به گزارش سیتنا، ناو هواپیمابر آمریکا در روزهای اخیر در آب‌های پیرامونی ایران مستقر شده و تحرکات نظامی در منطقه افزایش یافته است. کارشناسان نظامی می‌گویند اختلال در سامانه GPS می‌تواند دقت و هماهنگی نیروهای آمریکایی را کاهش دهد و نقش مهمی در بازدارندگی ایجاد کند.

GPS؛ ستون فقرات جنگ مدرن

سامانه GPS صرفاً یک ابزار ناوبری ساده نیست؛ بلکه بخش حیاتی از معماری جنگ شبکه‌محور ارتش آمریکاست. از هدایت هواگردها و پهپادها گرفته تا تسلیحات دقیق، هماهنگی یگان‌ها، زمان‌بندی عملیات و تبادل داده میان ناوها و فرماندهی، همگی به دقت و پایداری این سامانه وابسته‌اند.

به همین دلیل، هرگونه اخلال می‌تواند اثر دومینویی بر کارایی عملیاتی ایجاد کند.

اختلال GPS چه تغییری در میدان ایجاد می‌کند؟

برخلاف تصور عمومی، اختلال GPS لزوماً به معنای از کار افتادن کامل سامانه‌ها نیست. حتی کاهش دقت یا ناپایداری مقطعی می‌تواند:

• ناوبری هواگردها و پهپادها را با خطا مواجه کند
• دقت تسلیحات هدایت‌شونده را کاهش دهد
• هماهنگی و زمان‌بندی عملیات را مختل سازد
• ریسک خطای انسانی و عملیاتی را افزایش دهد

برای یک گروه ضربت دریایی، «عدم قطعیت اطلاعاتی» خود یک تهدید عملیاتی جدی محسوب می‌شود.

بازدارندگی چگونه شکل می‌گیرد؟

بازدارندگی فقط به توان تخریب فیزیکی وابسته نیست. اختلال GPS نوعی بازدارندگی شناختی و محاسباتی ایجاد می‌کند؛ یعنی:

• فرماندهان نظامی با تردید نسبت به پایداری سامانه‌های خود مواجه می‌شوند
• هزینه و ریسک تصمیم به اقدام نظامی افزایش می‌یابد
• سرعت تصمیم‌گیری کاهش پیدا می‌کند
• تمایل به ورود به درگیری مستقیم کم‌تر می‌شود

چرا این ابزار برای بازدارندگی نامتقارن مهم است؟

برای بازیگری که به‌دنبال جلوگیری از جنگ اما حفظ قدرت بازدارنده است، جنگ الکترونیک—به‌ویژه در حوزه GPS—چند مزیت کلیدی دارد:

• کم‌هزینه‌تر از تسلیحات سخت
• تدریجی و قابل کنترل
• دارای قابلیت انکارپذیری
• فاقد تلفات مستقیم انسانی

این ویژگی‌ها امکان ارسال پیام قدرت بدون عبور از خطوط قرمز جنگ مستقیم را فراهم می‌کند.

محدودیت‌ها و ملاحظات

با وجود اهمیت بالای اختلال GPS، این ابزار مطلق نیست. ارتش آمریکا از سامانه‌های پشتیبان مانند ناوبری اینرسیایی استفاده می‌کند و توان ترمیم و مقابله دارد. همچنین، استفاده گسترده و آشکار از جنگ الکترونیک می‌تواند واکنش متقابل یا تشدید تنش را در پی داشته باشد.

با این حال، در منطق بازدارندگی، فلج کامل دشمن شرط لازم نیست؛ کافی است قطعیت و اطمینان عملیاتی او تضعیف شود.

جمع‌بندی

در شرایط کنونی، اختلال GPS به‌عنوان یک ابزار نامرئی اما مؤثر، می‌تواند نقش مهمی در موازنه بازدارندگی ایفا کند. این ابزار نه‌تنها توان عملیاتی طرف مقابل را محدود می‌کند، بلکه با افزایش عدم قطعیت، هزینه تصمیم به درگیری را بالا می‌برد. به همین دلیل، GPS امروز یکی از حساس‌ترین نقاط آسیب‌پذیر در ساختار قدرت نظامی مدرن به شمار می‌آید.

انتهای پیام