هشدار مرکز پژوهشهای مجلس درباره پیامدهای جنسیتی هوش مصنوعی؛ از تهدید اشتغال زنان تا گسترش دیپفیک
بهگزارش سیتنا، دفتر مطالعات فرهنگ و آموزش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارش «حکمرانی هوش مصنوعی (۱۳): فرصتها و تهدیدهای هوش مصنوعی برای زنان و خانواده» آورده که این گزارشی جامع با عنوان «هوش مصنوعی و آینده زنان و خانواده» به بررسی ابعاد گوناگون تأثیر این فناوری بر جایگاه زنان و بنیان خانواده پرداخته است. در این مرورپژوهشی، که با هدف سیاستگذاری در حوزه اخلاق هوش مصنوعی تدوین شده، بر این نکته تأکید شده که بدون توجه به بُعد جنسیتی، فناوریهای هوش مصنوعی میتوانند به تقویت کلیشههای غربی و خدشهدار شدن جایگاه و کرامت زنان منجر شوند.
در محور سوگیری دادهها و تبعیض سیستمهای هوش مصنوعی مبتنی بر یادگیری عمیق آمده که ممکن است به دام سوگیریهای ناعادلانه ناشی از دادههای دارای سوگیری بیفتند و با توجه به نقصان دادهها در مورد زنان، عواقب جدی برای عدالت جنسیتی داشته باشند.
در ادامه به تغییرات شغلی پرداخته شده و آمده که ظرفیت خودکارسازی هوش مصنوعی، بخشهای شغلی را که عمدتاً توسط زنان اداره میشوند (مانند فعالیتهای خدماتی و اداری)، به شدت تهدید میکند. بدون خطمشیهای حمایتی مناسب برای آموزش مجدد و ارتقای مهارتها، زنان در معرض خطر بالایی از جایگزینی شغلی قرار دارند.
در این محور به چالشهای خانواده هم اشاره شده و آمده که هوش مصنوعی در عین مزایا، نیازمند مراقبت و احتیاط در محیط خانواده است. پیشرفت رباتها و چتباتهای جنسی، ضرورت تدوین خطمشیهایی برای حفظ ارزشهای اخلاقی و فرهنگی در محیط خانواده را مشخص میسازد.
در مورد جنسیتزدایی از انسان هم عنوان شده که با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی و استفاده از تکنولوژی جعل عمیق (دیپفیک) و آواتار، بحران هویت جنسیتی بهخصوص در دختران دوچندان خواهد شد.
محور بعدی روشهای جدید خشونت است. در توضیح این محور آمده که امکان ایجاد تصاویر و محتوای جعلی با استفاده از هوش مصنوعی، باعث ایجاد آزار و اذیت مداوم میشود. جعل عمیق ترکیبی میتواند در ترویج خشونت جنسیتی مبتنیبر فناوری نقش داشته باشد.
در ادامه به فرصتها در آموزش و سلامت پرداخته شده و آمده مه با وجود تهدیدات، هوش مصنوعی میتواند دسترسی زنان به آموزشهای باکیفیت را افزایش دهد و با ابزارهایی مانند چتباتهای تخصصی، نقش مؤثری در سلامت جسمی و روانی زنان ایفا کند.
در بخش پیشنهادات این گزارش هم بیان شده که پژوهشگران برای مقابله با این چالشها، راهکارهایی از جمله گسترش سواد هوش مصنوعی، نظارت بر دادهها برای جلوگیری از سوگیری، ممیزی سیستمها برای کشف خروجیهای سوگیرانه، و ایجاد ساختارهایی برای گسترش توجه به ابعاد اخلاقی با بهرهگیری از ظرفیت نگاه اخلاقی زنان را پیشنهاد کردهاند. بر این اساس، حکمرانان با درک علل ریشهای این مسائل، میتوانند استراتژیهایی را پیادهسازی کنند که در عین محافظت از بنیان خانواده، مشارکت و پیشرفت زنان را در ساخت و بهکارگیری هوش مصنوعی تشویق کند.
انتهای پیام