به گزارش خبرنگار سیتنا، سامانه جامع اطلاعات مشتریان یا «سجام» یکی از زیرساختهای اصلی بازار سرمایه ایران است که با هدف یکپارچهسازی اطلاعات سرمایهگذاران، تسهیل فرآیند احراز هویت و کاهش مراجعات و ثبت اطلاعات تکراری راهاندازی شده است؛ سامانهای که متقاضیان فعالیت در بازار سرمایه میتوانند با یکبار ثبت اطلاعات در آن، فرآیند شناسایی خود را برای دریافت طیف گستردهای از خدمات بازار سرمایه تکمیل کنند.
سجام که مخفف «سامانه جامع اطلاعات مشتریان» است، توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه ایجاد شده و به عنوان مرجع ثبت اطلاعات مشتریان بازار سرمایه مورد استفاده قرار میگیرد. هدف اصلی این سامانه، ایجاد یک بانک اطلاعاتی یکپارچه از سرمایهگذاران و تسهیل ارائه خدمات به آنهاست.
پیش از ایجاد سجام، سرمایهگذاران برای دریافت خدمات مختلف از کارگزاریها، صندوقهای سرمایهگذاری و سایر نهادهای مالی، در بسیاری از موارد مجبور بودند اطلاعات هویتی و مالی خود را به صورت جداگانه ثبت و فرآیند شناسایی را تکرار کنند.
سجام با ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی متمرکز، این روند را سادهتر کرده است. سرمایهگذار اطلاعات هویتی، ارتباطی، بانکی و شغلی مورد نیاز را در یک مرحله ثبت میکند و پس از احراز هویت، اطلاعات وی در اختیار فرآیندهای مربوط به خدمات بازار سرمایه قرار میگیرد. در نتیجه، مراجعهکننده برای بسیاری از خدمات با کاهش نیاز به ثبت مجدد اطلاعات مواجه خواهد بود.
در فرآیند ثبتنام، اطلاعات مختلفی از متقاضی دریافت میشود که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی، کد ملی و مشخصات شناسنامهای
بنابراین، متقاضی باید هنگام ثبتنام اطلاعات دقیق و منطبق با مدارک رسمی خود را وارد کند تا فرآیند استعلام و احراز هویت با مشکل مواجه نشود.
نخستین مرحله، مراجعه به درگاه رسمی سجام به نشانی sejam.ir و انتخاب گزینه ثبتنام است. کاربران باید توجه داشته باشند که برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، اطلاعات خود را تنها در درگاه رسمی سامانه یا بسترهای مجاز ارائهدهندگان خدمات وارد کنند.
فرآیند ثبتنام را میتوان به صورت کلی در چند مرحله دنبال کرد:
در ابتدا باید وارد سایت رسمی سجام شوید و گزینه ثبتنام را انتخاب کنید.
شماره تلفن همراه متقاضی وارد میشود و پس از تأیید، کد تأیید برای ادامه فرآیند ارسال خواهد شد.
در این مرحله اطلاعاتی مانند کد ملی و سایر مشخصات هویتی درخواستشده وارد میشود و فرد مشخص میکند که به عنوان شخص اصیل ثبتنام میکند یا نماینده قانونی فرد دیگری است.
پس از ورود به فرآیند ثبتنام، هزینه مربوط به ثبت اطلاعات در سامانه مطابق تعرفه اعلامی سامانه دریافت میشود.
در ادامه، اطلاعات هویتی، محل سکونت، اطلاعات تماس، شغلی و سایر اطلاعات مورد نیاز تکمیل میشود.
یکی از بخشهای مهم ثبتنام، وارد کردن اطلاعات حساب بانکی است. متقاضی باید اطلاعات حساب متعلق به خود را وارد کند و در وارد کردن شماره حساب و سایر مشخصات بانکی دقت داشته باشد.
پس از تکمیل فرمها، اطلاعات واردشده مورد بررسی و استعلام قرار میگیرد. در صورت نبود مغایرت، فرآیند ثبتنام ادامه پیدا میکند.
پس از تکمیل موفق فرآیند ثبتنام، یک کد پیگیری برای متقاضی ارسال میشود. این کد در ادامه فرآیند احراز هویت اهمیت دارد و بهتر است کاربر آن را تا پایان مراحل نگهداری کند.
ثبت اطلاعات در سجام به تنهایی به معنای تکمیل فرآیند نیست و متقاضی باید احراز هویت خود را نیز انجام دهد.
