به گزارش سیتنا، پژوهشگری در موسسه فناوری ماساچوست (MIT) روشی را برای شناسایی احتمالی سلاح‌های هسته‌ای در ماهواره‌ها ارائه کرده است؛ روشی که به گفته او می‌تواند خلأ موجود در راستی‌آزمایی «پیمان فضای ماورای جو» را تا حدی برطرف کند.

پیمان فضای ماورای جو که در سال ۱۹۶۷ به تصویب رسید، استقرار سلاح‌های هسته‌ای در فضا را ممنوع کرده است، اما تاکنون هیچ روش عمومی و تأییدشده‌ای برای تشخیص اینکه یک ماهواره حامل چنین سلاحی هست یا نه، وجود نداشته است.

آرگ داناگولیان، پژوهشگر MIT، سامانه‌ای حسگر را پیشنهاد کرده که می‌تواند در فاصله نزدیک از یک ماهواره مشکوک قرار گیرد و نوترون‌های تولیدشده در اثر برخورد پروتون‌های پرانرژی با مواد پرتوزا مانند اورانیوم و پلوتونیوم را آشکارسازی کند. به گفته او، این فرآیند می‌تواند نشانه‌ای از وجود مواد هسته‌ای باشد.

بر اساس نتایج این پژوهش، اگر این حسگر حدود یک هفته در فاصله کمتر از چهار کیلومتری یک ماهواره قرار گیرد، می‌تواند وجود احتمالی سلاح هسته‌ای را با دقتی تا ۹۹ درصد تشخیص دهد. همچنین، کاهش فاصله به کمتر از یک کیلومتر یا استفاده هم‌زمان از چند حسگر، زمان شناسایی را به چند ساعت کاهش می‌دهد.

این سامانه از پنل‌های آشکارساز نوترون موسوم به «سوسوزن» (Scintillator) و آشکارسازهای الماسی استفاده می‌کند تا نوترون‌های ناشی از مواد پرتوزا را از ذرات طبیعی موجود در فضا تفکیک کند.

داناگولیان در مقاله‌ای که در نشریه نیچر منتشر شده، تأکید کرده است که هدف فعلی، اثبات امکان‌پذیری علمی این فناوری است و هنوز نمی‌توان آن را یک سامانه عملیاتی دانست. به گفته او، ساخت نمونه واقعی نیازمند بررسی و رفع چالش‌های فنی و مهندسی متعدد است.

اهمیت این پژوهش در شرایطی بیشتر شده که آمریکا در سال‌های اخیر نسبت به مأموریت ماهواره روسی «کاسموس ۲۵۵۳» ابراز نگرانی کرده و احتمال داده است این ماهواره با برنامه‌های مرتبط با یک سامانه ضدماهواره هسته‌ای ارتباط داشته باشد. با این حال، تاکنون هیچ مدرک عمومی و قطعی درباره حمل سلاح هسته‌ای توسط این ماهواره منتشر نشده و روسیه نیز این اتهامات را رد کرده است.

به گفته این پژوهشگر، در صورت توسعه چنین فناوری‌هایی، امکان راستی‌آزمایی اجرای پیمان فضای ماورای جو افزایش می‌یابد و کشورها برای پایبندی به تعهدات خود یا شفاف‌سازی فعالیت‌هایشان تحت فشار بیشتری قرار خواهند گرفت.

انتهای پیام