به گزارش سیتنا، ایران با سامانه پدافندی بومی «آرش کمانگیر» (Arash-e Kamangir) توانست پهپاد شناسایی MQ-9 Reaper آمریکا را در نزدیکی جزیره قشم سرنگون کند . این عملیات که رسانه‌های ایرانی آن را اولین کاربرد رزمی این سامانه توصیف کردند، پیام روشنی برای واشنگتن و تل‌آویو در بر داشت .

یک سلاح نامتقارن دیگر از کارخانه دفاعی ایران

سامانه «آرش کمانگیر» که نام خود را از پهلوان اسطوره‌ای ایران باستان گرفته است، نماینده نسل جدیدی از سامانه‌های پدافندی متحرک و کم‌هزینه ایران محسوب می‌شود . بر اساس تحلیل کارشناسان غربی، این سامانه که احتمالاً تکامل‌یافته موشک‌های کوتاه‌برد یا سامانه‌های پدافند هوایی پیشین ایران است، از فناوری‌های هدایت الکترواپتیکال یا حرارتی بهره می‌برد و برخلاف سامانه‌های سنتی، به مکانیزم‌های هدایت راداری ثابت وابسته نیست .

الکس آلمیدا، تحلیلگر امنیتی در مرکز راهبردی Horizon Engage، در این باره می‌گوید: «این سامانه احتمالاً از هدایت الکترواپتیکال یا فروسرخ استفاده می‌کند و اساساً یک سامانه موشکی متحرک زمین به هواست که می‌تواند به سرعت مستقر و شلیک شود .»

مزیت راهبردی تحرک و هزینه پایین

یکی از نقاط قوت کلیدی سامانه‌هایی مانند «آرش کمانگیر»، قابلیت تحرک بالا، استتار آسان و جایگزینی سریع است . این ویژگی‌ها در تقابل با شبکه‌های پدافندی سنتی که به رادارها و پرتابگرهای ثابت متکی هستند، یک مزیت راهبردی محسوب می‌شود.

کارشناسان معتقدند که این سامانه‌های کوچک و متحرک، پهپادهای کندپروازی مانند MQ-9 Reaper را که برای مأموریت‌های شناسایی طراحی شده‌اند، به اهدافی آسیب‌پذیر تبدیل کرده‌اند. نیکول گراوسکی، استاد دانشگاه ساینس پو پاریس، در این زمینه می‌گوید: «با توجه به اینکه ارتفاع پرواز MQ-9 مشخص نیست، سرنگونی آن کار چندان دشواری نبوده است، اما همچنان نشان می‌دهد که ایران هنوز هم برخی از توانمندی‌های پدافند هوایی خود را حفظ کرده است.»

تغییر معادلات اقتصادی جنگ

اهمیت این رویداد فراتر از یک سرنگونی ساده است. پهپاد MQ-9 Reaper که یکی از پیشرفته‌ترین و گران‌قیمت‌ترین سامانه‌های هوایی آمریکاست (هر فروند حدود ۳۰ میلیون دلار)، در برابر سامانه‌ای قرار گرفته که هزینه ساخت و راه‌اندازی آن به مراتب ناچیزتر است .

مارک هیلبورن، مدرس ارشد دانشگاه کینگز کالج لندن، در این باره اظهار داشت: «ایران در حوزه طراحی موشکی به درجه قابل توجهی از خودکفایی دست یافته است. سامانه‌های ساده و کم‌هزینه مانند این، تهدیدی جدی برای سکوهای نظامی بسیار مدرن و پرهزینه محسوب می‌شوند.»

تداوم پیشرفت‌های دفاعی در میدان نبرد

این رویداد در شرایطی رخ می‌دهد که مقامات نظامی ایران تأکید دارند روند پیشرفت فناوری‌های پدافندی نه تنها متوقف نشده، بلکه در خلال درگیری‌ها نیز ادامه داشته است. سردار محمد یوسفی خوشقلب، جانشین فرمانده قرارگاه پدافند هوایی ارتش، اخیراً با رد شایعات رسانه‌های خارجی درباره تضعیف سامانه‌های پدافندی، بر پویایی و هوشمندی شبکه پدافند هوایی یکپارچه ایران تأکید کرده است .

سخنگوی ارتش ایران نیز اعلام کرده است که در روزهای پایانی جنگ، پهپادهای جدید و پیشرفته‌تری به خدمت گرفته شده‌اند که نسبت به نسل‌های قبلی مانند «آرش-۲» بسیار پیشرفته‌تر هستند .

جمع‌بندی

سامانه «آرش کمانگیر» نشان‌دهنده تداوم استراتژی ایران در توسعه سامانه‌های پدافندی متحرک، کم‌هزینه و هوشمند است. این رویکرد که بر «تاب‌آوری، استقامت و تحرک» تمرکز دارد، در مقابل برتری هوایی دشمنان، یک مزیت نامتقارن را برای ایران ایجاد کرده و ایالات متحده را ناچار می‌کند تا در هزینه‌های نظامی خود در منطقه تجدید نظر کند .

انتهای پیام