محمدهادی زاهدی، رئیس هیات مدیره انجمن هوش مصنوعی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار سیتنا درباره اختلال برخی سرویس‌های هوش مصنوعی در شرایط بحرانی و چشم‌انداز دسترسی عمومی و ارزان‌تر به این فناوری در کشور، اظهار کرد: رویکرد کشورهای مختلف در توسعه هوش مصنوعی متفاوت است. برخی کشورها به سطحی از بلوغ در این حوزه رسیده‌اند که توسعه مدل‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی را به صورت متمرکز و با سرمایه‌گذاری مستقیم دولت‌ها دنبال می‌کنند.

وی افزود: در ایران، علی‌رغم دستاوردهای ارزشمند علمی و پژوهشی در حوزه هوش مصنوعی، همچنان در زمینه کاربردی‌سازی این فناوری با چالش‌های جدی مواجه هستیم. از همین رو معتقدم به جای تمرکز کامل زیرساخت‌ها در یک نقطه، باید توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به صورت توزیع‌شده در کشور دنبال شود.

زاهدی با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی در این فرآیند گفت: لازم است دانشگاه‌ها و مراکز علمی دارای ظرفیت‌های مناسب در حوزه هوش مصنوعی تقویت شوند تا علاوه بر انجام فعالیت‌های پژوهشی، بتوانند خدمات و سرویس‌های هوش مصنوعی را نیز به جامعه ارائه دهند.

رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران خاطرنشان کرد: تجربه شرایطی مانند جنگ رمضان نشان داد که در صورت تمرکز بیش از حد زیرساخت‌ها، بروز اختلال در یک بخش می‌تواند کل اکوسیستم هوش مصنوعی کشور را تحت تأثیر قرار دهد. در حالی که توسعه توزیع‌شده، تاب‌آوری این حوزه را افزایش داده و مانع از توقف کامل خدمات خواهد شد.

وی با اشاره به مدل‌های مختلف محاسباتی در جهان تصریح کرد: امروز مفاهیمی مانند محاسبات ابری، محاسبات لبه (Edge Computing) و محاسبات مه (Fog Computing) در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال مطرح هستند. با این حال، حتی در سطوح پایه‌تر نیز بسیاری از مراکز علمی و پژوهشی کشور با محدودیت‌ها و چالش‌های زیرساختی مواجه‌اند.

زاهدی ادامه داد: برای رفع این مشکلات، تشکیل یک کارگروه تخصصی در حوزه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی ضروری است تا بتوان به یک الگوی کارآمد و مورد توافق در این زمینه دست یافت.

وی همچنین به چالش‌های موجود در حوزه تأمین مالی پروژه‌های هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: همان‌گونه که هنوز مدل مشخص و اثربخشی برای تأمین مالی پروژه‌های هوش مصنوعی در کشور شکل نگرفته، در حوزه زیرساخت نیز با وضعیت مشابهی روبه‌رو هستیم و درباره نحوه توسعه و سرمایه‌گذاری در این بخش اجماع کاملی وجود ندارد.

رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران، افزود: برخی کارشناسان معتقدند باید تمامی امکانات و ظرفیت‌های کشور در یک مرکز تجمیع شود تا توسعه مدل‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی به صورت یکپارچه دنبال شود؛ اما من در شرایط فعلی کشور، توسعه توزیع‌شده را راهکار مناسب‌تری می‌دانم.

زاهدی تأکید کرد: هرچند منابع و اعتبارات کشور محدود است، اما توزیع زیرساخت‌ها در دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف می‌تواند به تولید دانش بیشتر، تربیت نیروی انسانی متخصص و افزایش ظرفیت‌های ملی در حوزه هوش مصنوعی منجر شود.

وی در پایان اظهار داشت: پس از رسیدن به سطح بالاتری از بلوغ فناوری و با مشارکت بخش‌های دولتی، عمومی و خصوصی، می‌توان به سمت یکپارچه‌سازی زیرساخت‌ها برای اجرای پروژه‌های ملی در مقیاس بسیار بزرگ حرکت کرد؛ اما در شرایط فعلی، توسعه توزیع‌شده بهترین مسیر برای تقویت زیست‌بوم هوش مصنوعی کشور و افزایش پایداری خدمات در شرایط بحرانی است.

انتهای پیام

خبرنگار: سارااستوار

تصویربردار: مهسا شریفی نیا