به گزارش سیتنا، در دومین دوره دکتری مهارتی (DBA) هوش مصنوعی که قرار بود، از ۲۹ دی ماه ۱۴۰۴ آغاز شود و به دلیل شرایط خاص کشور، با دو هفته تاخیر از ۱۳بهمن ماه ۱۴۰۴ با همکاری فابا آکادمی مرکز فابا و انجمن صنفی هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران شروع شد، در این دوره از میان تعداد زیادی متقاضی دوره، صرفا ۲۵ نفر از مدیران و متخصصانی که تقریبا در یک تراز علمی بودند پس از طی فرایند هایی، پذیرفته شده اند

در مراسم افتتاح این دوره محمد مراد بیات، مدیرعامل مرکز فابا، اسماعیل ثنایی،  نایب ‌رئیس و دبیر  انجمن صنفی هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران ، فرامرز رستگار، نایب رییس و دبیر سندیکای صنعت مخابرات ایران ، دبیر و نایب ‌رئیس کانون هماهنگی فاوا، داوود ادیب، رئیس هیات مدیره انجمن  صنفی هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران و سید عطاالله ابطحی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و تحقیقات، پیرامون اهداف فابا آکادمی، برنامه های دوره دکتری مهارتی (DBA) هوش مصنوعی و لزوم به کارگیری هوش مصنوعی در صنایع مالی و سایر صنایع مطالبی بیان کردند.

آموزش باید دیالوگ‌محور و مشارکت‌محور باشد

محمد مراد بیات، مدیر عامل مرکز فابا گفت: خدا را شکر امروز میزبان دومین دوره DBA هوش مصنوعی هستیم. واقعیت این است که این دوره قرار بود زودتر برگزار شود، اما شرایط و حوادث پیش‌آمده باعث شد زمان آن به امروز موکول شود. نکته مهم اینجاست که در هر شرایطی—چه صلح، چه جنگ، چه سرما و چه گرما—نانوایی نباید تعطیل شود. آموزش، به‌ویژه آموزشی از این جنس که قرار است در ماه‌های آینده در خدمت شما باشیم، چیزی کمتر از نان شب نیست.

وی افزود: اگر تصور کنیم می‌توان بدون درک دنیای امروز—که جنگ، صلح، اقتصاد و کسب‌وکارش همگی با هوش مصنوعی گره خورده—تحلیل درستی داشت، در حق خودمان ظلم کرده‌ایم. برگزاری چنین دوره‌هایی حتی در شرایط بحرانی، زمانی معنا پیدا می‌کند که از خود بپرسیم: آیا این کار به نفع جامعه و مخاطبان است یا نه؟ پاسخ این سؤال برای ما روشن و مثبت است.

بیات گفت: در دوره نخست این برنامه، تجربه ارزشمندی داشتیم. ۲۵ نفر از متخصصان برجسته کشور در آن حضور داشتند و دوره بسیار خوبی برگزار شد. با این حال، چون نخستین دوره DBA هوش مصنوعی بود، نقدها و نظراتی درباره توالی مباحث، برخی اساتید و بعضی سرفصل‌ها مطرح شد. خوشبختانه بسیاری از این خلأها و حتی خطاها در طراحی دوره دوم برطرف شده و با اطمینان بیشتر و خطای کمتر پیش می‌رویم. البته این به آن معنا نیست که سرفصل‌ها غیرقابل نقد باشند؛ برعکس، شرکت‌کنندگان را متخصصان درجه‌یک و کارآزموده می‌دانیم و از نقدهای شما چه درباره محتوا، چه اساتید و چه نیازهای جدید در طول دوره و حتی پس از آن استقبال می‌کنیم. شورای علمی دوره نیز حضور فعال دارد و برنامه‌ها به‌صورت مستمر به‌روزرسانی می‌شود.

مدیر عامل مرکز فابا تاکید کرد: نقشه راه دوره مشخص است، سرفصل‌ها تدوین شده و اساتید با وسواس و دقت انتخاب شده‌اند. تجربه زیسته دوره گذشته، استانداردهای بین‌المللی و بازخورد نهادهای معتبر علمی، همگی در طراحی این دوره لحاظ شده است. حتی پیشنهاد شد فرایندهای آموزشی ما به‌عنوان الگویی برای دانشگاه‌های معتبر تدوین شود. نگاه ما متفاوت است؛ ما دنبال برگزاری انبوه دوره‌ها نیستیم، بلکه با اهداف مشخص و رویکردی کاربردی این مسیر را دنبال می‌کنیم.

