به گزارش سیتنا، سرطان یکی از مرگ‌بارترین بیماری‌های جهان است و هر ساله میلیون‌ها نفر را درگیر می‌کند. اما در کنار این بیماری خطرناک، انبوهی از اطلاعات نادرست و باورهای غلط نیز وجود دارد که باعث ایجاد ترس، اضطراب و حتی تصمیم‌گیری‌های اشتباه در زمینهٔ سلامت می‌شود. در این گزارش، با استناد به جدیدترین تحقیقات علمی، رایج‌ترین باورهای غلط دربارهٔ سرطان‌زایی را بررسی می‌کنیم و حقیقت پشت هر کدام را فاش می‌کنیم.

۱. تلفن همراه و امواج Wi-Fi
باور غلط: امواج منتشرشده از تلفن‌های همراه و روترهای Wi-Fi باعث سرطان مغز می‌شوند.

واقعیت علمی: تلفن‌های همراه و Wi-Fi از امواج غیر یونیزان (Non-Ionizing Radiation) استفاده می‌کنند که انرژی کافی برای شکستن پیوندهای شیمیایی DNA را ندارند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) بارها تأکید کرده‌اند که هیچ مدرک قطعی برای ارتباط بین استفاده از تلفن همراه و سرطان مغز وجود ندارد. بزرگ‌ترین مطالعه در این زمینه که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، نشان داد که حتی استفاده‌ی طولانی‌مدت از تلفن همراه، خطر ابتلا به گلیوما (نوعی تومور مغزی) را افزایش نمی‌دهد.

۲. مایکروویو
باور غلط: استفاده از مایکروویو باعث سرطان می‌شود زیرا مواد غذایی را رادیواکتیو می‌کند.

واقعیت علمی: مایکروویو از امواج الکترومغناطیسی با فرکانس پایین برای گرم کردن غذا استفاده می‌کند. این امواج هیچ تغییری در ساختار اتمی غذا ایجاد نمی‌کنند و آن را رادیواکتیو نمی‌کنند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید کرده است که مایکروویوها در صورت استفادهٔ صحیح، کاملاً بی‌خطر هستند و هیچ ارتباطی با سرطان ندارند.

۳. دئودورانت و ضدتعریق‌ها
باور غلط: استفاده از دئودورانت‌های حاوی آلومینیوم باعث سرطان سینه می‌شود.

واقعیت علمی: تحقیقات گسترده نشان داده است که هیچ ارتباط قطعی بین استفاده از دئودورانت‌های ضدتعریق و سرطان سینه وجود ندارد. مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI) اعلام کرده است که مطالعات متعدد نتوانسته‌اند چنین ارتباطی را تأیید کنند. برخی مطالعات قدیمی این ادعا را مطرح کرده بودند، اما روش‌های تحقیق آنها معیوب بوده و نتایجشان تأیید نشده است.

۴. قهوه
باور غلط: قهوه و کافئین باعث سرطان می‌شوند.

واقعیت علمی: بر اساس جدیدترین تحقیقات، نه تنها قهوه سرطان‌زا نیست، بلکه ممکن است اثرات محافظتی نیز داشته باشد. سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۶، قهوه را از لیست مواد «احتمالاً سرطان‌زا» خارج کرد و آن را در دسته‌ی مواد «غیرقابل‌طبقه‌بندی» از نظر سرطان‌زایی قرار داد. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که مصرف متعادل قهوه با کاهش خطر ابتلا به سرطان کبد، روده بزرگ و حتی برخی سرطان‌های پوستی مرتبط است.

۵. شکر و مواد شیرین
باور غلط: مصرف قند و شکر باعث رشد سلول‌های سرطانی می‌شود.

واقعیت علمی: این باور تا حدی درست و تا حدی نادرست است. خودِ شکر، سرطان‌زا نیست و مستقیماً باعث ایجاد سرطان نمی‌شود. با این حال، مصرف بیش از حد شکر می‌تواند منجر به چاقی شود که خود یک عامل خطر برای برخی سرطان‌هاست. به عبارت دیگر، قند به‌طور مستقیم سلول‌های سرطانی را تغذیه نمی‌کند، اما چاقی ناشی از مصرف زیاد آن می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.

۶. خطوط برق فشار قوی
باور غلط: زندگی در نزدیکی خطوط برق فشار قوی خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد.

واقعیت علمی: خطوط برق نیز از امواج غیر یونیزان استفاده می‌کنند و میدان‌های مغناطیسی آنها بسیار ضعیف است. سازمان بهداشت جهانی پس از بررسی‌های متعدد، هیچ شواهد قطعی برای ارتباط بین خطوط برق و سرطان پیدا نکرده است. اگرچه برخی مطالعات قدیمی به افزایش جزئی در خطر سرطان خون در کودکان اشاره کرده بودند، اما تحقیقات جدیدتر این نتایج را تأیید نکرده‌اند.

