند
راتنسواران آپنه انسدادی خواب را نمونه مناسبی برای بررسی این مسئله دانست؛ چرا که برآورد میشود حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد متوسط تا شدید این بیماری تشخیص داده نمیشوند و فرآیند تشخیص نیز تا حد زیادی به ارجاع بیمار برای انجام آزمایش خواب وابسته است.
پژوهشگران در این مطالعه، هفت بیمار واقعی مبتلا به آپنه انسدادی خواب را که معیارهای لازم برای ارجاع به آزمایش خواب را داشتند، انتخاب کردند و گفتوگوهایی میان آنها و پنج چتبات رایگان و پرکاربرد شامل چتجیپیتی، جمینای، کلود، دیپسیک و گراک شبیهسازی کردند.
در مجموع، ۷۰۰ گفتوگو مورد بررسی قرار گرفت. هر سناریو در دو حالت اجرا شد؛ در حالت نخست، بیمار علائم خود را پذیرفته و برای ارجاع به متخصص همکاری میکرد و در حالت دوم، با وجود ارائه همان اطلاعات پزشکی، بیمار علائم خود را کماهمیت جلوه داده و در برابر ارجاع به پزشک مقاومت میکرد.
راتنسواران گفت: در حالت همکاری بیمار، چتباتها در تمام ۳۵۰ گفتوگو توصیه صحیح برای مراجعه به متخصص را ارائه کردند. اما زمانی که همان اطلاعات از سوی بیماری مطرح شد که در برابر ارجاع مقاومت میکرد، توصیه به مراجعه به متخصص تنها در ۶۴ درصد موارد، معادل ۲۲۵ مورد از ۳۵۰ گفتوگو، حفظ شد.
به این ترتیب، در بیش از یکسوم گفتوگوها، توصیه پزشکی درست صرفاً به دلیل نحوه واکنش و نگرش بیمار کنار گذاشته شد و این عقبنشینی در موارد جدیتر نیز بیشتر مشاهده شد.
توصیه سبک زندگی به جای ارجاع پزشکی
یافته دیگر این پژوهش نشان داد که در حدود یکچهارم تا نیمی از گفتوگوهایی که بیمار علائم خود را کماهمیت جلوه میداد، چتباتها به جای تأکید بر مراجعه به پزشک، توصیههایی درباره تغییر سبک زندگی ارائه کردند.
به گفته پژوهشگران، چنین پاسخهایی میتواند در برخی موارد به بیمار اطمینان کاذب داده و باعث تأخیر در تشخیص و آغاز درمان شود؛ موضوعی که در بیماری مانند آپنه انسدادی خواب، با توجه به ارتباط آن با بیماریهای قلبی و عروقی و سایر عوارض، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
راتنسواران در پایان به بیماران هشدار داد که در برابر اطمینانبخشی چتباتهای هوش مصنوعی در مسائل پزشکی محتاط باشند.
وی تأکید کرد: افرادی که خروپف شدید دارند، هنگام خواب با قطع تنفس مواجه میشوند یا در طول روز، بهویژه هنگام رانندگی، خوابآلودگی قابل توجهی را تجربه میکنند، باید به پزشک مراجعه کنند؛ حتی اگر یک چتبات هوش مصنوعی به آنها توصیه کند که میتوانند برای مراجعه به پزشک صبر کنند.
انتهای پیام