به گزارش سیتنا، اورانیوم یک عنصر شیمیایی است که برای اهداف گوناگونی استفاده می‌شود، که معمول‌ترین آن تولید انرژی در نیروگاه‌های هسته‌ای است. اما این فلز سنگین به دلیل قابلیت استفاده در سلاح‌های کشتار جمعی، شهرتی منفی نیز دارد. به‌مناسبت درگیری اخیر اوکراین و تهدید احتمالی روسیه مبنی بر استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، حقایقی را دربارهٔ اورانیوم برای شما گردآوری کرده‌ایم که احتمالاً از آنها بی‌اطلاع بوده‌اید.

اورانیوم چیست؟

اورانیوم (Uranium) یک عنصر شیمیایی با نماد U و عدد اتمی ۹۲ است. این فلز سنگین و رادیواکتیو در گروه آکتینیدها قرار دارد و به‌طور طبیعی در پوستهٔ زمین یافت می‌شود. اورانیوم به‌خاطر چگالی بالا (حدود ۱۹ گرم بر سانتی‌متر مکعب) و خاصیت رادیواکتیویته‌اش شناخته می‌شود و در دمای اتاق به‌صورت فلزی خاکستری-نقره‌ای براق دیده می‌شود، اما در معرض هوا به سرعت اکسید شده و لایه‌ای تیره روی آن تشکیل می‌شود .

اورانیوم در طبیعت و تاریخچهٔ کشف آن

اورانیوم در سال ۱۷۸۹ توسط مارتین کلاروت، شیمیدان آلمانی، در معدن نقره یوهان‌گئورگن‌اشتات در زاکسن (آلمان) کشف شد. کلاروت این عنصر جدید را به افتخار سیارهٔ اورانوس، که هشت سال پیش از آن کشف شده بود، «اورانیوم» نامید . اورانیوم در پوستهٔ زمین نسبتاً فراوان است و به‌طور معمول در سنگ‌های آذرین و رسوبی یافت می‌شود.

ایزوتوپ‌های اورانیوم و کاربردهای کلیدی

اورانیوم عمدتاً به‌صورت چند ایزوتوپ طبیعی وجود دارد که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

اورانیوم-۲۳۸ (۹۹٫۲۷۴٪): فراوان‌ترین ایزوتوپ طبیعی که به‌تنهایی قابل شکافت نیست و برای تولید انرژی مفید نیست.

اورانیوم-۲۳۵ (۰٫۷۲۰٪): ایزوتوپ قابل شکافتی که برای استفاده در راکتورهای هسته‌ای و سلاح‌های اتمی، به غنی‌سازی نیاز دارد.

کاربردهای اورانیوم

اورانیوم کاربردهای متعددی دارد که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

۱. تولید انرژی هسته‌ای: اورانیوم به‌عنوان سوخت اصلی در نیروگاه‌های هسته‌ای استفاده می‌شود. انرژی حاصل از شکافت هسته‌ای اورانیوم-۲۳۵، حدود ۲۰ درصد از برق ایالات متحده و حدود ۱۰ درصد از برق جهان را تأمین می‌کند. این نوع انرژی یکی از پاک‌ترین منابع انرژی از نظر انتشار گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شود، هرچند چالش‌های مربوط به مدیریت پسماندهای رادیواکتیو را نیز به همراه دارد .

۲. سلاح‌های هسته‌ای: اورانیوم غنی‌شده، مادهٔ اولیهٔ ساخت بمب‌های اتمی است. بمب «پسر کوچک» که در سال ۱۹۴۵ بر روی هیروشیما انداخته شد، از اورانیوم-۲۳۵ استفاده می‌کرد.

۳. پزشکی و صنعت: ایزوتوپ‌های رادیواکتیو اورانیوم در رادیوتراپی، تصویربرداری پزشکی (مانند اسکن استخوان) و همچنین در صنایع برای آشکارسازی عیوب فلزات (رادیوگرافی صنعتی) و ردیابی جریان سیالات استفاده می‌شوند .

۴. کاربردهای نظامی: اورانیوم ضعیف‌شده (Depleted Uranium) به‌خاطر چگالی بالا در ساخت گلوله‌های زره‌شکن، زره تانک‌ها و قطعات هواپیماها کاربرد دارد. این ماده سمی و رادیواکتیو است و نگرانی‌های زیست‌محیطی بسیاری را ایجاد کرده است .

حقایق جالب و کمتر شنیده‌شده درباره اورانیوم

۱. اورانیوم به‌خودی خود در دمای اتاق نمی‌سوزد
برخلاف باور عموم، اورانیوم در شکل توده‌ای، قابل اشتعال نیست. با این حال، پودر اورانیوم به‌شدت قابل اشتعال است و می‌تواند مشتعل شود.

۲. اورانیوم در بدن انسان وجود دارد
به‌طور متوسط، هر انسان حدود ۹۰ میکروگرم اورانیوم در بدن خود دارد که عمدتاً از طریق آب، غذا و هوای تنفسی جذب می‌شود. این مقدار بسیار ناچیز و بی‌ضرر است.

۳. اورانیوم در گذشته به عنوان رنگ‌کننده استفاده می‌شد
در قرن‌های ۱۹ و اوایل قرن ۲۰، از ترکیبات اورانیوم (مانند اورانیل نیترات) برای رنگ‌آمیزی شیشه و سرامیک به رنگ‌های زرد و سبز استفاده می‌شد. این ظروف تحت نام «شیشهٔ اورانیوم» معروف هستند و در زیر نور فرابنفش می‌درخشند، اما رادیواکتیویتهٔ آنها بسیار کم و بی‌خطر است .

۴. بزرگترین معدن اورانیوم در جهان
بزرگترین معدن اورانیوم در جهان، معدن المپیک دام (Olympic Dam) در استرالیاست که حدود ۹ درصد از ذخایر شناخته‌شدهٔ اورانیوم جهان را در خود جای داده است .

انتهای پیام