وی افزود: این دوره مونولوگ‌ محور نیست. آموزش باید دیالوگ‌ محور و مشارکت‌محور باشد. تجربه زیستی شما در کسب‌وکارها ارزش افزوده اصلی این دوره است. به همین دلیل، اساتیدی را انتخاب کرده‌ایم که هم عمق دانش آکادمیک داشته باشند و هم با صنعت آشنا باشند؛ به تعبیر خودمان «دست به آچار» باشند. دانش وارداتی بدون بومی‌سازی، کارآمد نیست و باید متناسب با شرایط کشور و سطح بلوغ سازمان‌ها ارائه شود.

بیات اظهارداشت: تمام مباحث دوره مهارتی و کاربردی است. دانش نظری لازم است، اما باید سریع به عمل برسد. دوره کاملاً پروژه‌محور طراحی شده و ارزیابی‌ها مبتنی بر پروژه است، نه حفظیات. علاوه بر این، همنشینی و شبکه‌سازی میان شرکت‌کنندگان از مهم‌ترین دستاوردهای دوره است؛ در دوره قبل نیز همکاری‌ها، قراردادها و مشارکت‌های موفقی میان اعضا شکل گرفت.

وی گفت: امکان پیشنهاد برگزاری کارگاه‌های تخصصی کوتاه‌مدت نیز وجود دارد؛ چه از سوی شرکت‌کنندگان و چه اساتید. در دوره گذشته، کارگاه‌هایی مانند ژئومارکتینگ و «سیاهچاله‌های هوش مصنوعی» برگزار شد و امسال نیز این انعطاف ‌پذیری بیشتر خواهد شد.با توجه به محدودیت زمانی پیش از اسفند و ماه رمضان، برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای انجام شده که فشار کاری کمتری به شرکت‌کنندگان وارد شود. ترجیح ما برگزاری حضوری است، اما امکان استفاده از محتوای آنلاین نیز فراهم شده است. به دلیل مشکلات زیرساخت اینترنت در هفته‌های اخیر، جلسات ضبط و پس از تعطیلات نوروز بارگذاری خواهد شد.

مدیر عامل مرکز فابا با تاکید بر اینکه تمامی ظرفیت‌های شبکه فابا، رسانه‌ها و بسترهای همکاری در اختیار شرکت‌کنندگان این دوره خواهد بود و ما خود را شریک مسیر حرفه‌ای شما می‌دانیم، گفت: از حضور شرکت‌های بزرگ و فعال در این دوره استقبال می‌کنیم و همچنان ظرفیت همکاری وجود دارد. مسیر آینده هوش مصنوعی از دل همین تعامل‌ها، مهارت‌محوری و هم‌افزایی واقعی عبور می‌کند

تأکید اصلی باید بر مهارت‌محوری باشد

در ادامه این مراسم، اسماعیل ثنایی نایب‌ رئیس انجمن صنفی هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران ، به فعالیت  ۴۰ ساله خود در بخش خصوصی اشاره کرد و گفت: بنده نزدیک به ۴۰ سال است که در بخش خصوصی فعالیت می‌کنم. از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۹۶ نیز عضو هیئت علمی دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف بودم. به ‌واسطه این سابقه، هم بک ‌گراند علمی دارم و هم تجربه اجرایی و صنعتی. از همان سال‌ها به این نتیجه رسیدیم که «اتحاد دانشگاه و صنعت» اگر به‌صورت شعاری و از بالا تحمیل شود، هیچ‌گاه به‌درستی شکل نمی‌گیرد. این دو باید واقعاً کنار هم قرار بگیرند. به همین دلیل، برخی از ما دانشگاهی‌ها وارد صنعت شدیم و به نظر من، در این مسیر کارهای ارزشمندی هم انجام شد.