۷. کاشت سینه و سیلیکون
باور غلط: ایمپلنت‌های سیلیکونی سینه باعث سرطان یا بیماری‌های خودایمنی می‌شوند.

واقعیت علمی: تحقیقات گسترده نشان داده است که سیلیکون ایمپلنت‌ها سرطان‌زا نیستند. سازمان غذا و داروی آمریکا تأیید کرده است که هیچ ارتباط قطعی بین ایمپلنت‌های سیلیکونی و سرطان سینه یا بیماری‌های خودایمنی وجود ندارد. اگرچه ممکن است عوارضی مانند عفونت یا پارگی ایجاد شود، اما سرطان از جمله این عوارض نیست.

۸. آفت‌کش‌ها و باقیماندهٔ آنها در میوه‌ها
باور غلط: مصرف میوه‌ها و سبزیجاتی که با آفت‌کش‌ها سمپاشی شده‌اند، باعث سرطان می‌شود.

واقعیت علمی: اگرچه برخی آفت‌کش‌ها در دوزهای بالا خطرناک هستند، اما مقادیر باقیمانده بر روی میوه‌ها و سبزیجات شسته‌شده، بسیار ناچیز و بی‌خطر است. سازمان‌های نظارتی مانند FDA و سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) استانداردهای سختگیرانه‌ای برای میزان مجاز آفت‌کش‌ها تعیین کرده‌اند که بسیار پایین‌تر از سطح خطرناک است. البته شستن کامل میوه‌ها و سبزیجات توصیه می‌شود.

۹. استرس و اضطراب
باور غلط: استرس مداوم باعث سرطان می‌شود.

واقعیت علمی: استرس به‌تنهایی سرطان‌زا نیست و مستقیماً باعث ایجاد سلول‌های سرطانی نمی‌شود. با این حال، استرس مزمن می‌تواند با تضعیف سیستم ایمنی، توانایی بدن برای مبارزه با سلول‌های سرطانی را کاهش دهد و به‌طور غیرمستقیم خطر را افزایش دهد. به عبارت دیگر، استرس یک عامل کمک‌کننده است نه یک علت مستقیم.

۱۰. مواد شیرین‌کننده‌ی مصنوعی (مانند آسپارتام)
باور غلط: آسپارتام و سایر شیرین‌کننده‌های مصنوعی باعث سرطان مغز می‌شوند.

واقعیت علمی: سازمان بهداشت جهانی و سازمان غذا و داروی آمریکا بارها تأکید کرده‌اند که آسپارتام در دوزهای مجاز، بی‌خطر است و هیچ مدرکی برای سرطان‌زایی آن وجود ندارد. یک مطالعهٔ معروف در سال ۲۰۰۵ این ادعا را مطرح کرد، اما بعدها توسط دانشمندان دیگر رد شد و سازمان‌های نظارتی همچنان آسپارتام را به عنوان ماده‌ای سالم برای مصرف انسانی معرفی می‌کنند.

۱۱. خالکوبی
باور غلط: جوهر خالکوبی باعث سرطان پوست می‌شود.

واقعیت علمی: تحقیقات جدید نشان داده‌اند که هیچ مدرک قطعی برای سرطان‌زایی جوهر خالکوبی وجود ندارد. با این حال، خالکوبی می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک یا عفونت شود، اما ارتباط آن با سرطان تأیید نشده است. مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI) اعلام کرده است که خالکوبی خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش نمی‌دهد.

۱۲. موهای زیر بغل یا استفاده از تیغ
باور غلط: اصلاح کردن یا رنگ کردن موهای زیر بغل باعث سرطان می‌شود.

واقعیت علمی: این باور کاملاً بی‌اساس است. هیچ ارتباط علمی بین اصلاح موهای زیر بغل و سرطان وجود ندارد. این شایعه احتمالاً از ترکیب دو باور غلط دیگر (استفاده از دئودورانت و تجمع سموم در غدد لنفاوی) شکل گرفته است، اما هیچ‌کدام تأیید نشده‌اند.

جمع‌بندی: چگونه واقعیت را از شایعه تشخیص دهیم؟

برای تشخیص اطلاعات درست از نادرست در زمینهٔ سرطان، این نکات را رعایت کنید:

به منابع معتبر مراجعه کنید: سازمان‌هایی مانند WHO، FDA، NCI و مراکز کنترل بیماری (CDC) بهترین منابع اطلاعاتی هستند.

از کلیک کردن روی عناوین کلیک‌بیت خودداری کنید: بسیاری از خبرها با عناوین اغراق‌آمیز، واقعیت را تحریف می‌کنند.

با پزشک مشورت کنید: هرگونه نگرانی دربارهٔ سرطان را با پزشک خود در میان بگذارید.

به جای ترس، اقدام کنید: به جای نگرانی دربارهٔ هر چیزی که سرطان‌زا معرفی می‌شود، بر عواملی تمرکز کنید که واقعاً خطر را کاهش می‌دهند: عدم استعمال دخانیات، رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و غربالگری‌های دوره‌ای.

انتهای پیام