به گزارش خبرنگار سیتنا، از ۱۸ دی ماه ۱۴۰۴ دسترسی به اینترنت بین‌الملل در ایران به‌طور تقریباً کامل قطع شده و گزارش‌ها نشان می‌دهد که سطح اتصال اینترنت خارجی در کشور به حدود ۱ تا ۲ درصد رسیده است.

این خاموشی به یکی از شدیدترین اقدامات در دهه‌های اخیر تبدیل شده است. از طرفی دیگر وعده هایی از طرف مسوولان برای اتصال اینترنت اعلام شده است، اما هنوز مشخص نیست این وعده ها چه زمانی عملی شود؟

مقایسه با قطعی‌های قبلی

ایران پیشتر هم چندین بار اینترنت را برای کنترل امنیت ملی محدود یا قطع کرده است:

• در سال 1398 و 1401 اینترنت در جریان اعتراضات نیز بطور قابل توجهی کند یا قطع شد که کسب‌وکارها و ارتباطات را مختل کرد.
• در جنگ 12 روزه نیز در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای اینترنت بطور سراسری قطع شد، اما این خاموشی محدودتر و کوتاه‌تر بود.

شدت و مدت

قطعی ۱۸ دی ۱۴۰۴ تاکنون یکی از طولانی‌ترین و کامل‌ترین خاموشی‌های اینترنت در ایران است، با بیش از دو هفته قطع تقریباً کامل و کاهش شدید اتصال حتی به IPv4 داخلی.

در خاموشی‌های سابق، معمولاً پس از چند روز اینترنت بطور کامل یا جزئی بازمی‌گشت؛ اما این بار حتی پس از 400 ساعت سطح عمومی دسترسی همچنان پایین است.

تأثیرات اقتصادی و بر کسب‌وکارها

تخمین‌ها نشان می‌دهند که کسب‌وکارها روزانه میلیون‌ها دلار ضرر می‌کنند؛ برخی گزارش‌ها حاکی است زیان اقتصادی می‌تواند به چند ده میلیون دلار در روز برسد.

قبل از این، طی قطعی‌های قبلی هم خسارات میلیاردی تخمین زده شده بود؛ برای تعطیلی طولانی مدت، رقم‌ها به چند صد میلیون تا چند میلیارد دلار می‌رسد.

کسب‌وکارهای کوچک و دیجیتال

بسیاری از فروشگاه‌های آنلاین، کسب‌وکارهای کوچک اینترنتی و فروشندگان در شبکه‌های اجتماعی (مثل اینستاگرام و تلگرام) که بخش بزرگی از درآمد خود را از طریق اینترنت کسب می‌کردند، نابود یا به‌شدت آسیب‌دیده‌اند.

گزارش‌ها از کاهش فروش تا ۹۰ درصد برای برخی کسب‌وکارهای محلی و آنلاین خبر می‌دهند.

تأثیر بر بخش مالی و خدمات

فعالیت صرافی‌ها، بازارهای مالی آنلاین، خدمات مبتنی بر وب و بسیاری از تراکنش‌های دیجیتال به‌طور جدی مختل شده‌ یا عملاً متوقف شده‌اند.

مشکل کسب‌وکارهای خارج از اینترنت

حتی کسانی که به اینترنت داخلی محدود متصل می‌شوند، از نبود ارتباط با بازارهای جهانی، ابزارهای مدیریت و زنجیره‌های تامین دیجیتال رنج می‌برند.

تأثیرات بر زندگی مردم

ارتباطات و اطلاعات

مردم در دسترسی به اخبار داخلی و جهانی دچار مشکل شدید شده‌اند و مجبور به استفاده از فناوری‌های گذر از فیلترینگ یا ماهواره‌ای شده‌اند.

روان و سلامت جامعه

قطع اینترنت بر روی روان مردم، اضطراب و انزوای اطلاعاتی اثر منفی داشته است؛ چراکه در دنیای معاصر، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی یا وسیله‌ای برای سرگرمی نیست، بلکه به‌عنوان یک زیرساخت حیاتی برای عملکرد شناختی، عاطفی و اقتصادی انسان مدرن عمل می‌کند.

آموزش و خدمات روزمره

آموزش آنلاین، خدمات دولتی دیجیتال، نوبت‌دهی‌های اینترنتی و بسیاری از امور روزمره برای مردم عملاً غیرفعال شده یا با اختلال شدید روبروست.

جمع‌بندی

این خاموشی، یکی از شدیدترین و طولانی‌ترین قطعی های اینترنت در تاریخ ایران است و بیش از آنکه صرفاً یک اختلال فنی باشد، بخش مهمی از استراتژی دولت برای حفظ امنیت کشور محسوب می‌شود.

زیان اقتصادی و اجتماعی آن از قطعی های قبلی بسیار بزرگ‌تر گزارش شده و اثرات آن بر روابط کسب‌وکاری، معیشت و وضعیت روانی مردم در حال ظهور است.

سوالی که پیش می آید این است که آیا قطع کامل اینترنت بین الملل و دسترسی مردم و کسب و کارها به اینترنت جهانی اولین و آخرین راه حل برای حفظ امنیت کشور است و گزینه دیگری برای این مورد خاص وجود ندارد که تا این مدت ادامه دار بوده و با وجود آنکه در هفته سوم این محدودیت ها به سر می بریم، همچنان شاهد وعده های تحقق نیافته مسوولان هستیم.

انتهای پیام

گزارش از زهرا طاهری