وی افزود: چند هفته پیش، در یکی از جلسات دانشگاه شریف، بحثی مطرح شد مبنی بر بازنگری اساسی در سرفصل‌های درسی؛ چراکه امروز با ورود هوش مصنوعی، پاسخ بسیاری از پرسش‌ها در چند ثانیه قابل دریافت است. با این حال، هنوز این انسان است که باید تصمیم بگیرد و مسئولیت پیاده‌سازی را بر عهده بگیرد. واقعیت این است که ساختار دانشگاه‌ها اجازه تغییرات سریع و گسترده را نمی‌دهد؛ ۱۴۰ واحد درسی، نظم آموزشی و الزامات رسمی وجود دارد که به‌سادگی قابل جابه‌جایی نیست. اما مزیت دوره‌هایی مانند DBA فابا دقیقاً همین‌جاست؛ این دوره‌ها محدود، منعطف و مستقل هستند و می‌توان بر اساس نیاز واقعی بازار، آن‌ها را طراحی و اصلاح کرد. در دوره اول DBA هوش مصنوعی نیز دقیقاً همین اتفاق افتاد. فیدبک شرکت‌کنندگان درباره محتوا، اساتید و سرفصل‌ها دریافت شد و در طول دوره، تغییرات جدی اعمال کردیم. ثنایی اظهار داشت: هوش مصنوعی امروز یکی از ترندهای اول جهان است. بنده شخصاً در چند استارت‌آپ بین‌المللی فعال هستم و تجربه نشان می‌دهد که عملاً هیچ کسب‌وکار جدیدی بدون هوش مصنوعی جذابیت سرمایه‌گذاری ندارد. با این حال، هوش مصنوعی فقط مخصوص استارت‌آپ‌ها نیست. اتفاقاً حضور شرکت‌های بزرگ و باسابقه در این دوره مانند مجموعه امرسان نشان‌دهنده درک درست این موضوع است. تجربه جهانی، چه در ایران، چه در اروپا و آمریکا، نشان می‌دهد که استارت‌آپ‌ها یا به سرعت رشد می‌کنند یا به دلیل کمبود منابع مالی و مدیریتی از بین می‌روند. در مقابل، شرکت‌های بزرگ و ساختارمند اگر به‌درستی سراغ فناوری‌های نو بروند و نیروهای جوان را به بدنه خود تزریق کنند، شانس موفقیت بسیار بالاتری دارند. این شرکت‌ها زیرساخت، بازار، دانش مالی، بیمه، مالیات و مدیریت دارند و می‌توانند پروژه‌های نوآورانه را به نتیجه برسانند.

وی افزود: در این دوره، تأکید اصلی باید بر مهارت‌محوری باشد. در تعاملات بین‌المللی، علاوه بر مدرک دانشگاهی، دو عامل تعیین‌کننده هستند: سواد و مهارت. هدف این دوره نیز صرفاً تربیت کدنویس نیست، بلکه ایجاد درک عمیق از لایه‌های مختلف هوش مصنوعی برای مدیران است؛ مدیرانی که بدانند این فناوری چیست، کجا به کار می‌آید و چگونه باید از آن حمایت کنند.

نایب‌رئیس انجمن صنفی هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال تاکید کرد: از حضور شرکت‌های بزرگ و فعال در این دوره استقبال می‌کنیم و همچنان ظرفیت همکاری وجود دارد. مسیر آینده هوش مصنوعی از دل همین تعامل‌ها، مهارت‌محوری و هم‌افزایی واقعی عبور می‌کند.

مهم‌ترین دستاوردهای چنین دوره‌هایی هم‌افزایی میان شرکت‌کنندگان است

در این مراسم فرامرز رستگار عضو هییت مدیره و دبیر کاون هماهنگی فاوا مطرح نمود: برای مدرسین و دانشجویان دوره آرزوی موفقیت میکنم. موفقیت شما شامل دوبخش است، اول توانمند سازی بخش مولد هوش مصنوعی و ایجاد ظرفیت مناسب برای پاسخگویی به نیازهای ارتقا یافته بازار و مشتریان، دوم، ارتقای آگاهی و مهارت مشتریان برای افزایش سطح آمادگی آنان برای استقبال از هوش مصنوعی و امکان انجام تعهدات برنامه هفتم توسعه در راستای هوشمند سازی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال.

