به گزارش سیتنا،پژوهشگران دانشگاه اوتووش لوراند مجارستان و گروه رفتارشناسی تطبیقی این دانشگاه، در مطالعه‌ای که در مجله Computers in Human Behavior Reports منتشر شده است، نحوه تعامل مردم با یک ربات خدمت‌رسان خودمختار را در رویدادهای عمومی بررسی کردند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد افراد هنگام مواجهه با ربات‌ها، کمتر خود را ملزم به رعایت هنجارهای نانوشته اجتماعی می‌دانند و رفتارهای خودجوش‌تری از خود بروز می‌دهند.

در این آزمایش، رباتی به نام «بیسکی» (Biscee) به‌صورت کاملاً خودمختار در میان جمعیت حرکت می‌کرد و به بازدیدکنندگان آبنبات تعارف می‌کرد. هم‌زمان، یک خدمتکار انسانی نیز همان وظیفه را در همان محیط انجام می‌داد تا امکان مقایسه مستقیم عملکرد انسان و ربات فراهم شود.

ربات‌ها بیشتر دیده می‌شوند

بررسی‌ها نشان داد ربات در مقایسه با خدمتکار انسانی توجه بسیار بیشتری را به خود جلب می‌کند. افراد بیشتر به سمت ربات نگاه می‌کردند، به آن اشاره می‌کردند، برایش دست تکان می‌دادند و حتی آن را لمس می‌کردند. با این حال، حضور ربات باعث نمی‌شد افراد مسیر خود را تغییر دهند یا از آن فاصله بگیرند؛ موضوعی که نشان می‌دهد مردم حضور ربات را در محیط عمومی تا حد زیادی طبیعی و قابل‌پذیرش می‌دانند.

ملیتا چپرگی، نویسنده نخست این پژوهش، می‌گوید: «مردم متوجه حضور ربات می‌شدند، اما رفتارشان نشان می‌داد که کنار ربات نیز تقریباً به همان اندازه کنار یک انسان احساس راحتی می‌کنند.»

نکته قابل‌توجه این بود که حتی زمانی که سینی ربات خالی بود و آبنباتی برای تعارف نداشت، همچنان توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌کرد. این موضوع نشان می‌دهد جذابیت اصلی برای مردم، خود ربات بوده است، نه آبنبات‌ها.

ربات در توزیع آبنبات موفق‌تر از انسان بود

نتایج آزمایش نشان داد سینی آبنبات ربات در هر نوبت سریع‌تر از سینی خدمتکار انسانی خالی می‌شد. پژوهشگران دریافتند این تفاوت تنها به دلیل مراجعه افراد بیشتر به ربات نبود؛ بلکه بسیاری از بازدیدکنندگان هنگام مراجعه به ربات، دو یا چند آبنبات برمی‌داشتند، در حالی که در مواجهه با خدمتکار انسانی معمولاً تنها یک آبنبات برمی‌داشتند.

به اعتقاد پژوهشگران، دلیل این رفتار آن است که افراد هنگام تعامل با ربات، فشار کمتری برای رعایت قواعد نانوشته اجتماعی مانند «فقط یک آبنبات بردار» احساس می‌کنند، زیرا تصور می‌کنند ربات آن‌ها را قضاوت نخواهد کرد.

تفاوت میان رفتار و احساس

پژوهشگران علاوه بر مشاهده رفتار افراد، احساس آن‌ها را نیز درباره تعامل با ربات بررسی کردند. اگرچه رفتار مردم نشان می‌داد از حضور ربات اجتناب نمی‌کنند، اما برخی از شرکت‌کنندگان اعلام کردند که نزدیک‌شدن بیش از حد ربات باعث احساس ناراحتی خفیف در آن‌ها می‌شود و آن را تا حدی فضول یا مداخله‌گر می‌دانند.

مارتا گاچی، پژوهشگر ارشد این پروژه، می‌گوید: «این تفاوت میان رفتار و احساس نشان می‌دهد برای درک نگرش واقعی مردم نسبت به ربات‌ها، تنها مشاهده رفتار کافی نیست و باید تجربه و احساس کاربران نیز مورد توجه قرار گیرد. نادیده گرفتن این موضوع می‌تواند به طراحی محصولاتی منجر شود که با انتظارات کاربران همخوانی ندارند.»

گامی برای هم‌زیستی بهتر انسان و ربات

پژوهشگران معتقدند این مطالعه تصویری از آینده‌ای ارائه می‌دهد که در آن انسان‌ها و ربات‌ها در کنار یکدیگر کار و زندگی خواهند کرد. با این حال، آن‌ها تأکید می‌کنند دستیابی به هم‌زیستی موفق میان انسان و ربات، نیازمند مطالعات بیشتر درباره انتظارات، احساسات و نحوه تعامل کاربران با این فناوری است.

انتهای پیام