خلأ «دکمه اضطراری» در حملونقل شهری پس از دو قتل تکاندهنده
به گزارش سیتنا،در پی وقوع دو قتل تکاندهنده، موضوع امنیت حملونقل شهری و بهویژه تاکسیهای اینترنتی و خودروهای مسافرکش دوباره در کانون توجه افکار عمومی قرار گرفته است. قتلهای دلخراش الهه حسیننژاد و ملیکا قدبگلویی موجی از نگرانی را میان شهروندان ایجاد کرده و بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی نسبت به امنیت سفرهای درونشهری، چه با تاکسیهای اینترنتی و چه با خودروهای شخصی مسافرکش، ابراز دغدغه کردهاند.
در همین زمینه، خبرنگار سیتنا در گفتوگویی با جواد مختار رضایی معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا، موضوع امکان ایجاد یک سامانه اضطراری برای ارسال موقعیت مکانی در شرایط خطر را مطرح کرد.
مختار رضایی در این گفتوگو با تأکید بر اینکه رسیدگی به جرایم خشن از جمله قتل در حوزه مسئولیت پلیس آگاهی و پلیس پیشگیری است، تصریح کرد که پلیس فتا صرفاً در حوزه جرایم سایبری و امنیت فضای مجازی فعالیت میکند و موضوعاتی مانند تأیید صلاحیت رانندگان یا رسیدگی مستقیم به پروندههای قتل در حیطه مأموریت این پلیس نیست. به گفته وی، در پروندههای اخیر نیز رسیدگی اصلی بر عهده پلیس آگاهی بوده است.
با این حال، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا زیرساختی فراگیر برای ارسال فوری موقعیت مکانی در شرایط اضطراری وجود دارد؟
در حال حاضر برخی تاکسیهای اینترنتی قابلیتی دارند که کاربر میتواند لینک سفر و موقعیت لحظهای خود را برای خانواده یا دوستان ارسال کند. اما این راهکار یک خلأ مهم دارد؛ اگر خانواده در آن لحظه به گوشی خود دسترسی نداشته باشند یا متوجه پیام نشوند، عملاً امکان واکنش سریع از بین میرود.
این نگرانی درباره خودروهای مسافرکش شخصی که زیر نظر هیچ پلتفرم یا نهاد مشخصی فعالیت نمیکنند، دوچندان است. در چنین مواردی نه سامانه اشتراک سفر وجود دارد و نه نظارت سازمانیافتهای که در لحظه خطر وارد عمل شود.
کارشناسان حوزه امنیت اجتماعی معتقدند میتوان با طراحی یک سامانه ملی یا یک شماره اضطراری ویژه حملونقل شهری، این خلأ را تا حدی برطرف کرد. بهگونهای که راننده یا مسافر در صورت احساس خطر، تنها با فشردن یک دکمه در اپلیکیشن یا ارسال یک کد کوتاه، موقعیت مکانی خود را مستقیماً به یک مرکز مانیتورینگ متصل به پلیس ارسال کند؛ مرکزی که بهصورت ۲۴ ساعته فعال بوده و امکان بررسی سریع و اعزام نیرو را داشته باشد.
چنین مدلی در برخی کشورها با عنوان «دکمه اضطراری» (Panic Button) در ناوگان حملونقل عمومی اجرا شده و نتایج مثبتی نیز داشته است. اجرای این طرح در ایران نیازمند هماهنگی میان پلیس آگاهی، پلیس پیشگیری، شهرداریها، وزارت کشور و پلتفرمهای حملونقل اینترنتی خواهد بود.
پروندههای تلخ اخیر نشان داد که موضوع امنیت سفرهای شهری صرفاً یک دغدغه فردی نیست، بلکه به مطالبهای عمومی تبدیل شده است. اکنون پرسش افکار عمومی این است که آیا زمان آن نرسیده سازوکاری یکپارچه، سریع و هوشمند برای اعلام خطر در ناوگان حملونقل شهری چه اینترنتی و چه سنتی طراحی و اجرا شود؟
بیتردید پیشگیری، مؤثرترین راه مقابله با جرایم خشن است؛ و فناوری، اگر بهدرستی به کار گرفته شود، میتواند در این مسیر نقشی حیاتی ایفا کند.
انتهای پیام
گزارش از سارا استوار