اگر مورد اول را در قالب TRL(سطح آمادگی فناوری) و بخش دوم را از منظر MRL( سطح آمادگی بازار) مورد بررسی قرار دهیم متوجه میشویم که در بسیاری از دستگاه های اجرایی که معمولا دولتی هستند ، آمادگی بازار/مشتری از ظرفیت بخش تامین/فناوری پائین تر است.

وی افزود: در این مسیر، مفهومی به نام سطح آمادگی اهمیت زیادی دارد؛ مفهومی که در دانشگاه، صنعت و زنجیره تأمین سنجیده می‌شود. ما معمولاً با دو شاخص مواجه هستیم :TRL (Technology Readiness Level) یا سطح آمادگی فناوری وMRL (Market Readiness Level) یا سطح آمادگی بازار.این شاخص‌ها در مقیاسی از ۱ تا ۹ اندازه‌گیری می‌شوند؛ از مرحله ایده تا بلوغ کامل، امکان تجاری‌سازی، صادرات و حضور جهانی.

همچنین فرامرز رستگار، دبیر و نایب‌ رئیس سندیکای صنعت مخابرات ایران و مشاور توسعه فناوری و کاربردی سازی هوش مصنوعی انجمن  نیز در این مراسم، اظهار داشت: مهارتی که در حوزه هوش مصنوعی کسب می‌کنید، زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که بتوانید آن را به بازار مصرف و فضای واقعی کسب‌وکار منتقل کنید. اگر مهارت‌ها صرفاً در سطح بازار باقی بمانند، ممکن است کسب‌وکارهایی شکل بگیرد، اما زمانی که مهارت در بخش تولید فناوری و زنجیره تأمین توسعه پیدا کند، نتیجه آن افزایش دانش، شکل‌گیری محصولات متنوع و پر شدن ویترین فناوری کشور خواهد بود.

رستگار تاکید کرد: به‌ نظرم، ارتباط و تعامل میان اعضای این دوره می‌تواند بسیاری از مسائل را حل کند. همان‌طور که اشاره شد، شبکه‌سازی و هم‌افزایی میان شرکت‌کنندگان، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای چنین دوره‌هایی است. در پایان، بنده به‌عنوان فردی با سابقه فنی در حوزه مخابرات، آمادگی دارم در صورت نیاز، در قالب کارگاه‌های عملی، تجربیات خود را برای بررسی عملیاتی مسائل در اختیار دوستان قرار دهم.

انتقال مؤثر دانش، لزوماً وابسته به جایگاه دانشگاهی نیست

داوود ادیب، رئیس هیات مدیره انجمن هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران هم در این مراسم، گفت: یکی از نکات کلیدی این دوره آن است که هدف، تربیت کدنویس نیست. شرکت‌کنندگان قرار نیست وارد جزئیات فنی عمیق شوند، بلکه در سطح کلان و مدیریتی آموزش می‌بینند. حتی در سرفصل‌ها، مباحثی مانند فلسفه و خاستگاه هوش مصنوعی دیده شده تا شرکت‌کنندگان درک عمیقی از این فناوری، مسیر گذشته و آینده آن پیدا کنند. امروزه مفهوم «سواد» در حال تغییر است. با رشد تصاعدی فناوری‌ها، تعاریف جدیدی از سواد از سوی یونسکو و سایر نهادهای بین‌المللی ارائه می‌شود و به‌زودی ندانستن مفاهیم پایه هوش مصنوعی می‌تواند به یک شکاف جدی نسلی و مدیریتی منجر شود. یکی از اهداف این دوره، نزدیک شدن مدیران به مفاهیم روز دنیا و کاهش این شکاف است.