احراز هویت میتواند از طریق روشهای غیرحضوری و بسترهای مجاز معرفیشده برای این کار انجام شود. در روش غیرحضوری، فرآیند تطبیق هویت با استفاده از اطلاعات و دادههای بیومتریک انجام میشود و بسته به بستر ارائهدهنده، ممکن است ثبت تصویر چهره، نمونه امضا و ویدئوی سلفی از متقاضی درخواست شود.
در صورت انتخاب روش حضوری نیز متقاضی باید به یکی از مراکز مجاز احراز هویت مراجعه کرده و مراحل تطبیق اطلاعات و هویت را انجام دهد.
یکی از نکات مهم برای کاربران این است که سجام و کد بورسی یکسان نیستند.
سجام در واقع فرآیند ثبت و احراز اطلاعات مشتری بازار سرمایه را پوشش میدهد، در حالی که برای انجام معاملات بورسی، متقاضی باید فرآیند مربوط به دریافت کد معاملاتی و ثبتنام در یک کارگزاری را نیز طی کند.
به بیان ساده، سجام را میتوان یکی از مراحل مهم ورود به بازار سرمایه دانست، اما داشتن حساب سجامی به تنهایی به معنای فعال بودن حساب معاملاتی در یک کارگزاری نیست.
راهاندازی سجام چند هدف مهم را دنبال میکند که مهمترین آنها عبارتند از:
کاهش مراجعات حضوری: بخش قابل توجهی از فرآیند ثبت اطلاعات و احراز هویت میتواند به صورت غیرحضوری انجام شود.
یکپارچهسازی اطلاعات: اطلاعات مشتری به صورت متمرکز ثبت میشود و نهادهای مالی میتوانند در چارچوب مقررات مربوط از اطلاعات ثبتشده استفاده کنند.
جلوگیری از ثبت اطلاعات تکراری: سرمایهگذار برای دریافت خدمات مختلف، در بسیاری از موارد نیازی به ارائه مجدد تمامی اطلاعات هویتی خود ندارد.
تسهیل خدمات بازار سرمایه: سجام به عنوان یکی از زیرساختهای شناسایی مشتریان، فرآیند ارائه خدمات مختلف بازار سرمایه را سادهتر میکند.
امکان بهروزرسانی اطلاعات: کاربران میتوانند در صورت تغییر برخی مشخصات، اطلاعات ثبتشده خود را از طریق سامانه بهروزرسانی کنند.
یکی از نکات مهم برای سرمایهگذاران، بهروز نگه داشتن اطلاعات ثبتشده در سامانه است. تغییر شماره تلفن همراه، نشانی، اطلاعات بانکی یا برخی مشخصات دیگر میتواند ضرورت اصلاح اطلاعات را ایجاد کند.
کاربر باید از طریق سامانه سجام نسبت به ویرایش اطلاعات اقدام کند تا اطلاعات موجود در پایگاه داده با وضعیت فعلی وی مطابقت داشته باشد.
گم شدن کد پیگیری به معنای از بین رفتن ثبتنام نیست. در صورت فراموشی یا از دست دادن کد پیگیری، امکان پیگیری و بازیابی اطلاعات از طریق امکانات پیشبینیشده در سامانه سجام وجود دارد. بنابراین کاربران نباید برای دریافت مجدد کد به سایتها یا کانالهای غیررسمی مراجعه کنند.
با توجه به اهمیت اطلاعات هویتی و بانکی ثبتشده در سجام، کاربران باید در حفظ این اطلاعات دقت کنند. مهمترین توصیهها عبارتند از:
در مجموع، سجام را میتوان یکی از مهمترین زیرساختهای دیجیتال بازار سرمایه دانست که تلاش میکند فرآیند شناسایی مشتریان را از حالت پراکنده و چندباره خارج کرده و به یک فرآیند متمرکز تبدیل کند.
برای فردی که قصد ورود به بازار سرمایه را دارد، مسیر کلی به این شکل است: ثبتنام در سجام، تکمیل اطلاعات، دریافت کد پیگیری، انجام احراز هویت و سپس طی کردن فرآیندهای لازم برای دریافت خدمات معاملاتی از کارگزاری یا سایر نهادهای مالی.
به این ترتیب، سجام نه یک سامانه معاملاتی، بلکه بستری برای ثبت، احراز و مدیریت اطلاعات مشتریان بازار سرمایه است؛ بستری که بخش مهمی از فرآیند دیجیتالیشدن خدمات این بازار را بر عهده دارد.
[ورود به سامانه رسمی سجام](https://sejam.ir/?utm_source=chatgpt.com)
انتهای پیام
گزارش از سارا استوار