گزارش آگهی/ واقعیت های موجود در بازار تاسیسات الکتریکی در ایران نشان می دهد که بخش عمده ای از عیوب سیستم های سیم کشی ساختمان ها، ریشه در مراحل اولیه لوله کشی و استفاده از تجهیزات غیر استاندارد دارد. عدم تسلط روی استانداردهای ملی و مقررات ملی ساختمان (به ویژه مبحث سیزدهم)، از عوامل اصلی رد شدن تاییدیه برق ساختمان توسط مهندسان ناظر است. در چنین شرایطی، اشتباه در انتخاب و اجرای اتصالات لوله برق، خسارت های فنی و مالی سنگینی را به پروژه های ساختمانی تحمیل می کند.

چرا کیفیت اتصالات لوله برق در تاییدیه نظام مهندسی تعیین کننده است؟

مهندسان ناظر بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۱-۱۱۲۱۵ (سامانه های مجرایی برای مدیریت کابل)، حساسیت بالایی روی کیفیت اتصالات دارند. لوله های هادی برق بدون فیتینگ های استاندارد مانند بوشن، زانو و گلند عملاً کارایی ایمن خود را از دست می دهند. 

جدول زیر الزامات فنی فیتینگ های مختلف را با توجه به جنس لوله در پروژه های ساختمانی نشان می دهد:

۷ خطای فنی پیمانکاران در نصب اتصالات لوله برق

خطاهای اجرایی در پروژه های ساختمانی، عمرانی و… معمولاً ناشی از تعجیل در کار، کاهش هزینه ها یا استفاده از نیروی کار غیر متخصص است. این اشتباهات در درازمدت هزینه های سنگینی را برای بازسازی و عیب یابی به کارفرمایان تحمیل می کنند.

1. استفاده از اتصالات خودسوز به جای اتصالات نسوز (UPVC): بسیاری از مجریان تجربی برای کاهش هزینه های خرید پروژه، از اتصالات معمولی پلی اتیلن یا پی وی سی بازیافتی غیر استاندارد استفاده می کنند. این قطعات در زمان بروز اتصال کوتاه، به جای خاموش کردن شعله، سرعت انتشار حریق را افزایش می دهند.
2. حذف بوشن در محل اتصال دو لوله برق: برخی از برق کاران با حرارت دادن مستقیم نوک لوله، آن را گشاد کرده و لوله بعدی را درون آن فرو می کنند. این کار ضخامت دیواره لوله را به شدت کاهش داده و در زمان بتن ریزی سقف، لوله از محل اتصال جدا یا شکسته می شود. برای اتصال اصولی باید از بوشن استاندارد و چسب مخصوص استفاده کرد.
3. عدم استفاده از گلند یا بوشن برنجی در ورود به جعبه تقسیم فلزی: لبه های تیز سوراخ های جعبه تقسیم یا تابلوهای برق فلزی می توانند عایق پلاستیکی سیم ها را به مرور زمان ببرند. استفاده نکردن از گلند یا بوشن های محافظ در این نقاط، منجر به اتصال فاز به بدنه جعبه و بروز برق گرفتگی می شود.
4. استفاده از چسب های غیراستاندارد و ضعیف: در لوله کشی های پلیمری، استفاده از چسب های عمومی به جای چسب پی وی سی قوی باعث می شود که اتصالات لوله برق پس از خشک شدن ملات دیوار، به دلیل لرزش های سازه از هم جدا شوند و سیم ها بدون محافظ درون گچ دیوار رها گردند.
5. اجرای اتصالات پی وی سی در فضاهای روباز و در معرض نور خورشید: پلیمر PVC معمولی در برابر اشعه فرابنفش (UV) خورشید به شدت خشک و شکننده می شود. نصب این قطعات در بام یا حیاط ساختمان بدون کاور فلزی، عمر مفید سیستم برق رسانی را به کمتر از دو سال کاهش می دهد. در این مناطق باید از اتصالات گالوانیزه استفاده کرد.
6. بیش از حد شلوغ کردن مجراها و اتصالات: رد کردن تعداد زیادی سیم از داخل یک بوشن یا زانو سبب افزایش دمای داخل لوله می شود. مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان صراحتاً تأکید می کند که نسبت قطر داخلی لوله به کابل ها باید حداقل معادل ۱.۳ باشد تا تبادل حرارتی به درستی انجام شود.
7. عدم ارتینگ اتصالات فلزی در سیستم های گالوانیزه: اتصالات گالوانیزه به دلیل ماهیت فلزی خود باید هم بندی و به سیستم ارت ساختمان متصل شوند. اهمال در اتصال بوشن ها به بدنه هادی محافظ، ریسک بروز شوک الکتریکی را در فضاهای مرطوب مانند موتورخانه ها افزایش می دهد.

چالش نفوذ دوغاب بتن به مسیرهای لوله کشی

یکی از دغدغه های مکرر در پروژه های ساختمانی، عمرانی و… نفوذ دوغاب بتن به داخل مجراهای لوله برق به دلیل ضعف در آب بندی اتصالات است. فشار پمپ بتن ریزی و ضربات دستگاه ویبراتور به راحتی فیتینگ های سست را از هم جدا می کند. نشت دوغاب بتن به درون لوله، انسداد کامل مسیر سیم کشی را در پی دارد.

برای رفع این مشکل، پیمانکاران ناچار به تخریب بخش هایی از سقف یا دیوارهای بتنی می شوند. این فرآیند تخریب، علاوه بر آسیب به مقاومت سازه، هزینه های بازسازی سنگینی را به پروژه تحمیل می کند که چندین برابر قیمت خرید قطعات استاندارد است.

راهکار پیشگیری از خطاهای اجرایی لوله‌ کشی و اتصالات برق 

اجرای یک سیستم سیم کشی بدون نقص نیازمند سه فاکتور اساسی است: نقشه مهندسی دقیق، نظارت مستمر بر کار برق کار و تهیه مصالح استاندارد. بسیاری از پیمانکاران با تجربه، کیفیت مواد اولیه را فدای سود کوتاه مدت پروژه ها نمی کنند.

خرید تجهیزات با کیفیت و استاندارد از تولیدکنندگان معتبر داخلی که دارای نشان استاندارد ملی ایران ۱۱۲۱۵ هستند، از بروز خسارت های سنگین آتش سوزی و هزینه های تخریب مجدد سازه جلوگیری می کند. استفاده از محصولات تضمین شده در بازار کشور، می‌ تواند به افزایش امنیت و دوام سیستم توزیع برق در بلندمدت کمک کند. 

پیمانکاران و مجریان پروژه های ساختمانی می توانند با انتخاب اصولی و خرید مستقیم تجهیزات استاندارد از برندهای معتبر و مطمئن بازار نظیر سه ستاره سمنان، علاوه بر دریافت گواهی های استاندارد معتبر، ایمنی سیستم و تاییدیه ناظران نظام مهندسی را بدون دغدغه و در همان مرحله اول بازرسی به دست آورند.

انتهای پیام