ادیب افزود: اجازه دهید در اینجا به موضوع مدرک ‌گرایی اشاره کنم. امروزه اکثر کمپانی های بزرگ دنیا  ، گزینش خود را بر اساس صلاحیت انجام می دهند و نه بر اساس مدرک علمی ، به عبارتی   مصاحبه تخصصی، به‌همراه یک آزمون روان‌شناسی چندساعته، برای تصمیم‌گیری معمولا کفایت می‌کند. خروجی چنین رویکردی نیروهایی توانمند است که در این جا نیز برخی از آن‌ها در دوره‌های قبلی بوده اند که در این دوره هم از آنها استفاده شده است و در دوره های بعدی همین DBA، نیز افرادی را داریم که  به‌عنوان مدرس نیز فعالیت کرده‌اند یا خواهند نمود . حتی پیشنهاد دادم از افرادی که عضو هیئت علمی نیستند اما تجربه عملی و بیان قوی دارند، برای تدریس در کارگاه ها استفاده شود؛ چراکه انتقال مؤثر دانش، لزوماً وابسته به جایگاه دانشگاهی نیست هر چند که تعدادی از مدرسین دوره از  اساتید کشورهای  خارجی توسعه یافته می باشند که از طرفیت آنها هم چه در دوره پیشین و چه در این دوره استفاده می گردد .

وی گفت: در مجموع، این دوره فرصتی است برای عبور از مدرک ‌محوری، حرکت به سمت مهارت‌محوری، و کاهش فاصله میان دانش و کاربرد.

امروز مشکل ما صرفاً سخت‌افزار و نرم‌افزار نیست؛ مشکل اصلی «انسان‌افزار» است

سید عطاالله ابطحی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و تحقیقات نیز در این مراسم افتتاحیه، اظهار داشت: در جلسات پایانی دوره، تلاش می‌کنم وارد بحث‌هایی شویم که شاید نتوان به‌سادگی آن‌ها را صرفاً «علمی» نامید، اما بی‌تردید اساسی و بنیادین هستند؛ حتی فراتر از تعریف‌های کلاسیک علمی. این مباحث به فهم عمیق‌تری از جایگاه ما در جهان امروز مربوط می‌شود. با توجه به اینکه ممکن است برخی از دوستان در جلسات بعدی حضور نداشته باشند، لازم دیدم بخشی از این مباحث را همین‌جا مطرح کنم.

وی در این باره افزود: نخستین نکته‌ای که همیشه تأکید می‌کنم این است که در این دوره، من خودم را مدرس نمی‌دانم و شما را هم دانشجو تلقی نمی‌کنم. نگاه ما انتقال محفوظات یا آموزش یک‌سویه نیست. سؤال اصلی این است که چگونه می‌توان جایگاه کشور را تغییر داد و چرا با وجود ظرفیت‌های بالا، در عمل دچار افت رتبه شده‌ایم. آمارها نشان می‌دهد که خروجی هوش مصنوعی کشور در برخی رتبه‌بندی‌ها از جایگاه‌های میانی به رتبه‌های بسیار پایین سقوط کرده است. اگر بخواهم همه این وضعیت را در یک کلمه خلاصه کنم، آن کلمه «فهم مفاهیم» است.

ابطحی گفت: این نتیجه‌گیری حاصل نزدیک به چهار دهه تجربه آموزشی من است. بنده از اواسط دهه ۵۰ تدریس را آغاز کرده‌ام و در این سال‌ها همواره با این پرسش مواجه بوده‌ام که چرا ما در تولید دانش جهانی و مفاهیم نو جایگاه برجسته‌ای نداریم. حتی در حوزه واژه‌سازی علمی نیز سهم اندکی داریم، در حالی که در گذشته، مفاهیم بنیادینی مانند جبر، الگوریتم و بسیاری از اصطلاحات علمی از این سرزمین به جهان صادر شده است.

وی افزود: امروز مشکل ما صرفاً سخت‌افزار و نرم‌افزار نیست؛ مشکل اصلی «انسان‌افزار» است. توسعه بدون توجه به انسان، فهم، معنا و نظام فکری ممکن نیست. ما در بسیاری از حوزه‌ها ابزار را می‌شناسیم، اما مفهوم را نه. این ضعف در فهم مفاهیم باعث شده فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی را یا تقلیل بدهیم یا اشتباه بفهمیم. نمونه آن، یکی دانستن هوش مصنوعی با ابزارهایی مانند BI است، در حالی که خروجی، فلسفه و اثر این دو اساساً متفاوت است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و تحقیقات گفت: در این دوره، ما به‌دنبال عدد، واحد یا ساعت نیستیم؛ چه ۳۲۰ ساعت باشد، چه ۳۰ واحد. آنچه اهمیت دارد، تعریف یک مگاپروژه فکری و مفهومی است. تجربه دوره قبل نشان داد که بسیاری از شرکت‌کنندگان در جلسات ابتدایی می‌گفتند «ما نمی‌فهمیم دقیقاً موضوع چیست»، اما در جلسات پایانی، پس از تغییر نگاه و حتی تغییر مدل کسب‌وکار، تازه به درک مسئله رسیدند. این نشان می‌دهد که بدون نظام فهم مفاهیم، هیچ تحول پایداری شکل نمی‌گیرد.

ابطحی اظهار داشت: هوش مصنوعی امروز فقط یک شاخه از علوم کامپیوتر نیست؛ بلکه در حال تبدیل شدن به یک مسئله تمدنی است. به همین دلیل، در جهان مفاهیم جدیدی مطرح شده که صرفاً تکنولوژیک نیستند. ما در این دوره از چارچوبی صحبت می‌کنیم که آن را به‌اختصار HANIQS می‌نامیم:ترکیبی از هوش انسانی، هوش مصنوعی، نانو، کوانتوم و نظام‌های یکپارچه. این یعنی تازه در ابتدای مسیر فهم هوش مصنوعی هستیم.

برای مثال، در بحث‌هایی مانند رایانش کوانتومی، بسیاری تنها بر سرعت محاسبات تمرکز می‌کنند، در حالی که پیامدهای آن از شکستن تمامی رمزنگاری‌های فعلی جهان تا تغییر بنیادین امنیت، اقتصاد و حکمرانی بسیار عمیق‌تر است. این تحولات نباید ما را شگفت‌زده کند؛ بلکه باید ما را مسئول و آگاه کند. هدف این دوره نمایش عجایب فناوری نیست، بلکه ایجاد درک عمیق از معنا، پیامد و مسئولیت استفاده از آن است.

ابطحی اظهار داشت: جمع‌بندی من این است که اگر بخواهیم در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های نو به جایگاه واقعی برسیم، باید از سطح ابزار عبور کنیم و به فهم مفاهیم، فلسفه فناوری و نقش انسان بازگردیم. این دوره دقیقاً برای همین طراحی شده است.

طراحی یک دوره آموزشی استاندارد

طراحی یک دوره آموزشی با استانداردها و سرفصل روز مراکز علمی و دانشگاهی دنیا، نیازمند تحقیق و پژوهشی ویژه و طولانی مدت است و تطبیق آن با اقتضائات دانش‌پژوهان و مخاطبان در ایران کاری سترگ است که با کمال خوشبختی این مهم در طراحی دوره DBA هوش مصنوعی توسط متخصصان و همکاران «مرکز فابا» و «انجمن شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران» به شیوه‌ای بدیع و مبتکرانه محقق شده است. انتخاب اساتید نیز با همین حساسیت‌ها پی گرفته می شود و انتخاب دانش‌پژوهان نیز با معیارهای قابل سنجش انجام می‌شود.

در دوره دکتری مهارتی (DBA) هوش مصنوعی رویکرد نوینی را تجربه می شود که در آن دانش به همراه فناوری همسو با دغدغه‌های اجرایی و مهارتی دانش‌پژوهان، با دقت نظر مدنظر قرار می گیرد و در طول دوره نیز از نقطه‌ نظرات آگاهانه دانش‌پژوهان برای رسیدن به قله بلوغ، حظ وافر برده خواهد شد.

تلفیق دانش و فناوری را «داناوَری» نام‌گذاری کرده‌ایم، بدان امید که فارغ‌التحصیلانی مشحون از دانش و فناوری را برای ساختن این مرز و بوم، مهیا سازیم.

شورای علمی دوره

شورای علمی دوره مرکب از جمعی از متخصصان و مدیران است که وظایف چندگانه زیر را برعهده دارند:

۱.طراحی دوره و سرفصل‌ها

۲.انتخاب اساتید و نظارت محتوایی

۳.همگام‌سازی محتواهای آموزشی با روند روز دنیا و کاربردهای اجرایی

۴.مصاحبه حضوری از ثبت‌نام ‌‌کنندگان

سرفصل‌های دوره

هوش انسانی - انسان‌ساخت/ مصنوعی کوانتومی (QHAI) 

تمام سرفصل‌ها با تاکید بر مصادیق و کاربردهای صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاملاً مبتنی‌بر تعاریف و تحولات دو سال اخیرِ «هوشِ کوانتومیِ انسانی و انسان ساختی/ مصنوعی» خواهد بود. فراگیران دوره به عنوان «رهبران و مدیران تحول و توسعه/ دولوپر» صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، مبتنی‌بر هوش (HAI) نسل سوم به بعد در نظر گرفته خواهند شد.

1-  مدیریت و رهبری، سازمان و منابع «انسانی دیجیتالی» ابرهوشمند مبتنی بر هوش (HAI):

(تأثیر این جهان جدید مدیریت و نیروی انسانی بر صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات هوشمند و مناسب‌ترین نیروی انسانی در این حوزه، محیط کسب و کاری هر کشور، هر منطقه، و محیط جهانی‌شده، به‌ویژه محیط مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات که محیط فرهنگی پیچیده، بسیارسریع، دارای عدم قطعیت بسیار بالا و مبهم است، نیروی انسانی ابرهوشمند، ارتباطات «انسانی طبیعی فناورانه»)۲.

۲ -  انقلاب صنعتی چهارم و پنجم صنعتی و جامعه 5 و شهرهای ابر هوشمند و تغییر و تحول و توسعه:

(تاریخچه و تحولات داناوری‌ها، مگاترندها، مگاشیفت‌ها، داینامیکس تغییر و تحول و توسعه،

۳- هوش انسانی انسان‌ساخت/ مصنوعی: مبانی سناافزاری هوش، ماهیت، کاربردها، و آینده اکنونِ آن:

(مبانی سخت‌افزاری نرم‌افزاری آدم‌افزاریِ فناورانه، ریاضی، فلسفی، و دینی و کاربرد آن در حوزه‌های مختلف با رویکرد کاربرد در فناوری اطلاعات و ارتباطات، تحول دیجیتال، نسل ۱ تا ۳ هوش و بعد از آن، انواع جی‌پی‌تی و ابزارهای کاربردی آن (۱۰,۰۰۰ ابزار تاکنون)، انواع AI و ترند‌های آن تا ۲۰۵۰، سه تک (BigTech, FinTech, RegTech) و بلاکچین)

۴ -زبان‌های برنامه نویسی، ان‌ال‌پی (NLP) ، یادگیری و کاربرد آن‌ها در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات:

(پردازش زبان طبیعی فارسی و انگلیسی، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و یادگیری «انسانی ماشینی»)

5- مهندسی پرامپت‌نگاری و کاربرد آن در انواع هوش‌های موجود

۶- اقتصادشناسی هوشمند

(اقتصاد داده، اقتصاد دیجیتال، اقتصاد اطلاعات، اقتصاد دانش، اقتصاد شبکه‌ای، اقتصاد پلتفرمی، اقتصاد هوشمند، اقتصاد بانکی و مالی)

۷ -یادگیری ماشین برای کاربردهای تجاری

این درس روش‌های یادگیری ماشین و کاربردهای آن را در یک چارچوب تجاری بررسی می‌کند.

موضوعات کلیدی

یادگیری ماشین نظارت شده و بدون نظارت

یادگیری تقویتی و یادگیری عمیق

کاربردهای هوش مصنوعی مولد در تجارت (تولیدمحتوا، ساخت داده مصنوعی و …

۸.- برندسازی، بازارسازی، بازاریابی، و مشتری‌شناسی هوشمند

۹ -داناوری‌های تمدن‌سازِ و فرهنگ‌سازِ ۸ گانه‌ جهانِ امروز و ویژگی‌های آن‌ها

داناوری‌ها: «داناوری‌های ژنتیکی و ممتیکی، داناوری‌های هوشمند، داناوری‌های طبیعت‌گرا و سبز، داناوری‌های داده دایفو، داناوری‌های شگفتی‌ساز (مواد و انرژی پیشرفته، رمز ارز، و پول دیجیتال)، داناوری‌های فراهمزانگی، داناوری‌های همافرین و همه ‌نتی »

ویژگی‌ها: «شناختی‌شدن، کوانتومی‌شدن، سپهری و اکوسیستمی شدن، آیناکی‌شدن، و همافرینی آینده»

۱۰ -متدولوژی AVaZ یا متدولوژیِ هوشمند و آینده اکنونیِ «فعالیت‌ چالش راه‌حل»

(شناسایی و تحدید فعالیت‌ها، چالش‌ها و مسأله‌ها و ارائه راه حل مبتنی بر هوش HAI)

۱۱ -روش تحقیق کاربردی هوشمند.

۱۲ -رساله کاربردی و پروژه‌های هر ترم و درس و مطالعات موردی و تطبیقی.

برخی عناوین درسی دوره

• مبانی و مفاهیم هوش مصنوعی
• هشت بهشت داناوری در هوش مصنوعی
• کلان‌داده‌ها و هوش مصنوعی
• مهارت‌های کاربردی هوش مصنوعی برای مدیران
• ژئواکونومی هوش مصنوعی
• هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور
• یادگیری ماشین و هوش مصنوعی
• هوش مصنوعی و بلاکچین
• هوش مصنوعی و مدیریت ریسک
• هوش مصنوعی و فرآیند تولید محتوا
• مدل‌های عملیاتی هوش مصنوعی برای سازمان‌ها و کسب‌وکارها
• سیاهچاله هوش مصنوعی
• هوش مصنوعی مولد

دو واحد پروژه عملیاتی توسط دانش‌پژوهان جزو الزامات هر دوره می‌باشد. برای انجام این مهم، دانش‌پژوهان مختارند موضوعات خود را با استاد راهنما تعیین و یا در قالب ابرپروژه هر دوره فعالیت پژوهشی و عملیاتی خود را به ثمر رسانند.

آمادگی برای دنیای هوشمند آینده

کاربرد گسترده هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند در صنایع مختلفی نظیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، امور مالی و بانکی، حمل و نقل، بهداشت و درمان، آموزش، حکمرانی و … از موارد اجتناب ناپذیر شکل‌‌دهنده آینده دنیای مدرن است.

استفاده از کلان داده‌ها در کنار هوش مصنوعی، مزایای فراوانی از جمله تحلیل و پیش‌بینی، شناسایی الگوها و روابط پنهان، افزایش بهره‌وری، بهبود تصمیم‌گیری و افزایش قابلیت رقابتی برای سازمان‌ها و صنایع مختلف دارد.

شرکت‌کنندگان در این دوره آموزشی HAI-DBA یا «هوش انسانی و هوش انسان ساخت /مصنوعی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات»، یاد می‌گیرند که چگونه هوش مصنوعی را در این بخش به کار ببرند. به‌ویژه، یاد می‌گیرند که چگونه سیستم‌های توصیه‌کننده، چت‌بات‌ها، طبقه‌بندی‌کننده‌ها و موتورهای پیش‌بینی‌کننده می‌توانند در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات ارزش افزوده بیافرینند.

لطفا راه نروید، پرواز کنید

هوش مصنوعی شانه ‌به‌ شانه جهشی کوانتومی، با موفقیت در کل زنجیره تأمین و زنجیره ارزش، تحولاتی تاریخی و انقلابی عظیم را آغاز کرده است. به یمن انقلاب هوش مصنوعی، ۱۰‌سال آینده به اندازه ۱۰۰ سال گذشته، پرواز فناورانه جهان را شاهد خواهیم بود. شاید بتوان سال ۲۰۲۵ را سال آغازین این پرواز دانست، از این رو امسال نقطه عطف و در عین حال دردناک‌ترین سال عمر صنایع مختلف برای یک انقلاب و پرواز دیگر است.

نگاهی به دوره اول DBA هوش مصنوعی

اولین دوره DBA هوش مصنوعی فابا آکادمی از مهرماه ۱۴۰۳ شروع و تا پایان خرداد ۱۴۰۴ دروس این دوره در قالب ۲۴ واحد تکمیل شد. اکنون دانش‌پژوهان این دوره که از مدیران ارشد سازمان‌ها و کسب‌وکارهای مختلف هستند در حال تکمیل و ارائه ۲ واحد پروژه عملیاتی پایان دوره می‌باشند.

این اطمینان وجود دارد که دومین دوره هوش مصنوعی با تجربیات به‌دست آمده از دوره اول، از کیفیت علمی و کاربردی بالاتری خواهد بود.

انتهای پیام